Chào các em học sinh thân yêu của cô! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu một đoạn thơ rất thú vị trong bài “Mẹ đi vắng” của tác giả Nguyễn Minh Châu nhé. Các em hãy nhìn vào sách giáo khoa và đọc cùng cô nào.

“Tích tịch tang, tích tịch tang!
Bắt con kiến càng buộc chỉ ngang lưng
Bên thì lấy giấy mà bưng
Bên thì bôi mỡ kiến mừng kiến sang
Tích tịch tang, tích tịch tang!”

Đoạn thơ này mô tả lại một trò chơi rất ngộ nghĩnh của trẻ con. Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau đi giải nghĩa từng câu, từng chữ để hiểu rõ hơn nhé.

Bước 1: Phân tích câu thơ đầu tiên và cuối cùng.

* “Tích tịch tang, tích tịch tang!”

Các em thấy hai câu này lặp đi lặp lại ở đầu và cuối đoạn thơ. Đây là những từ tượng thanh, mô phỏng âm thanh. Âm thanh “tích tịch tang” thường gợi lên tiếng gõ trống, tiếng gõ nhịp nhàng hoặc một âm thanh vui tai, tạo không khí rộn ràng, vui vẻ cho câu chuyện. Nó giống như khi các em chơi trò chơi, thường có những câu hô vang để tạo sự hào hứng vậy đó.

Bước 2: Phân tích câu thơ thứ hai.

* “Bắt con kiến càng buộc chỉ ngang lưng”

Câu thơ này nói về hành động gì nào? Đúng rồi, đó là bắt một con kiến. Nhưng đặc biệt hơn là “buộc chỉ ngang lưng”. Tưởng tượng xem, chúng ta đang bắt một chú kiến bé xíu xiu, rồi lấy một sợi chỉ thật mỏng, buộc ngang qua người nó. Trông ngộ nghĩnh lắm đúng không các em? Đây là một cách chơi rất trẻ con, thể hiện sự hiếu động, tò mò và đôi khi là sự tinh nghịch của các bạn nhỏ.

Bước 3: Phân tích câu thơ thứ ba.

* “Bên thì lấy giấy mà bưng”

“Bưng” ở đây có nghĩa là dùng tay hoặc vật gì đó để nâng, đỡ. Vậy “lấy giấy mà bưng” nghĩa là dùng một mảnh giấy để nâng đỡ hoặc tạo ra một vật dụng gì đó. Có thể các bạn đang dùng giấy để làm một cái “mái nhà” hay một “chiếc cầu” tạm bợ cho chú kiến chăng? Hoặc có thể là để lùa chú kiến đi.

Bước 4: Phân tích câu thơ thứ tư.

* “Bên thì bôi mỡ kiến mừng kiến sang”

“Bôi mỡ” là hành động phết mỡ lên đâu đó. “Kiến mừng kiến sang” ý nói là chú kiến đang di chuyển, đang đi từ chỗ này sang chỗ khác. Vậy “bôi mỡ” để làm gì? Các em nghĩ xem, nếu bôi mỡ lên đường đi, thì chú kiến sẽ di chuyển dễ dàng hơn, trơn tru hơn. Nó giống như chúng ta đang giúp chú kiến “trượt ván” vậy đó! Trông cảnh tượng này thật là vui và đáng yêu.

Bước 5: Tổng hợp ý nghĩa của cả đoạn thơ.

Qua việc phân tích từng câu, chúng ta có thể thấy cả đoạn thơ đang miêu tả một trò chơi của trẻ con. Các bạn nhỏ đã bắt một chú kiến, dùng chỉ buộc ngang lưng (chắc là để “dẫn đường” hoặc làm trò vui), rồi dùng giấy để “hỗ trợ” cho chú kiến di chuyển, và bôi mỡ để chú kiến đi lại “thuận lợi” hơn.

Đoạn thơ này cho thấy:

* Sự hồn nhiên, ngây thơ của tuổi thơ.
* Trí tưởng tượng phong phú và cách chơi sáng tạo của trẻ.
* Một khung cảnh vui tươi, rộn ràng, tràn đầy tiếng cười.

Các em thấy đó, chỉ với những hình ảnh rất đời thường là con kiến, sợi chỉ, giấy, mỡ, mà tác giả đã vẽ nên một bức tranh sinh động về thế giới tuổi thơ.

Các em có câu hỏi nào về đoạn thơ này không? Nếu không, cô giáo sẽ dành thời gian cho các em luyện đọc nhé!