Trước hết, khổ thơ em trích dẫn có một chỗ trống, chúng ta hãy hoàn thiện nó cho đúng với nguyên tác bài thơ nhé:

Dù giáp mặt cùng biển rộng
Cửa sông chẳng dứt cội nguồn
Lá xanh mỗi lần rơi xuống
Bỗng nhớ một vùng núi non.


Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào phân tích chi tiết theo yêu cầu của em.

Bước 1: Nêu biện pháp nghệ thuật và tác dụng

1. Biện pháp nghệ thuật:

Biện pháp nghệ thuật chính và đặc sắc nhất được sử dụng trong khổ thơ này là phép nhân hóa.

(Kiến thức cần nhớ: Nhân hóa là biện pháp tu từ gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người, làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật… trở nên gần gũi với con người, biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người).

Phép nhân hóa được thể hiện ở các hình ảnh sau:

• “Cửa sông chẳng dứt cội nguồn”: “Cửa sông” là một sự vật thiên nhiên, không có tri giác, nhưng tác giả đã gắn cho nó một hành động, một tình cảm giống như con người là “chẳng dứt”, thể hiện sự gắn bó, không quên.
• “Lá xanh… Bỗng nhớ một vùng núi non”: “Lá xanh” cũng là một sự vật vô tri, nhưng lại được miêu tả có một cảm xúc rất con người là “nhớ”. Đây là một nỗi nhớ da diết về nơi nó được sinh ra.

2. Tác dụng của biện pháp nghệ thuật:

• Làm cho các sự vật như “cửa sông”, “lá xanh” trở nên sinh động, có hồn, có suy nghĩ và tình cảm giống như con người. Điều này giúp cho các hình ảnh thơ trở nên gần gũi, hấp dẫn hơn với người đọc.
• Quan trọng hơn, qua việc nhân hóa hình ảnh cửa sông và chiếc lá, nhà thơ muốn gửi gắm một bài học sâu sắc về tình cảm với cội nguồn. Cửa sông dù ra biển lớn vẫn không quên nguồn. Chiếc lá dù rụng xuống vẫn nhớ về núi non. Đó chính là lời nhắn nhủ về lòng biết ơn, sự gắn bó thủy chung với quê hương, xứ sở, với nơi mình đã sinh ra.

Bước 2: Viết đoạn văn hoàn chỉnh

Sau khi đã phân tích, chúng ta sẽ tổng hợp các ý trên để viết thành một đoạn văn hoàn chỉnh theo đúng yêu cầu nhé.

Bài làm tham khảo:

Đoạn thơ trên được trích từ bài thơ Cửa sông của nhà thơ Quang Huy, là một khúc ca đẹp về tình cảm cội nguồn. Trong khổ thơ này, tác giả đã sử dụng rất thành công biện pháp nghệ thuật nhân hóa. Biện pháp này thể hiện rõ qua việc gắn cho các sự vật vô tri là “cửa sông” và “lá xanh” những tình cảm, suy nghĩ của con người. “Cửa sông” thì “chẳng dứt cội nguồn”, còn “lá xanh” thì biết “nhớ một vùng núi non”. Nhờ có phép nhân hóa, hình ảnh cửa sông và chiếc lá trở nên thật sinh động, có hồn và gần gũi với chúng ta. Qua đó, tác giả muốn ca ngợi một tình cảm đẹp đẽ và đáng quý: đó là tấm lòng thủy chung, luôn nhớ về cội nguồn, về quê hương xứ sở, dù có đi đâu, về đâu. Đây chính là một bài học sâu sắc về đạo lí “Uống nước nhớ nguồn” mà nhà thơ muốn nhắn nhủ đến mỗi người đọc.

Cô hy vọng phần giải bài tập chi tiết này sẽ giúp em hiểu sâu hơn về đoạn thơ và hoàn thành tốt bài tập của mình. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào khác, đừng ngần ngại hỏi cô nhé! Chúc em học tốt