Chúng ta cùng bắt đầu nào!

—

Giải bài tập: Giá trị của tình bạn

Câu 1. Điều gì xảy ra đã ảnh hưởng lớn đến sự nghiệp âm nhạc của Ben? (0,5 điểm)

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần đọc kỹ đoạn văn đầu tiên và đoạn văn thứ hai để tìm ra sự kiện gây ra tác động mạnh mẽ nhất đến Ben.

* Bước 1: Đọc đoạn văn đầu tiên, ta thấy Ben là một thần đồng âm nhạc, sự nghiệp đang phát triển tốt đẹp.
* Bước 2: Đọc đoạn văn thứ hai, ta thấy có một “biến cố lớn xảy ra”. Sự kiện này là gì? Đoạn văn nêu rõ: “mẹ cậu qua đời vì bạo bệnh.”
* Bước 3: Xem xét các lựa chọn A, B, C, D. Lựa chọn A là “Mẹ của Ben qua đời.” Đây chính là sự kiện đã được nêu trong bài.
* Bước 4: Kết luận: Sự kiện mẹ qua đời đã ảnh hưởng sâu sắc và làm Ben rơi vào tuyệt vọng, ảnh hưởng đến sự nghiệp âm nhạc của cậu.

Đáp án:

Khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời em chọn.

A. Mẹ của Ben qua đời.

—

Câu 2. Sau biến cố đó, cậu trở nên như thế nào? (0,5 điểm)

Chúng ta tiếp tục đọc đoạn văn thứ hai để tìm hiểu về trạng thái của Ben sau khi mẹ qua đời.

* Bước 1: Đọc lại đoạn văn thứ hai. Sau sự ra đi của mẹ, Ben “rơi vào đáy sâu tuyệt vọng.”
* Bước 2: Tiếp theo, đoạn văn miêu tả chi tiết hơn: “Cậu chìm trong đau khổ, đến mức đôi tai không thể cảm nhận được âm thanh tiếng đàn. Cậu dần dần rời bỏ âm nhạc trong sự bế tắc.”
* Bước 3: So sánh với các lựa chọn:
* A. Cậu không còn muốn tiếp xúc với ai nữa. (Bài không nói rõ điều này, chỉ nói cậu bế tắc trong âm nhạc).
* B. Cậu không còn dành tình yêu cho âm nhạc nữa. (Bài nói cậu “rời bỏ âm nhạc trong sự bế tắc” chứ không hẳn là mất tình yêu).
* C. Cậu đau khổ đến mức không thể nghe được âm thanh tiếng đàn. (Đây là chi tiết rất cụ thể được nêu trong bài: “đôi tai không thể cảm nhận được âm thanh tiếng đàn”).
* D. Cậu không còn người hướng dẫn tập đàn nữa. (Bài không đề cập đến việc mất người hướng dẫn).
* Bước 4: Lựa chọn C là phù hợp nhất với thông tin trong bài.

Đáp án:

Khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời em chọn.

C. Cậu đau khổ đến mức không thể nghe được âm thanh tiếng đàn.

—

Câu 3. La-la đã làm gì để Ben trở lại với âm nhạc? (0,5 điểm)

Bây giờ, chúng ta sẽ tập trung vào đoạn văn thứ ba, nơi nói về hành động của La-la.

* Bước 1: Đọc đoạn văn thứ ba. La-la “quyết tâm vực dậy cuộc sống của Ben, đưa cậu trở lại với âm nhạc.”
* Bước 2: Tìm các hành động cụ thể mà La-la đã thực hiện: “Hàng ngày, cô gặp gỡ, trò chuyện, động viên Ben, cô kề vai sát cánh bên Ben trong những buổi tập nhọc nhằn. Cô cùng Ben nghe những bản nhạc để đưa cậu trở về với âm thanh, cũng chính cô là động lực để Ben đăng kí tham gia cuộc thi pi-a-nô dành cho lứa tuổi 15.”
* Bước 3: Xem xét các lựa chọn:
* A. Cô hỗ trợ tài chính cho Ben. (Không có thông tin này).
* B. Cô luôn ở bên và động viên Ben. (Đây là một phần quan trọng trong hành động của La-la: “gặp gỡ, trò chuyện, động viên Ben”, “kề vai sát cánh”).
* C. Cô tìm thầy dạy giỏi cho Ben. (Không có thông tin này).
* D. Cô đăng kí cho Ben tham dự một cuộc thi âm nhạc. (La-la là “động lực để Ben đăng kí” chứ không phải cô tự đăng kí cho Ben. Hơn nữa, đây chỉ là một phần trong những gì cô làm).
* Bước 4: Lựa chọn B bao quát nhất hành động của La-la, thể hiện sự đồng hành, sẻ chia và khích lệ tinh thần cho Ben.

