gấp ạ cảm ơn mng
Viết bài văn nghị luận phân tích bài con sẻ
…
Viết bài văn nghị luận phân tích bài con sẻ
Con Sẻ
Tôi đi dọc lối vào vườn. Con chó chạy trước tôi. Chợt nó dừng chân và bắt đầu bò, tuồng như đánh hơi thấy vật gì. Tôi nhìn dọc lối đi và thấy một con sẻ non mép vàng óng, trên đầu có một nhúm lông tơ. Nó rơi từ trên tổ xuống.
Con chó chậm rãi lại gần. Bỗng từ trên cây cao gần đó, một con sẻ già có bộ ức đen nhánh lao xuống như hòn đá rơi trước mõm con chó. Lông sẻ già dựng ngược, miệng rít lên tuyệt vọng và thảm thiết. Nó nhảy hai ba bước về phía cái mõm há rộng đầy răng của con chó.
Sẻ già lao đến cứu con, lấy thân mình phủ kín sẻ con. Giọng nó yếu ớt nhưng hung dữ và khản đặc. Trước mắt nó, con chó như một con quỷ khổng lồ. Nó sẽ hi sinh. Nhưng một sức mạnh vô hình vẫn cuốn nó xuống đất.
Con chó của tôi dừng lại và lùi… Dường như nó hiểu rằng trước mặt nó có một sức mạnh. Tôi vội lên tiếng gọi con chó đang bối rối ấy tránh ra xa, lòng đầy thán phục.
Vâng, lòng tôi đầy thán phục, xin bạn đừng cười. Tôi kính cẩn nghiêng mình trước con chim sẻ bé bỏng dũng cảm kia, trước tình yêu của nó.
Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu và phân tích một văn bản rất đặc sắc, dù ngắn gọn nhưng lại chứa đựng ý nghĩa sâu sắc về tình yêu thương. Đó là câu chuyện “Con Sẻ”. Đây là một văn bản thường xuyên xuất hiện trong các bài kiểm tra, bài thi, vì vậy các em hãy chú ý lắng nghe và ghi chép thật cẩn thận nhé!
—
BÀI VĂN NGHỊ LUẬN PHÂN TÍCH TRUYỆN “CON SẺ”
I. Mở bài: Giới thiệu và định hướng vấn đề nghị luận
Trong cuộc sống, có những câu chuyện, những khoảnh khắc tưởng chừng nhỏ bé, giản dị nhưng lại ẩn chứa một sức mạnh lay động lòng người sâu sắc. “Con Sẻ” là một tác phẩm như thế. Dù chỉ là vài dòng văn xuôi ngắn gọn, câu chuyện đã khắc họa một cách tài tình hình ảnh chim sẻ già dũng cảm đối mặt với hiểm nguy để bảo vệ con non của mình. Qua đó, tác phẩm ca ngợi một cách đầy cảm động và chân thực về sức mạnh phi thường của tình yêu thương, đặc biệt là tình mẫu tử (hay tình phụ tử), một thứ tình cảm có thể vượt qua mọi nỗi sợ hãi và định luật tự nhiên.
II. Thân bài: Phân tích chi tiết
1. Bối cảnh và sự xuất hiện của sẻ non – Nỗi lo lắng về sự yếu ớt, mong manh:
Câu chuyện mở đầu bằng khung cảnh thanh bình, giản dị: người kể chuyện và con chó đi dạo trong vườn. Sự yên ả ấy nhanh chóng bị phá vỡ bởi một tình huống bất ngờ. Con chó “dừng chân và bắt đầu bò, tuồng như đánh hơi thấy vật gì”. Sự chú ý của con chó dẫn người đọc đến với hình ảnh của một chú sẻ non đáng thương:
“…một con sẻ non mép vàng óng, trên đầu có một nhúm lông tơ. Nó rơi từ trên tổ xuống.”
Các chi tiết miêu tả chú sẻ non: “mép vàng óng”, “trên đầu có một nhúm lông tơ” gợi lên vẻ yếu ớt, non nớt, chưa trưởng thành của một sinh linh bé bỏng. Việc “rơi từ trên tổ xuống” đặt chú sẻ vào một tình thế cực kỳ nguy hiểm, cận kề cái chết. Sẻ non trở thành con mồi dễ dàng, hoàn toàn không có khả năng tự vệ trước mối đe dọa của “con chó chậm rãi lại gần”. Tình huống này tạo nên sự căng thẳng, hồi hộp, khiến người đọc không khỏi lo lắng cho số phận của chú chim bé nhỏ.
