Giải phuong trình sau :
a) cos2x * sin3x =0
b) cosx + cos3x =0
c) cos(2x – \(\…
a) cos2x * sin3x =0
b) cosx + cos3x =0
c) cos(2x – \(\frac{π}{3}\) ) + sinx =0
Chúng ta bắt đầu với câu a).
a) cos2x * sin3x = 0
Đây là một phương trình tích. Các em còn nhớ quy tắc khi một tích bằng 0 không nào? Đúng rồi, đó là khi ít nhất một trong các thừa số bằng 0.
Vậy, ta có hai trường hợp:
Trường hợp 1: cos2x = 0
Chúng ta nhớ lại công thức nghiệm của phương trình cosu = 0. Đó là u = \(\frac{π}{2} + kπ\), với k là số nguyên bất kỳ.
Áp dụng vào bài toán, ta có:
2x = \(\frac{π}{2} + kπ\)
Để tìm x, ta chia cả hai vế cho 2:
x = \(\frac{π}{4} + \frac{kπ}{2}\), với k \(\in\) Z.
Trường hợp 2: sin3x = 0
Tương tự, ta nhớ lại công thức nghiệm của phương trình sinu = 0. Đó là u = mπ, với m là số nguyên bất kỳ.
Áp dụng vào bài toán, ta có:
3x = mπ
Để tìm x, ta chia cả hai vế cho 3:
x = \(\frac{mπ}{3}\), với m \(\in\) Z.
Vậy, tập nghiệm của phương trình là hợp của hai tập nghiệm ở hai trường hợp trên.
Kết luận: Phương trình có các nghiệm là x = \(\frac{π}{4} + \frac{kπ}{2}\) và x = \(\frac{mπ}{3}\), với k, m là các số nguyên.
—
Tiếp theo, chúng ta sang câu b).
b) cosx + cos3x = 0
Đây là một phương trình tổng. Để giải phương trình này, chúng ta sẽ sử dụng công thức cộng cos. Công thức cộng cos mà chúng ta đã học là:
cosA + cosB = 2cos\(\frac{A+B}{2}\)cos\(\frac{A-B}{2}\)
Áp dụng công thức này với A = 3x và B = x (hoặc ngược lại, kết quả đều như nhau), ta có:
cos3x + cosx = 2cos\(\frac{3x+x}{2}\)cos\(\frac{3x-x}{2}\)
= 2cos\(\frac{4x}{2}\)cos\(\frac{2x}{2}\)
= 2cos(2x)cos(x)
Vậy, phương trình ban đầu trở thành:
2cos(2x)cos(x) = 0
Đây lại là một phương trình tích. Ta xét hai trường hợp:
Trường hợp 1: cos(2x) = 0
Tương tự như câu a), ta có:
2x = \(\frac{π}{2} + kπ\)
x = \(\frac{π}{4} + \frac{kπ}{2}\), với k \(\in\) Z.
Trường hợp 2: cos(x) = 0
Ta có:
x = \(\frac{π}{2} + nπ\), với n \(\in\) Z.
Kết luận: Phương trình có các nghiệm là x = \(\frac{π}{4} + \frac{kπ}{2}\) và x = \(\frac{π}{2} + nπ\), với k, n là các số nguyên.
—
Cuối cùng, chúng ta đến với câu c).
c) cos(2x – \(\frac{π}{3}\) ) + sinx = 0
Để giải phương trình này, chúng ta cần đưa về cùng một loại hàm lượng giác. Ta có thể sử dụng công thức: sinx = cos(\(\frac{π}{2}\) – x).
Vậy, sinx = cos(\(\frac{π}{2}\) – x).
Phương trình ban đầu trở thành:
cos(2x – \(\frac{π}{3}\) ) + cos(\(\frac{π}{2}\) – x) = 0
cos(2x – \(\frac{π}{3}\) ) = -cos(\(\frac{π}{2}\) – x)
Ta nhớ rằng -cosA = cos(\(π\) – A) hoặc -cosA = cos(\(π\) + A). Chúng ta chọn một trong hai. Ở đây, ta dùng -cosA = cos(\(π\) – A).
Vậy, -cos(\(\frac{π}{2}\) – x) = cos(\(π\) – (\(\frac{π}{2}\) – x)) = cos(\(π\) – \(\frac{π}{2}\) + x) = cos(\(\frac{π}{2}\) + x).
Phương trình bây giờ có dạng:
cos(2x – \(\frac{π}{3}\) ) = cos(\(\frac{π}{2}\) + x)
Chúng ta nhớ lại công thức nghiệm của phương trình cosu = cosv. Đó là u = \(\pm\)v + q2π, với q là số nguyên bất kỳ.
Ta có hai trường hợp:
Trường hợp 1: 2x – \(\frac{π}{3}\) = \(\frac{π}{2}\) + x + q2π
Chuyển vế các hạng tử chứa x:
2x – x = \(\frac{π}{2}\) + \(\frac{π}{3}\) + q2π
x = \(\frac{3π}{6} + \frac{2π}{6}\) + q2π
x = \(\frac{5π}{6}\) + q2π, với q \(\in\) Z.
Trường hợp 2: 2x – \(\frac{π}{3}\) = -(\(\frac{π}{2}\) + x) + r2π
2x – \(\frac{π}{3}\) = -\(\frac{π}{2}\) – x + r2π
Chuyển vế các hạng tử chứa x:
2x + x = -\(\frac{π}{2}\) + \(\frac{π}{3}\) + r2π
3x = -\(\frac{3π}{6}\) + \(\frac{2π}{6}\) + r2π
3x = -\(\frac{π}{6}\) + r2π
Chia cả hai vế cho 3:
x = -\(\frac{π}{18}\) + \(\frac{r2π}{3}\), với r \(\in\) Z.
Kết luận: Phương trình có các nghiệm là x = \(\frac{5π}{6}\) + q2π và x = -\(\frac{π}{18}\) + \(\frac{r2π}{3}\), với q, r là các số nguyên.
Các em về nhà ôn lại các công thức lượng giác và luyện tập thêm nhiều bài tập tương tự nhé. Hẹn gặp lại các em trong buổi học tới!