Đáp án:

Khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời em chọn.

B. Cô luôn ở bên và động viên Ben.

—

Câu 4. Vì sao bản nhạc Ben chơi trong ngày thi được cho là bản nhạc tuyệt đẹp của tình bạn? (0,5 điểm)

Chúng ta cần đọc đoạn kết của câu chuyện để tìm hiểu về ý nghĩa của bản nhạc.

* Bước 1: Đọc đoạn văn cuối cùng. Khi Ben bước lên sân khấu, cậu tin rằng “đâu đó trong hàng ngàn khán giả dưới kia, có một đôi mắt tin yêu đang dõi theo mình, có một đôi tai đang chờ đợi bản nhạc của mình.”
* Bước 2: Điều gì đã giúp Ben có được niềm tin này? Đó chính là La-la, người bạn đã luôn ở bên động viên cậu.
* Bước 3: Đoạn văn kết luận: “Và cậu đã say mê chơi nhạc… bản nhạc tuyệt đẹp cho tình bạn.”
* Bước 4: Xem xét các lựa chọn:
* A. Vì tình bạn là động lực khiến cậu cố gắng. (Chính xác, tình bạn của La-la đã giúp Ben có động lực và niềm tin).
* B. Vì có nhiều người bạn đến cổ vũ cho cậu. (Bài chỉ nhắc đến La-la là người cổ vũ, không nói có “nhiều người bạn” khác).
* C. Vì cậu chơi bản nhạc nói về tình bạn. (Bài không nói nội dung bản nhạc là gì, chỉ nói nó “tuyệt đẹp cho tình bạn”).
* D. Vì bạn bè là người gần gũi nhất với cậu. (Đây là một nhận định chung, nhưng không phải lý do trực tiếp khiến bản nhạc được gọi là “tuyệt đẹp của tình bạn” trong ngữ cảnh câu chuyện).
* Bước 5: Lựa chọn A giải thích rõ ràng nhất mối liên hệ giữa tình bạn và bản nhạc mà Ben đã trình diễn.

Đáp án:

Khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời em chọn.

A. Vì tình bạn là động lực khiến cậu cố gắng.

—

Câu 5. Em hãy nêu ý nghĩa của câu chuyện? (1,5 điểm)

Để nêu ý nghĩa của câu chuyện, chúng ta cần suy ngẫm về bài học mà câu chuyện mang lại.

* Bước 1: Xác định chủ đề chính của câu chuyện: Tình bạn.
* Bước 2: Tóm tắt diễn biến chính: Ben gặp biến cố lớn, rơi vào tuyệt vọng và rời bỏ âm nhạc. La-la xuất hiện, kiên trì động viên, giúp Ben tìm lại niềm tin và quay trở lại với âm nhạc.
* Bước 3: Rút ra bài học về vai trò của tình bạn: Tình bạn có sức mạnh to lớn giúp con người vượt qua khó khăn, nghịch cảnh, tìm lại niềm vui và hướng đi trong cuộc sống. Một người bạn chân thành có thể là nguồn động lực, sự sẻ chia và là chỗ dựa tinh thần vững chắc.
* Bước 4: Viết ý kiến của em vào chỗ trống, diễn đạt một cách rõ ràng, mạch lạc.