2. Hành động dũng cảm phi thường của sẻ già – Sức mạnh của tình yêu thương:
Khi chú sẻ non đang đối mặt với hiểm nguy, một hình ảnh khác xuất hiện, đầy bất ngờ và ấn tượng. Từ trên cây cao, “một con sẻ già có bộ ức đen nhánh lao xuống như hòn đá rơi trước mõm con chó”. Đây là một sự xuất hiện đột ngột, quyết liệt, báo hiệu một hành động phi thường sắp diễn ra. Sẻ già không hề chần chừ, không hề tính toán đến sự chênh lệch về sức mạnh giữa mình và kẻ thù. Hình ảnh sẻ già được miêu tả với những chi tiết đầy kịch tính:
“Lông sẻ già dựng ngược, miệng rít lên tuyệt vọng và thảm thiết. Nó nhảy hai ba bước về phía cái mõm há rộng đầy răng của con chó.”
Các em thấy đấy, từ “dựng ngược”, “rít lên” thể hiện sự căm phẫn, giận dữ, nỗi sợ hãi tột độ nhưng cũng là bản năng chiến đấu bảo vệ con. Từ “tuyệt vọng và thảm thiết” cho thấy sẻ già ý thức được sự yếu ớt, nhỏ bé của mình trước cái chết đã cận kề. Con chó trong mắt sẻ già là “một con quỷ khổng lồ”, một mối đe dọa không thể vượt qua. Thế nhưng, điều đáng kinh ngạc là nỗi tuyệt vọng ấy không khiến sẻ già lùi bước mà ngược lại, nó trở thành động lực để sẻ già “nhảy hai ba bước về phía cái mõm há rộng đầy răng của con chó” – một hành động tự nguyện lao vào cái chết, bất chấp hiểm nguy.
Mục đích duy nhất của hành động đó là “cứu con”, “lấy thân mình phủ kín sẻ con”. Sẻ già chấp nhận hy sinh bản thân mình để che chở, bảo vệ đứa con yếu ớt. Tiếng kêu của sẻ già “yếu ớt nhưng hung dữ và khản đặc” là sự pha trộn giữa nỗi sợ hãi cái chết và bản năng sinh tồn, giữa sự nhỏ bé về thể chất và sức mạnh tinh thần to lớn. Đây chính là đỉnh điểm của tình yêu thương, một tình yêu thương mãnh liệt, vô điều kiện, sẵn sàng đánh đổi cả tính mạng.
3. Sức mạnh vô hình của tình yêu thương và sự lay động ở con chó:
Điều kỳ diệu đã xảy ra! Trước hành động quên mình của chim sẻ già, con chó – một loài vật vốn sống theo bản năng săn mồi, lại có một phản ứng bất ngờ:
“Con chó của tôi dừng lại và lùi… Dường như nó hiểu rằng trước mặt nó có một sức mạnh.”
Đây là một chi tiết mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Dù không phải con người, nhưng con chó cũng đã “hiểu” được một điều gì đó thiêng liêng và vĩ đại. Sức mạnh mà con chó cảm nhận được không phải là sức mạnh thể chất, mà chính là sức mạnh của tình yêu thương, của sự hy sinh cao cả. Tình yêu thương ấy đã vượt lên trên bản năng sinh tồn, vượt lên mọi quy luật tự nhiên, khiến cả một loài vật hung dữ cũng phải chùn bước, phải “tôn trọng” và “lùi lại”. Chi tiết này đã nhân hóa hình ảnh con chó, khiến câu chuyện trở nên sâu sắc và giàu tính nhân văn hơn.
4. Cảm xúc và suy nghĩ của người kể chuyện – Bài học về tình yêu thương:
Chứng kiến toàn bộ sự việc, người kể chuyện đã không khỏi xúc động và thán phục:
“Tôi vội lên tiếng gọi con chó đang bối rối ấy tránh ra xa, lòng đầy thán phục.”
“Vâng, lòng tôi đầy thán phục, xin bạn đừng cười. Tôi kính cẩn nghiêng mình trước con chim sẻ bé bỏng dũng cảm kia, trước tình yêu của nó..”
