Câu a. Bài văn trên tả gì?

Bước 1: Đọc kỹ toàn bộ văn bản “Đường vào bản”.

Bước 2: Suy nghĩ xem tác giả đang miêu tả về đối tượng nào.

Bước 3: Dựa vào tên bài và nội dung các đoạn, chúng ta thấy tác giả tập trung miêu tả về con đường và cảnh vật xung quanh nó.

Lời giải: Bài văn trên tả vẻ đẹp của con đường từ huyện lị vào bản, cùng với những cảnh vật thiên nhiên và sinh hoạt gắn liền với con đường đó.

Câu b. Tìm phần mở bài, thân bài và kết bài của bài văn. Nêu nội dung chính của mỗi phần.

Để xác định các phần của bài văn, chúng ta cần hiểu rõ chức năng của từng phần:

• Mở bài: Giới thiệu về đối tượng miêu tả, tạo sự tò mò cho người đọc.
• Thân bài: Phát triển ý tưởng, miêu tả chi tiết về đối tượng.
• Kết bài: Tóm lại, khẳng định lại ý nghĩa hoặc cảm xúc về đối tượng.

Bước 1: Xác định mở bài.
Đọc đoạn văn đầu tiên. Đoạn này giới thiệu về nơi tác giả sinh ra và lớn lên, và ngay lập tức nhắc đến “con đường từ huyện lị vào bản tôi rất đẹp”. Đây là phần mở đầu, giới thiệu về chủ thể miêu tả chính là con đường.

Bước 2: Xác định thân bài.
Các đoạn văn tiếp theo miêu tả rất chi tiết về con suối, những cảnh vật bên sườn núi, rừng vầu, cây cổ thụ, và cả những hình ảnh sinh hoạt như đàn cá, lợn, gà. Tất cả những chi tiết này đều xoay quanh con đường và làm rõ hơn vẻ đẹp của nó.

Bước 3: Xác định kết bài.
Đọc đoạn văn cuối cùng. Đoạn này nói về vai trò của con đường trong cuộc sống của người dân bản: đưa tiễn và đón mừng. Cuối cùng, tác giả khẳng định tình cảm gắn bó với con đường: “dù ai đi đâu về đâu, khi bàn chân đã bén hòn đá, hòn đất trên con đường thân thuộc ấy, thì chắc chắn sẽ hẹn ngày qua.”

Lời giải:

• Mở bài: “Tôi sinh ra và lớn lên ở một bản hẻo lánh gần biên giới phía bắc. Con đường từ huyện lị vào bản tôi rất đẹp.”
  Nội dung chính: Giới thiệu về con đường vào bản và khẳng định vẻ đẹp của nó.
• Thân bài: Từ “Đoạn đường dành riêng cho dân bản tôi đi về vượt qua một con suối to.” đến “…gọi con nháo nhác…”
  Nội dung chính: Miêu tả chi tiết vẻ đẹp của con suối, cảnh vật hai bên đường (sườn núi, rừng vầu, cây cổ thụ) và những hình ảnh sinh hoạt gắn với con đường.
• Kết bài: “Con đường đã nhiều lần đưa tiễn người bản tôi đi công tác và cũng đã từng đón mừng cô giáo về bản dạy chữ. Nhưng dù ai đi đâu về đâu, khi bàn chân đã bén hòn đá, hòn đất trên con đường thân thuộc ấy, thì chắc chắn sẽ hẹn ngày qua.”
  Nội dung chính: Khẳng định vai trò và tình cảm gắn bó của người dân với con đường thân thuộc.

Câu c. Trong phần thân bài phong cảnh được tác giả tả theo trình tự nào? Tìm những từ được sử dụng để làm nổi bật vẻ đẹp của phong cảnh.

Bước 1: Xem lại phần thân bài đã xác định ở câu b.
Phần thân bài bao gồm các đoạn miêu tả con suối, cảnh vật bên sườn núi và rừng vầu, các loại cây cổ thụ, và các con vật.