Ý kiến của em:

Câu chuyện “Giá trị của tình bạn” cho chúng ta thấy sức mạnh phi thường của tình bạn.
Khi Ben gặp biến cố lớn, mất đi người thân duy nhất và chìm trong tuyệt vọng, tưởng chừng như cậu sẽ mãi mãi xa rời âm nhạc. Thế nhưng, nhờ có La-la, một người bạn chân thành và giàu lòng trắc ẩn, Ben đã tìm lại được hy vọng và niềm tin vào cuộc sống.
La-la không chỉ ở bên cạnh Ben mà còn dùng sự động viên, chia sẻ và kiên trì của mình để kéo Ben ra khỏi bóng tối của nỗi đau. Cô trở thành nguồn động lực giúp Ben vượt qua giới hạn của bản thân, quay trở lại với niềm đam mê âm nhạc.
Qua đó, câu chuyện ca ngợi những giá trị tốt đẹp của tình bạn: sự quan tâm, sẻ chia, động viên, và niềm tin mà bạn bè dành cho nhau có thể giúp ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách, thậm chí là những nghịch cảnh tưởng chừng không thể vượt qua được. Tình bạn là món quà quý giá, là ánh sáng soi đường và là sức mạnh để chúng ta tiến về phía trước.

—

Câu 6. Theo em, tình bạn có vai trò như thế nào trong cuộc sống của con người? (1,5 điểm)

Câu hỏi này yêu cầu chúng ta suy nghĩ rộng hơn về ý nghĩa và tầm quan trọng của tình bạn trong cuộc sống.

* Bước 1: Dựa trên câu chuyện và hiểu biết của bản thân, hãy suy nghĩ về những điều tốt đẹp mà tình bạn mang lại.
* Bước 2: Liên hệ với cuộc sống thực tế: Khi vui, chúng ta có bạn để chia sẻ niềm vui. Khi buồn, chúng ta có bạn để tâm sự, vơi đi nỗi sầu. Khi gặp khó khăn, chúng ta có bạn bè giúp đỡ, động viên.
* Bước 3: Phân tích vai trò của tình bạn theo nhiều khía cạnh:
* Tinh thần: Giúp ta cảm thấy yêu thương, được thấu hiểu, bớt cô đơn, có thêm niềm vui và động lực.
* Hỗ trợ: Giúp đỡ nhau trong học tập, công việc, cuộc sống.
* Phát triển bản thân: Bạn bè tốt giúp ta nhận ra điểm mạnh, điểm yếu, học hỏi những điều hay, sửa chữa những điều chưa tốt.
* Bước 4: Viết ý kiến của em, trình bày rõ ràng và có ví dụ minh họa nếu có thể.

Ý kiến của em:

Theo em, tình bạn đóng một vai trò vô cùng quan trọng và ý nghĩa trong cuộc sống của con người.
Thứ nhất, tình bạn mang lại niềm vui và sự gắn kết. Khi có bạn, cuộc sống của chúng ta trở nên tươi đẹp và thú vị hơn. Chúng ta có thể chia sẻ những vui buồn, cùng nhau trải qua những khoảnh khắc đáng nhớ.
Thứ hai, tình bạn là nguồn động lực và sức mạnh tinh thần to lớn. Khi gặp khó khăn, những lời động viên, an ủi hay sự giúp đỡ từ bạn bè có thể giúp chúng ta vững vàng hơn, có thêm niềm tin để vượt qua thử thách.
Thứ ba, tình bạn giúp chúng ta hoàn thiện bản thân. Qua quá trình giao tiếp, học hỏi lẫn nhau, chúng ta có thể phát hiện ra những điểm mạnh của mình để phát huy và nhận ra những hạn chế để sửa đổi, trở thành người tốt hơn.
Cuối cùng, trong những khoảnh khắc cô đơn hay khi đối diện với nghịch cảnh, tình bạn chân thành chính là điểm tựa vững chắc, giúp ta cảm thấy không đơn độc và luôn có người đồng hành. Vì vậy, tình bạn không chỉ là niềm vui mà còn là yếu tố quan trọng giúp cuộc sống con người trở nên trọn vẹn và ý nghĩa hơn.

