Chào các em, hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau luyện tập phép nhân và phép chia số thập phân, dựa trên những kiến thức đã học trong sách giáo khoa Toán lớp 5.

Chúng ta sẽ bắt đầu với phép nhân trước nhé.

Bài tập 1: Tính 23,56 x 2,1

Đây là phép nhân hai số thập phân. Chúng ta sẽ thực hiện như sau:

Bước 1: Đặt tính.
Khi đặt tính, ta sẽ viết số thập phân thứ nhất, sau đó viết số thập phân thứ hai thẳng cột với số thứ nhất. Hàng đơn vị thẳng hàng đơn vị, hàng phần mười thẳng hàng phần mười, v.v. Tuy nhiên, đối với phép nhân số thập phân, ta có thể đặt tính sao cho các chữ số cùng hàng không nhất thiết phải thẳng cột nhau, nhưng cách phổ biến và dễ theo dõi nhất là ta cứ viết thẳng hàng, và quy ước hàng đơn vị thẳng với hàng đơn vị.

23,56
x 2,1
——-

Bước 2: Nhân như nhân các số tự nhiên.
Ta coi hai số như hai số tự nhiên và thực hiện phép nhân bình thường, bỏ qua dấu phẩy thập phân tạm thời.

2356
x 21
——
2356 (2356 x 1)
47120 (2356 x 2, viết lùi sang trái một hàng)
——
49476

Bước 3: Đặt dấu phẩy thập phân vào kết quả.
Ta đếm xem ở hai thừa số ban đầu có tổng cộng bao nhiêu chữ số ở phần thập phân.
Số 23,56 có 2 chữ số ở phần thập phân.
Số 2,1 có 1 chữ số ở phần thập phân.
Vậy, tổng số chữ số ở phần thập phân của hai số là: 2 + 1 = 3 (chữ số).

Tích (kết quả) sẽ có bấy nhiêu chữ số ở phần thập phân. Ta đếm từ phải sang trái trong kết quả 49476 và đặt dấu phẩy sao cho có 3 chữ số ở phần thập phân.

Vậy, 23,56 x 2,1 = 49,476.

Bây giờ, chúng ta sẽ chuyển sang phép chia.

Bài tập 2: Tính 17,36 chia 3,1

Đây là phép chia hai số thập phân. Để thực hiện phép chia này một cách thuận tiện, chúng ta sẽ biến số chia thành một số tự nhiên.

Bước 1: Đếm chữ số ở phần thập phân của số chia.
Số chia là 3,1. Số này có 1 chữ số ở phần thập phân.

Bước 2: Dịch chuyển dấu phẩy thập phân.
Ta dịch chuyển dấu phẩy thập phân của cả số chia và số bị chia sang phải cùng một số chữ số bằng với số chữ số ở phần thập phân của số chia.
Ở đây, số chia có 1 chữ số thập phân, nên ta dịch chuyển dấu phẩy sang phải 1 chữ số.

Số chia 3,1 trở thành 31.
Số bị chia 17,36 trở thành 173,6.

Vậy, phép chia 17,36 chia 3,1 tương đương với phép chia 173,6 chia 31.

Bước 3: Đặt tính và thực hiện phép chia.
Bây giờ chúng ta thực hiện phép chia một số thập phân cho số tự nhiên.

173,6 | 31
——-

Bước 4: Thực hiện phép chia.
Ta lấy 173 chia cho 31.
Thử: 31 x 5 = 155.
31 x 6 = 186 (lớn hơn 173).
Vậy, ta lấy 5.
173 – 155 = 18.
Hạ 6. Ta có 186.

Khi hạ chữ số đầu tiên sau dấu phẩy (là số 6), ta phải đặt dấu phẩy vào thương.

Vậy, ta có:

5,6
—–
173,6 | 31
-155
—-
186
-186
—-
0

Bước 5: Viết kết quả.
Vậy, 17,36 chia 3,1 = 5,6.

Các em đã theo dõi cách giải chi tiết của cô chưa nào? Cả phép nhân và phép chia đều có những quy tắc riêng, các em hãy ghi nhớ và luyện tập thường xuyên nhé.