Đơn vị cồn là đơn vị đo lường dùng để quy đổi rượu, bia và đồ uống có cồn khác v…
nồng độ khác nhau về lượng cồn nguyên chất. Một đơn vị cồn tương đương 10 gam cồn (ethanol)
nguyên chất chứa trong dung dịch uống. Theo hướng dẫn ban hành kèm theo quyết định số
4946/QĐ-BYT ngày 26/11/ 2020 của Bộ trưởng Bộ Y tế), để đảm bảo sức khỏe mỗi người trưởng
thành không nên uống quá 2 đơn vị cồn mỗi ngày. Cách tính đơn vị cồn trong rượu, bia như sau:
Đơn vị cồn = (V.C.0,79)/100
(Trong đó V: Dung tích (mL) và C: nồng độ ethanol (% theo thể tích)
Vậy mỗi người trưởng thành trong một ngày không nên uống quá bao nhiêu mL bia có độ cồn
5% theo thể tích? (Làm tròn kết quả đến hàng đơn vị)
Đầu tiên, chúng ta cần hiểu rõ đề bài cho những thông tin gì.
Đề bài cho chúng ta biết:
1. Đơn vị cồn là đơn vị đo lường để quy đổi các loại đồ uống có cồn về lượng cồn nguyên chất.
2. Một đơn vị cồn tương đương 10 gam cồn nguyên chất.
3. Hướng dẫn của Bộ Y tế: Mỗi người trưởng thành không nên uống quá 2 đơn vị cồn mỗi ngày.
4. Công thức tính đơn vị cồn: Đơn vị cồn = (V.C.0,79)/100. Trong đó V là dung tích (mL) và C là nồng độ ethanol (% theo thể tích).
5. Yêu cầu của bài toán: Tính thể tích bia (mL) có độ cồn 5% theo thể tích mà mỗi người trưởng thành không nên uống quá mỗi ngày. Kết quả làm tròn đến hàng đơn vị.
Bây giờ, chúng ta sẽ đi từng bước để giải bài tập này.
Bước 1: Xác định lượng cồn nguyên chất tối đa cho phép mỗi người trưởng thành uống trong một ngày.
Theo đề bài, mỗi người trưởng thành không nên uống quá 2 đơn vị cồn mỗi ngày.
Mỗi đơn vị cồn tương đương 10 gam cồn nguyên chất.
Vậy, lượng cồn nguyên chất tối đa cho phép trong một ngày là:
Lượng cồn nguyên chất tối đa (gam) = Số đơn vị cồn tối đa x Khối lượng cồn nguyên chất trong 1 đơn vị cồn
Lượng cồn nguyên chất tối đa (gam) = 2 x 10 gam = 20 gam.
Bước 2: Phân tích công thức tính đơn vị cồn và mối liên hệ với khối lượng cồn nguyên chất.
Công thức cho sẵn là: Đơn vị cồn = (V.C.0,79)/100.
Trong công thức này, V là thể tích dung dịch (mL) và C là nồng độ ethanol theo thể tích (%).
Số 0,79 là khối lượng riêng của ethanol nguyên chất (gam/mL).
Khi nhân V (mL) với C (%) và chia cho 100, ta được thể tích ethanol nguyên chất (mL).
Sau đó, nhân thể tích ethanol nguyên chất (mL) với khối lượng riêng 0,79 (gam/mL), ta sẽ có khối lượng ethanol nguyên chất (gam).
Vậy, khối lượng cồn nguyên chất (gam) trong một lượng đồ uống là:
Khối lượng cồn nguyên chất (gam) = V (mL) (C (%)/100) 0,79 (gam/mL).
Hoặc có thể viết lại công thức đơn vị cồn như sau:
Đơn vị cồn = Khối lượng cồn nguyên chất (gam) / 10 gam/đơn vị cồn.
Điều này có nghĩa là: Khối lượng cồn nguyên chất (gam) = Đơn vị cồn * 10.
Từ đó, chúng ta có thể suy ra mối liên hệ trực tiếp giữa thể tích dung dịch, nồng độ và khối lượng cồn nguyên chất:
Khối lượng cồn nguyên chất (gam) = (V.C.0,79)/100 * 10 = (V.C.0,79)/10.
Bước 3: Áp dụng vào bài toán cụ thể với bia có độ cồn 5%.
Chúng ta đã biết lượng cồn nguyên chất tối đa cho phép là 20 gam.
Chúng ta cũng biết nồng độ cồn của bia là C = 5% (theo thể tích).
Chúng ta cần tìm thể tích bia (V) mà người trưởng thành không nên uống quá.
Ta sử dụng mối liên hệ từ Bước 2:
Khối lượng cồn nguyên chất (gam) = (V.C.0,79)/10.
Thay các giá trị đã biết vào phương trình:
20 (gam) = (V 5 0,79) / 10
Bước 4: Giải phương trình để tìm V.
Bây giờ, chúng ta sẽ giải phương trình trên để tìm V:
20 = (V * 3,95) / 10
Nhân cả hai vế với 10:
20 10 = V 3,95
200 = V * 3,95
Chia cả hai vế cho 3,95:
V = 200 / 3,95
Thực hiện phép chia:
V ≈ 50,6329… mL
Bước 5: Làm tròn kết quả theo yêu cầu của đề bài.
Đề bài yêu cầu làm tròn kết quả đến hàng đơn vị.
V ≈ 50,6329… mL
Số ở phần thập phân đầu tiên là 6, lớn hơn hoặc bằng 5, nên ta làm tròn lên.
V ≈ 51 mL.
Vậy, mỗi người trưởng thành trong một ngày không nên uống quá khoảng 51 mL bia có độ cồn 5% theo thể tích để đảm bảo sức khỏe.
Cô hy vọng qua bài tập này, các em không chỉ củng cố kiến thức Hóa học mà còn hiểu rõ hơn về cách tính toán và tầm quan trọng của việc sử dụng đồ uống có cồn một cách có trách nhiệm.
Các em có câu hỏi nào không? Nếu có, hãy mạnh dạn hỏi cô nhé.
Chúc các em học tốt!
theo công thức:
đơn vị cồn \(\rm = \dfrac{V.C.0,79}{100}\)
với mỗi người trưởng thành không nên uống quá 2 đơn vị cồn
\(=>\) \(\rm 2= \dfrac{V.5.0,79}{100}\)
\(=>\) \(\rm V=50,63(ml)\)