—

Câu 7. Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống. (0,5 điểm)

Đây là bài tập về từ vựng. Chúng ta cần hiểu nghĩa của các từ được cho để chọn từ phù hợp nhất.

* Bước 1: Đọc câu: “Các ca sĩ luôn giữ gìn hình ảnh của mình trước ……..”.
* Bước 2: Phân tích các lựa chọn:
* A. công dân: Chỉ những người dân của một quốc gia.
* B. công chúng: Chỉ chung những người dân, đặc biệt là những người có liên quan đến một lĩnh vực nào đó (văn hóa, nghệ thuật, thể thao…).
* C. công nhân: Chỉ những người lao động trong các nhà máy, xí nghiệp.
* D. người dân: Tương tự như “công dân”, chỉ chung mọi người dân.
* Bước 3: Xét ngữ cảnh của câu. Ca sĩ là người hoạt động nghệ thuật, họ biểu diễn trước những người yêu mến, theo dõi mình. Từ “công chúng” là từ chính xác nhất để chỉ nhóm người này.
* Bước 4: Chọn đáp án B.

Đáp án:

Khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời em chọn.

B. công chúng

—

Câu 8. Từ ngữ nào dưới đây có thể thay thế cho từ in đậm để hai câu văn không bị lặp từ? (0,5 điểm)

Bài tập này yêu cầu chúng ta sử dụng đại từ thay thế để tránh lặp từ.

* Bước 1: Đọc hai câu văn: “Ben là một thần đồng âm nhạc. Ben đã dành rất nhiều thời gian để chơi đàn.”
* Bước 2: Xác định từ bị lặp: “Ben”.
* Bước 3: Tìm đại từ nhân xưng phù hợp để thay thế cho “Ben”. Ben là tên riêng của một bạn nam, do đó chúng ta có thể dùng các đại từ nhân xưng ngôi thứ ba.
* Bước 4: Xét các lựa chọn:
* A. Cậu: Đây là đại từ nhân xưng ngôi thứ ba, thường dùng để chỉ một người hoặc một nhóm người. Phù hợp với Ben.
* B. Mình: Thường dùng để chỉ bản thân người nói (ngôi thứ nhất) hoặc đôi khi thân mật chỉ người nghe (ngôi thứ hai). Không phù hợp để thay thế “Ben” ở đây.
* C. Chàng: Thường dùng để chỉ người con trai, có thể phù hợp nhưng “cậu” phổ biến và tự nhiên hơn trong văn viết kể chuyện.
* D. Nó: Thường dùng để chỉ đồ vật, con vật hoặc đôi khi trẻ em với ý thân mật, đôi khi hơi suồng sã, không phù hợp với việc gọi tên một thần đồng âm nhạc.
* Bước 5: Lựa chọn “Cậu” là đại từ phù hợp nhất để thay thế “Ben” trong trường hợp này, giúp câu văn tự nhiên và tránh lặp từ.

Đáp án:

Khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời em chọn.

A. Cậu

—

Câu 9. Điền cặp QHT thích hợp vào chỗ trống trong câu dưới đây: (2 điểm)

Đây là bài tập về quan hệ từ (QHT) để nối các vế câu, tạo thành câu ghép có ý nghĩa rõ ràng.

a. ……. Ben chơi nhạc với một niềm say mê …….… bạn còn chơi với một tình yêu mãnh liệt.