Điệp ngữ “lòng đầy thán phục” được lặp lại nhấn mạnh sự ngưỡng mộ tuyệt đối của người kể chuyện. Lời giãi bày “xin bạn đừng cười” cho thấy niềm tin mãnh liệt của ông vào giá trị của câu chuyện, vào điều ông đã chứng kiến. Sự “kính cẩn nghiêng mình” không chỉ dành cho hành động dũng cảm của con sẻ già mà còn là sự tôn vinh “tình yêu của nó” – thứ tình cảm đã tạo nên kỳ tích. Người kể chuyện đã gọi tên được cái “sức mạnh vô hình” mà con chó cảm nhận được, đó chính là tình yêu thương, là tình mẫu tử (hay tình phụ tử) thiêng liêng và bất diệt.
III. Kết bài: Khẳng định ý nghĩa và giá trị bài học
Qua câu chuyện “Con Sẻ” ngắn gọn mà xúc động, tác giả đã gửi gắm một thông điệp nhân văn sâu sắc: Tình yêu thương, đặc biệt là tình cảm gia đình, tình mẫu tử (phụ tử), là một sức mạnh phi thường, có thể vượt qua mọi nỗi sợ hãi, mọi hiểm nguy và mọi giới hạn của tự nhiên. Nó không chỉ là bản năng mà còn là biểu hiện cao quý nhất của sự sống. Câu chuyện nhắc nhở chúng ta về giá trị thiêng liêng của tình thân, về lòng dũng cảm, sự hy sinh và những điều kỳ diệu mà tình yêu thương có thể mang lại. Dù bé nhỏ đến đâu, tình yêu thương luôn là sức mạnh vĩ đại nhất, đáng để mỗi người chúng ta trân trọng và suy ngẫm.
—
Các em hãy về nhà đọc kỹ lại bài này, gạch chân những ý chính và tập viết một đoạn văn cảm nhận của riêng mình về tình yêu thương mà câu chuyện đã truyền tải nhé! Chúc các em học tốt!
Đoạn văn tham khảo:
Trong thế giới văn học, có những câu chuyện tuy ngắn gọn nhưng lại chứa đựng những chứa đựng những thông điệp nhân sinh vô cùng cao cả. Truyện ngắn Con sẻ của nhà văn Nga Ivan Sergeyevich Turgenev là một tác phẩm như thế. Qua tình huống đối đầu nghẹt thở giữa một con sẻ già bé nhỏ và con chó săn hung dữ, tác giả đã tôn vinh sức mạnh bất diệt của tình mẫu tử và lòng dũng cảm.
Mở đầu câu chuyện là một khung cảnh bình thường: nhân vật “tôi” cùng con chó săn đi dạo trong vườn. Sự xuất hiện của một con sẻ non “mép vàng óng”, “trên đầu có một nhúm lông tơ” bị rơi từ trên tổ xuống đã làm thay đổi hoàn toàn cục diện. Con sẻ non yếu ớt ấy đang đứng trước lằn ranh sinh tử khi con chó săn – “một con quỷ khổng lồ” trong mắt loài chim – đang chậm rãi tiến lại gần.
Điểm nhấn của bài văn nằm ở sự xuất hiện đột ngột và quyết liệt của con sẻ già. Nhà văn đã sử dụng những động từ mạnh như “lao xuống tâm bảo vệ con của sẻ mẹ. Hình ảnh sẻ già với bộ ức đen nhánh, lấy thân mình phủ kín sẻ con trước cãi mõm đầy răng của con chó là một biểu tượng rực rỡ của lòng tự hy sinh. Dù giọng nó “yếu ớt”, “khản đặc” vì sợ hãi, nhưng nó vẫn mang một vẻ “hung dữ” lạ kỳ. Sự hung dữ của một kẻ không còn gì để mất, một kẻ sẵn sàng lấy sự sống của mình để đổi lấy sự an toàn cho con.