Bước 2: Xác định trình tự miêu tả.
Tác giả miêu tả từ dưới lên trên, từ gần đến xa hoặc theo chiều dài của con đường.

• Đầu tiên, tác giả miêu tả con suối: “vượt qua một con suối to. Nước suối bốn mùa trong veo, rào rạt. Nước trườn qua kẽ đá, lách qua những mỏm đá ngầm tung bọt trắng xoá. Hoa nước bốn mùa xoè cánh trắng như trải thảm hoa đón mời khách gần xa đi về thăm bản.”
• Tiếp theo, tác giả tả cảnh vật bên trên đường: “Bên trên đưòng là sườn núi thoai thoải. Núi cứ vươn mình lên cao, cao mãi.”
• Sau đó, tả khu rừng: “Con đường men theo một bãi rừng vầu, cây mọc san sát, thẳng tắp, dày như ống đũa.”
• Rồi đến các cây cổ thụ: “thỉnh thoảng khách còn gặp những cây cổ thụ. Có cây trám trắng, trám đen thân cao vút như đến tận trời…”
• Cuối cùng là các hình ảnh sinh hoạt: “Những con lợn ục ịch đi lại ở ven đường… Những con gà mái dẫn con đi kiếm ăn cạnh đường…”

Có thể thấy, tác giả tả cảnh vật hai bên con đường, từ dưới suối lên đến sườn núi, khu rừng và những cây cổ thụ, xen kẽ là những hình ảnh sinh hoạt. Trình tự này có thể hiểu là từ cảnh vật ở gần con đường (suối, lợn, gà) đến cảnh vật ở xa hơn (núi, rừng, cây cổ thụ) và có sự di chuyển theo chiều dài của con đường.

Bước 3: Tìm những từ ngữ miêu tả vẻ đẹp.
Chúng ta sẽ đọc kỹ từng câu, từng đoạn và gạch chân (hoặc ghi chú lại) những từ ngữ gợi tả, gợi cảm, làm cho cảnh vật trở nên sống động và đẹp đẽ.

Lời giải:

• Trình tự miêu tả: Phong cảnh được tác giả tả theo trình tự từ cảnh vật dưới lòng suối (nước suối, hoa nước), đến cảnh vật hai bên đường (sườn núi, rừng vầu, cây cổ thụ), và xen kẽ là những hình ảnh sinh hoạt của con người và con vật. Có thể nói là miêu tả theo chiều rộng hai bên đường và theo chiều dài của con đường.
• Những từ ngữ làm nổi bật vẻ đẹp của phong cảnh:
• Miêu tả con suối: đẹp, trong veo, rào rạt, tung bọt trắng xoá, xoè cánh trắng như trải thảm hoa đón mời.
• Miêu tả cá: nhiều màu sắc, tung tăng bơi lội, vẽ hoa, vẽ lá.
• Miêu tả sườn núi: thoai thoải, vươn mình lên cao, cao mãi.
• Miêu tả rừng vầu: san sát, thẳng tắp, dày như ống đũa.
• Miêu tả cây cổ thụ: cổ thụ, cao vút như đến tận trời.
• Miêu tả lợn: ục ịch, giật mình hộc lên những tiếng dữ dội, chạy lê cái bụng quét đất. (Những từ này tuy không trực tiếp miêu tả vẻ đẹp mỹ miều nhưng lại tạo nên nét chân thực, sinh động, đáng yêu cho cảnh vật làng quê).
• Miêu tả gà: dẫn con đi kiếm ăn, gọi con nháo nhác. (Tương tự như miêu tả lợn, tạo sự sinh động).

Hy vọng với cách hướng dẫn chi tiết này, em đã hiểu rõ bài tập. Nếu còn điều gì chưa rõ, đừng ngần ngại hỏi cô nhé!