* Phân tích câu a: Hai vế câu “Ben chơi nhạc với một niềm say mê” và “bạn còn chơi với một tình yêu mãnh liệt” đều nói về sự say mê, tình yêu dành cho âm nhạc. Vế thứ hai dường như diễn tả sự bổ sung, hoặc nhấn mạnh hơn về tình yêu.
* Các cặp QHT thường dùng để nối hai ý tương đương hoặc bổ sung: “không chỉ… mà còn…”, “với… mà…”, “cũng… nên…”, “và…”, “cùng…”, “cùng với…”.
* Xét các lựa chọn (nếu có) hoặc suy nghĩ các cặp QHT phù hợp:
* Cặp “Không chỉ… mà còn…” rất phù hợp để diễn tả ý tăng tiến hoặc bổ sung.
* “Ben chơi nhạc với một niềm say mê, không chỉ bạn còn chơi với một tình yêu mãnh liệt.” (Hơi lủng củng về cấu trúc, có vẻ như hai chủ thể đang được so sánh hoặc bổ sung).
* Nếu hai vế câu này cùng nói về Ben, thì sẽ là: “Ben chơi nhạc với một niềm say mê, hơn nữa còn chơi với một tình yêu mãnh liệt.” hoặc “Ben chơi nhạc với một niềm say mê, vừa chơi với một tình yêu mãnh liệt.”
* Tuy nhiên, dựa vào cấu trúc “…… Ben chơi nhạc với một niềm say mê …… bạn còn chơi…”, ta có thể suy đoán đây là hai chủ thể khác nhau hoặc hai khía cạnh khác nhau. Nếu hai chủ thể khác nhau, thì vế sau có thể là “mà người bạn (La-la) còn chơi…” hoặc “cũng như bạn còn chơi…”.
* Xem lại câu gốc trong đề bài: “Ben là thần đồng âm nhạc. […] Cậu chơi đàn với một niềm say mê và tình yêu mãnh liệt dành cho âm nhạc.” – Như vậy, cả hai vế đều nói về Ben.
* Do đó, ta cần cặp QHT nối hai hành động, hai trạng thái của cùng một chủ thể (Ben) một cách song song hoặc bổ sung.
* Cặp “Không chỉ… mà còn…” có thể diễn tả sự tăng tiến hoặc bổ sung.
* Cách diễn đạt: “Không chỉ Ben chơi nhạc với một niềm say mê, mà bạn còn chơi với một tình yêu mãnh liệt.” (Nếu “bạn” ở đây ám chỉ một người bạn khác của Ben, nhưng thông tin này không có trong bài).
* Nếu cả hai vế cùng nói về Ben: “Không chỉ Ben chơi nhạc với một niềm say mê, mà còn chơi với một tình yêu mãnh liệt.” (Cách này phù hợp).
* Hoặc: “Vừa Ben chơi nhạc với một niềm say mê, vừa chơi với một tình yêu mãnh liệt.” (Diễn tả hai hành động xảy ra đồng thời, bổ sung cho nhau).
* Xét đến cách dùng từ trong bài gốc: “Cậu chơi đàn với một niềm say mê và tình yêu mãnh liệt”. Có lẽ câu hỏi muốn ta tách ra để nhấn mạnh.
* Cặp “Không những… mà còn…” hoặc “Không chỉ… mà còn…” là phù hợp để diễn tả sự bổ sung, nhấn mạnh.

* Đáp án a (Dự kiến): Không những… mà còn… / Không chỉ… mà còn…

b. ……… sức mạnh của tình bạn …….. Ben đã vượt qua nỗi đau để tiếp tục hành trình chinh phục âm nhạc của mình.

* Phân tích câu b: Vế trước “sức mạnh của tình bạn” là nguyên nhân, vế sau “Ben đã vượt qua nỗi đau…” là kết quả.
* Các cặp QHT thể hiện quan hệ nguyên nhân – kết quả: “Vì… nên…”, “Do… nên…”, “Bởi vì… cho nên…”, “Sở dĩ… là vì…”.
* Xét các lựa chọn hoặc suy nghĩ các cặp QHT phù hợp:
* Cặp “Vì… nên…” rất phổ biến và phù hợp.
* Cặp “Nhờ… mà…” cũng rất phù hợp để diễn tả kết quả tốt đẹp từ một điều kiện/nguyên nhân tích cực.
* Thử với các cặp:
* “Vì sức mạnh của tình bạn, nên Ben đã vượt qua nỗi đau…” (Hơi lạ về cách đảo vị trí).
* “Do sức mạnh của tình bạn, nên Ben đã vượt qua nỗi đau…” (Cũng hơi lạ).
* “Bởi vì có sức mạnh của tình bạn, cho nên Ben đã vượt qua nỗi đau…” (Có thể).
* “Nhờ sức mạnh của tình bạn, mà Ben đã vượt qua nỗi đau…” (Cách diễn đạt này rất tự nhiên và phù hợp với ý nghĩa câu chuyện).