Sức mạnh nào đã khiến một sinh vật nhỏ bé dám đối đầu với kẻ thù lớn gấp hàng trăm lần mình? Ivan Sergeyevich Turgenev đã gọi đó là “một sức mạnh vô hình”. Sức mạnh ấy không đến từ cơ bắp hay kích thước, mà đến từ yêu thương bản năng và thiêng liêng. Chính tình yêu ấy đã khiến “con quỷ khổng lồ” là con chó săn phải dừng lại và lùi bước vì bối rối. Con chó không phải sợ hãi một sức mạnh thể chất, mà nó bị khuất phục trước một sức mạnh tinh thần quá đỗi lớn lao.
Cái hay của tác phẩm còn nằm ở thái độ của nhân vật “tôi”. Từ vị thế của một người quan sát, tác giả chuyển sang trạng thái “thán phục” và “kính cẩn nghiêng mình”. Hành động gọi con chó tránh xa không chỉ là để cứu sẻ con, mà còn là sự tôn trọng tuyệt đối dành cho lòng dũng cảm. Câu kết của bài văn: “Tôi kính cẩn nghiêng mình trước con chim sẻ bẻ bóng dũng cảm kia, trước con chim sẻ bé bỏng dũng cảm kia, trước tình yêu của nó” đã nâng tầm câu chuyện từ một quan sát thiên nhiên thành một bài học đạo đức sâu sắc.
Tóm lại, Con sẻ là một bài ca ca ngợi tình mẫu tử. Tác phẩm khẳng địng rằng: Tình yêu thương có thể tạo nên những phép màu, giúp những sinh vật yếu ớt nhất trở nên mạnh mẽ nhất. Qua ngòi bút nhân hậu của Turgenev, chúng ta hiểu rằng tình yêu chính là nguồn cội của lòng dũng cảm và là thứ ánh sáng rạng ngời nhất trong sự sống này.
\({\frac{25}{4}/2026 – duchuy198661}\)
Văn bản “Con sẻ” của Turgenev để lại cho người đọc ấn tượng khá sâu sắc. Câu chuyện kể về một lần nhân vật “tôi” đi dạo trong vườn cùng con chó, rồi gặp một tình huống nhỏ thôi nhưng lại khá đặc biệt. Đó là con sẻ non bị rơi khỏi tổ, rồi từ đó mới xảy ra chuyện con sẻ già lao xuống để bảo vệ con của nó, nên đọc vào lại thấy có nhiều suy nghĩ hơn.
Con sẻ non được miêu tả chỉ là một con chim bé, mới rơi xuống đất, còn yếu ớt, mép vàng, nhìn rất dễ bị tổn thương. Con chó thì lại to, tiến lại gần như một mối nguy rõ ràng. Trong hoàn cảnh đó, con sẻ già xuất hiện rất đột ngột, kiểu như “lao xuống” luôn, không suy nghĩ gì nhiều. Nó không bỏ chạy mà lại lao vào che cho con. Cái hành động này làm nổi bật sự liều lĩnh, cũng là bản năng bảo vệ con của nó.
Tác giả không cần kể dài dòng, mà chỉ qua vài chi tiết như “lông dựng ngược”, “rít lên”, “nhảy về phía con chó” là đã thấy được sự hoảng sợ nhưng vẫn cố lao vào. Những chi tiết này lặp lại hình ảnh con sẻ già trong trạng thái vừa sợ vừa quyết, tạo cảm giác rất thật, không bị giả.
Cái hay của truyện là không chỉ nói về con chim, mà còn làm người đọc tự liên hệ. Nhân vật “tôi” cũng đứng lại, rồi gọi con chó tránh ra, và cuối cùng là cảm giác thán phục. Cảm xúc này không phải nói quá lên mà là từ từ hình thành, đọc tới cuối mới thấy rõ. Câu kết “tôi kính cẩn nghiêng mình…” làm ý nghĩa câu chuyện được nhấn mạnh thêm, nhưng vẫn giữ được sự nhẹ nhàng.
Nói chung, “Con sẻ” là một câu chuyện ngắn, nhưng mà lại không đơn giản như vậy. Từ một việc rất nhỏ trong vườn mà tác giả làm nổi bật được hình ảnh con sẻ già lao vào bảo vệ con, nhìn vậy thôi nhưng lại thấy rõ tình thương của nó. Đọc xong văn bản cũng không phải ấn tượng quá mạnh, nhưng mà cứ nghĩ lại thì lại thấy có gì đó đọng lại, dường như làm mình phải suy nghĩ thêm về tình yêu thương trong cuộc sống.