Ghép các tiếng cần,câu,cù,văn,minh,mẫn, công thành các từ phức, từ nào là từ láy…
Các em hãy mở sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 4, trang 78 để cùng theo dõi bài tập này.
Bước 1: Phân tích yêu cầu của đề bài
Đề bài yêu cầu chúng ta làm gì nào?
Thứ nhất, ghép các tiếng đã cho là: cần, câu, cù, văn, minh, mẫn, công.
Thứ hai, phân loại các từ ghép được thành ba loại: từ láy, từ ghép phân loại, từ ghép tổng hợp.
Thứ ba, đặt câu với mỗi từ ghép vừa tìm được.
Các em đã sẵn sàng chưa? Chúng ta bắt đầu nhé!
Bước 2: Ghép các tiếng đã cho thành từ phức
Chúng ta có các tiếng: cần, câu, cù, văn, minh, mẫn, công. Cô giáo sẽ gợi ý cho các em cách ghép nhé.
* Ghép tiếng “cần” với các tiếng khác:
* cần cù
* Ghép tiếng “câu” với các tiếng khác:
* câu chuyện
* Ghép tiếng “cù” với các tiếng khác:
* cần cù (chúng ta đã tìm được ở trên rồi)
* Ghép tiếng “văn” với các tiếng khác:
* văn minh
* Ghép tiếng “minh” với các tiếng khác:
* văn minh (chúng ta đã tìm được ở trên rồi)
* Ghép tiếng “mẫn” với các tiếng khác:
* thông minh (À, tiếng “thông” không có trong danh sách, vậy chúng ta tạm gác lại từ này nhé.)
* Ghép tiếng “công” với các tiếng khác:
* công bằng
* công cộng
Vậy là chúng ta đã ghép được các từ sau: cần cù, câu chuyện, văn minh, công bằng, công cộng.
Bước 3: Phân loại các từ ghép vừa tìm được
Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau phân loại các từ này. Các em còn nhớ thế nào là từ láy, từ ghép phân loại và từ ghép tổng hợp không?
* Từ láy: Là từ được tạo ra bằng cách lặp lại hoặc biến đổi âm của tiếng gốc. Từ láy có thể có hình thức láy âm (vần, phụ âm đầu) hoặc láy thanh.
* Từ ghép phân loại: Là từ ghép mà tiếng chính đứng sau tiếng phụ để bổ sung nghĩa cho tiếng phụ. Nghĩa của từ ghép phân loại phụ thuộc vào nghĩa của tiếng chính.
* Từ ghép tổng hợp: Là từ ghép mà nghĩa của từ phức được tạo thành từ sự kết hợp các tiếng theo một quan hệ nhất định.
Bây giờ, chúng ta sẽ lần lượt xét từng từ nhé:
1. cần cù
* Phân tích: “cần” và “cù”. Hai tiếng này có ý nghĩa bổ sung cho nhau, diễn tả sự chăm chỉ, không ngại khó khăn. Tiếng “cù” đứng sau bổ sung nghĩa cho tiếng “cần”.
* Phân loại: Đây là từ ghép phân loại.
2. câu chuyện
* Phân tích: “câu” và “chuyện”. “Câu chuyện” là một dạng của “chuyện”. Tiếng “chuyện” là tiếng chính, tiếng “câu” là tiếng phụ bổ sung nghĩa.
* Phân loại: Đây là từ ghép phân loại.
3. văn minh
* Phân tích: “văn” và “minh”. “Văn minh” diễn tả một trình độ phát triển cao về vật chất và tinh thần của xã hội. Hai tiếng này kết hợp lại tạo nên một nghĩa mới.
* Phân loại: Đây là từ ghép tổng hợp.
4. công bằng
* Phân tích: “công” và “bằng”. “Công bằng” diễn tả sự đúng đắn, không thiên vị. Hai tiếng này kết hợp lại tạo nên một nghĩa mới.
* Phân loại: Đây là từ ghép tổng hợp.
5. công cộng
* Phân tích: “công” và “cộng”. “Công cộng” dùng để chỉ những thứ thuộc về chung mọi người, không riêng của ai. Hai tiếng này kết hợp lại tạo nên một nghĩa mới.
* Phân loại: Đây là từ ghép tổng hợp.
À, cô nhìn lại danh sách các tiếng và các từ đã ghép. Cô nhận ra mình đã quên mất một số cách ghép khác.
Chúng ta quay lại bước 2 nhé.
Bước 2 (bổ sung): Ghép các tiếng đã cho thành từ phức
Các tiếng: cần, câu, cù, văn, minh, mẫn, công.