* Đáp án b (Dự kiến): Nhờ… mà…

Đáp án:

Điền cặp QHT thích hợp vào chỗ trống trong câu dưới đây: (2 điểm)

a. Không những Ben chơi nhạc với một niềm say mê, mà còn bạn còn chơi với một tình yêu mãnh liệt.
b. Nhờ sức mạnh của tình bạn, mà Ben đã vượt qua nỗi đau để tiếp tục hành trình chinh phục âm nhạc của mình.

—

Câu 10. Đặt câu ghép sử dụng cặp QHT (2,0 điểm)

Chúng ta sẽ đặt hai câu ghép theo yêu cầu của đề bài.

a) Thể hiện mối quan hệ tăng tiến:

* Bước 1: Hiểu yêu cầu: Câu ghép phải thể hiện ý nghĩa ngày càng tăng lên, hoặc thêm vào một ý quan trọng hơn.
* Bước 2: Cặp QHT thường dùng cho mối quan hệ tăng tiến: “Không chỉ… mà còn…”, “Không những… mà còn…”, “Chẳng những… mà còn…”, “Càng… càng…”.
* Bước 3: Chọn một cặp QHT và đặt câu. Ví dụ với cặp “Không chỉ… mà còn…”:
* Ý 1: Học sinh chăm chỉ.
* Ý 2: Học sinh đạt điểm cao.
* Câu ghép: Không chỉ học sinh chăm chỉ, mà còn đạt điểm cao. (Có thể diễn đạt rõ hơn: Không chỉ bạn An học tập chăm chỉ, mà còn bạn ấy luôn đạt điểm cao trong các kỳ thi.)
* Bước 4: Đặt một câu cụ thể. Ví dụ:
* “Không những Ben có tài năng thiên bẩm, mà còn cậu còn có một trái tim yêu âm nhạc mãnh liệt.”

Câu ghép (tăng tiến):

Không những bạn Lan học giỏi môn Toán, mà còn bạn ấy còn là một học sinh rất năng nổ trong các hoạt động của trường.

b) Thể hiện mối quan hệ điều kiện – kết quả:

* Bước 1: Hiểu yêu cầu: Câu ghép phải thể hiện một điều kiện sẽ dẫn đến một kết quả nào đó.
* Bước 2: Cặp QHT thường dùng cho mối quan hệ điều kiện – kết quả: “Nếu… thì…”, “Hễ… thì…”, “Cứ… thì…”, “Đã… thì…”, “Vì… nên…”, “Do… nên…”. (Lưu ý: “Vì… nên…” là nguyên nhân – kết quả, cũng có thể hiểu là điều kiện – kết quả).
* Bước 3: Chọn một cặp QHT và đặt câu. Ví dụ với cặp “Nếu… thì…”:
* Điều kiện: Trời mưa.
* Kết quả: Phải nghỉ học.
* Câu ghép: Nếu trời mưa, thì chúng em phải nghỉ học.
* Bước 4: Đặt một câu cụ thể. Ví dụ:
* “Nếu Ben không có sự động viên của La-la, thì có lẽ cậu đã mãi mãi rời xa âm nhạc.”

Câu ghép (điều kiện – kết quả):

Nếu chúng ta biết trân trọng và giữ gìn tình bạn, thì cuộc sống sẽ trở nên ý nghĩa và tươi đẹp hơn.

—

Chúc mừng các em đã hoàn thành bài tập! Cô hy vọng qua bài học hôm nay, các em không chỉ nắm vững kiến thức Ngữ Văn mà còn hiểu sâu sắc hơn về ý nghĩa quý giá của tình bạn trong cuộc sống. Hãy luôn yêu quý và trân trọng những người bạn của mình nhé! Hẹn gặp lại các em trong những giờ học tiếp theo!