A: tự chuyển động mà có
B: nhận được từ vật khác mà có
C: đứng yên mà có
D: va chạm mà có
Để giải quyết bài tập này, chúng ta sẽ đi theo các bước sau:
Giải thích phương pháp:
Chúng ta sẽ bắt đầu bằng việc ôn lại định nghĩa chính xác của động năng theo sách giáo khoa Vật lí 10. Sau đó, chúng ta sẽ phân tích từng phương án lựa chọn để xem phương án nào khớp với định nghĩa này, đồng thời giải thích vì sao các phương án còn lại không chính xác. Cách tiếp cận này giúp chúng ta không chỉ tìm ra đáp án đúng mà còn củng cố kiến thức nền tảng.
Lời giải chi tiết:
Bước 1: Nhắc lại định nghĩa động năng.
Theo chương trình Vật lí lớp 10, chúng ta đã được học về khái niệm động năng. Động năng là một dạng năng lượng mà vật có được do nó đang chuyển động. Hay nói cách khác, mọi vật có khối lượng và đang chuyển động đều mang trong mình động năng.
Công thức tính động năng của một vật có khối lượng và đang chuyển động với vận tốc là:
Trong đó:
- là động năng (đơn vị Jun – J)
- là khối lượng của vật (đơn vị kilôgam – kg)
- là tốc độ của vật (đơn vị mét trên giây – m/s)
Bước 2: Phân tích các phương án.
Chúng ta cùng xem xét từng lựa chọn mà đề bài đưa ra:
- A: tự chuyển động mà có
Phương án này hoàn toàn khớp với định nghĩa của động năng. Một vật chỉ có động năng khi nó đang chuyển động. Nếu vật đứng yên (vận tốc bằng 0), thì động năng của nó cũng bằng 0. - B: nhận được từ vật khác mà có
Việc “nhận được từ vật khác” mô tả quá trình truyền năng lượng hoặc công, chứ không phải là bản chất định nghĩa của động năng. Vật có thể nhận năng lượng từ vật khác và chuyển hóa thành động năng (ví dụ, một quả bóng được đá sẽ có động năng), nhưng bản thân động năng là do chuyển động của chính nó. - C: đứng yên mà có
Đây là một phát biểu sai. Theo công thức , nếu vật đứng yên thì , suy ra . Vật đứng yên có thể có các dạng năng lượng khác như thế năng, nhưng chắc chắn không có động năng. - D: va chạm mà có
Va chạm là một quá trình tương tác có thể làm thay đổi động năng của các vật (có thể tăng, giảm hoặc truyền động năng). Tuy nhiên, động năng của một vật không phải “có được” *do* va chạm, mà là do *chuyển động* của nó. Sau va chạm, nếu vật vẫn chuyển động, nó vẫn có động năng. Va chạm chỉ là một cách để động năng thay đổi.
Bước 3: Kết luận.
Dựa vào định nghĩa cơ bản của động năng trong Vật lí 10, động năng là năng lượng mà một vật có được do chuyển động của chính nó. Do đó, phương án A là chính xác nhất.
Vậy, đáp án đúng là A.
A: tự chuyển động mà có