* Ghép tiếng “cần” với các tiếng khác:
* cần cù
* Ghép tiếng “câu” với các tiếng khác:
* câu chuyện
* Ghép tiếng “cù” với các tiếng khác:
* cần cù
* Ghép tiếng “văn” với các tiếng khác:
* văn minh
* Ghép tiếng “minh” với các tiếng khác:
* thông minh (tiếng “thông” không có trong danh sách, tạm bỏ qua)
* sáng minh (tiếng “sáng” không có trong danh sách, tạm bỏ qua)
* minh mẫn
* Ghép tiếng “mẫn” với các tiếng khác:
* minh mẫn
* Ghép tiếng “công” với các tiếng khác:
* công bằng
* công cộng
* công nhân (tiếng “nhân” không có trong danh sách, tạm bỏ qua)
Vậy là chúng ta có thêm từ minh mẫn. Bây giờ, chúng ta sẽ phân loại từ này nhé.
Bước 3 (bổ sung): Phân loại từ “minh mẫn”
* minh mẫn
* Phân tích: “minh” và “mẫn”. Hai tiếng này có ý nghĩa gần giống nhau, diễn tả sự nhạy bén, sáng suốt của trí óc. Chúng lặp lại và bổ sung ý nghĩa cho nhau.
* Phân loại: Đây là từ láy.
Vậy là chúng ta đã hoàn chỉnh danh sách các từ phức và phân loại chúng:
* Từ láy: minh mẫn
* Từ ghép phân loại: cần cù, câu chuyện
* Từ ghép tổng hợp: văn minh, công bằng, công cộng
Bước 4: Đặt câu với mỗi từ ghép vừa tìm được
Bây giờ, chúng ta sẽ dùng những từ này để đặt những câu văn thật hay nhé!
1. cần cù (từ ghép phân loại)
* Câu: Bà em là một người phụ nữ rất cần cù, làm lụng vất vả để nuôi dạy con cái.
2. câu chuyện (từ ghép phân loại)
* Câu: Bố thường kể cho em nghe những câu chuyện cổ tích trước khi đi ngủ.
3. văn minh (từ ghép tổng hợp)
* Câu: Thành phố ngày càng trở nên văn minh hơn với nhiều công trình hiện đại.
4. công bằng (từ ghép tổng hợp)
* Câu: Mẹ luôn phân xử mọi việc một cách công bằng giữa hai anh em em.
5. công cộng (từ ghép tổng hợp)
* Câu: Chúng ta cần giữ gìn vệ sinh chung ở những nơi công cộng như công viên, bệnh viện.
6. minh mẫn (từ láy)
* Câu: Dù đã có tuổi, ông em vẫn rất minh mẫn, nhớ rõ mọi chuyện đã qua.
Các em thấy đó, mỗi loại từ lại có một đặc điểm riêng và mang những ý nghĩa khác nhau. Việc hiểu rõ cấu tạo của từ sẽ giúp chúng ta sử dụng từ ngữ trong Tiếng Việt ngày càng phong phú và chính xác hơn.
Bài học của chúng ta hôm nay đến đây là kết thúc. Các em hãy xem lại bài và chuẩn bị cho bài học tiếp theo nhé! Cô chào tạm biệt các em!
– Các từ phức ghép được: cần câu, cần cù, cần mẫn, văn minh, công văn, công minh, minh mẫn.
– Từ láy: cần cù, minh mẫn.
– Từ ghép phân loại: cần câu, công văn.
– Từ ghép tổng hợp: cần mẫn, văn minh, công minh.
– Đặt câu:
+ Cần câu: Bố em sắm chiếc cần câu mới cho dịp dã ngoại sắp tới.
+ Cần cù: Cô giáo thường dạy “Cần cù thì bù thông minh”.
+ Cần mẫn: Cô ấy làm việc rất cần mẫn.
+ Văn minh: Giới trẻ ngày nay cần phải có những hành động văn minh.
+ Công văn: Trong đợt dịch vừa qua, Nhà nước ta đã gửi rất nhiều công văn quan trọng về việc phòng chống dịch.
+ Công minh: Một vị quan tốt phải biết xét xử công minh.
+ Minh mẫn: Cụ tuy tuổi đã cao nhưng vẫn còn minh mẫn.
\(#thanxissentase\)
– Các từ phức ghép được: cần câu, cần cù, cần mẫn, văn minh, công văn, công minh, minh mẫn.
– Từ láy: cần cù, minh mẫn.
– Từ ghép phân loại: cần câu, công văn.
– Từ ghép tổng hợp: cần mẫn, văn minh, công minh.
– Đặt câu:
+ Cần câu: Bố em sắm chiếc cần câu mới cho dịp dã ngoại sắp tới.
+ Cần cù: Cô giáo thường dạy “Cần cù thì bù thông minh”.
+ Cần mẫn: Cô ấy làm việc rất cần mẫn.
+ Văn minh: Giới trẻ ngày nay cần phải có những hành động văn minh.
+ Công văn: Trong đợt dịch vừa qua, Nhà nước ta đã gửi rất nhiều công văn quan trọng về việc phòng chống dịch.
+ Công minh: Một vị quan tốt phải biết xét xử công minh.
+ Minh mẫn: Cụ tuy tuổi đã cao nhưng vẫn còn minh mẫn.