Câu 1 (0,5 điểm): Theo văn bản, hội vật làng Sình được tổ chức vào thời gian nào trong năm?

Chào em! Đây là một câu hỏi rất dễ dàng nếu chúng ta đọc kỹ văn bản phải không nào? Theo thông tin trong bài đọc, hội vật làng Sình được tổ chức vào ngày mùng 10 tháng Giêng âm lịch hằng năm.

Câu 2 (0,5 điểm): Tìm ba từ Hán Việt có yếu tố tiền cùng nghĩa với yếu tố tiền trong từ tiền nhân.

Câu hỏi này đòi hỏi em phải có chút kiến thức về từ Hán Việt và khả năng suy luận nghĩa của từ nhé. Yếu tố ‘tiền’ trong ‘tiền nhân’ có nghĩa là ‘trước’ (những người đi trước, người đời trước).
Một số từ Hán Việt có yếu tố ‘tiền’ cùng nghĩa như vậy là: tiền sử (thời kì trước lịch sử), tiền chiến (thời kì trước chiến tranh), tiền bối (người đi trước, người lớn tuổi hơn, có kinh nghiệm hơn).
Em có tìm được từ nào khác nữa không? Hãy thử tìm thêm nhé!

Câu 3 (0,5 điểm): Chỉ ra trạng ngữ trong câu sau: Trong suốt ngày hội, không khí trên sới vật và xung quanh vô cùng sôi động.

Câu này rất dễ để nhận ra trạng ngữ, đúng không nào? Trạng ngữ thường đứng ở đầu câu, cuối câu hoặc giữa câu, bổ sung ý nghĩa về thời gian, địa điểm, cách thức,… cho câu. Trong câu đã cho, Trong suốt ngày hội chính là trạng ngữ chỉ thời gian, cho biết sự việc ‘không khí trên sới vật và xung quanh vô cùng sôi động’ diễn ra khi nào.

Câu 4 (1,0 điểm): Chỉ ra trình tự sắp xếp thông tin trong văn bản và nêu tác dụng của cách sắp xếp thông tin đó.

Để hiểu rõ một sự kiện hay lễ hội, người viết thường sắp xếp thông tin theo một trình tự nhất định. Trong văn bản này, thông tin được sắp xếp theo trình tự kết hợp:

• Từ khái quát đến cụ thể: Mở đầu là giới thiệu chung về hội vật (là gì, lịch sử, ý nghĩa khái quát). Sau đó đi vào các chi tiết cụ thể hơn về thời gian, địa điểm, các phần của lễ hội.
• Theo trình tự thời gian của sự kiện: Văn bản miêu tả diễn biến của hội vật từ sáng sớm (phần lễ), rồi đến phần hội (các trận vật diễn ra), và cuối cùng là lúc hội vật vật kết thúc vào cuối ngày.
• Từ miêu tả diễn biến đến nêu ý nghĩa: Sau khi miêu tả các hoạt động, văn bản nêu bật ý nghĩa sâu sắc của lễ hội đối với cộng đồng và văn hóa.

Tác dụng của cách sắp xếp này là: giúp người đọc dễ dàng theo dõi, hình dung rõ nét về lễ hội từ tổng quan đến chi tiết, từ diễn biến đến ý nghĩa, khiến bài viết logic, mạch lạc và hấp dẫn hơn.

Câu 5 (1,0 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản trên.

Phương tiện phi ngôn ngữ trong văn bản này là nhan đề (tiêu đề): HỘI VẬT LÀNG SÌNH – NÉT ĐẸP THƯỢNG VÕ NGÀY XUÂN CỐ ĐÔ.

Tác dụng:

• Tóm tắt nội dung chính: Nhan đề giúp người đọc biết ngay chủ đề của văn bản là về hội vật làng Sình và khẳng định đây là một nét đẹp văn hóa truyền thống.
• Gây sự chú ý, hấp dẫn: Dòng chữ in hoa và cụm từ ‘nét đẹp thượng võ’, ‘ngày xuân cố đô’ gợi sự tò mò, muốn tìm hiểu thêm về lễ hội.
• Định hướng người đọc: Ngay từ đầu, nhan đề đã cung cấp thông tin cốt lõi, giúp người đọc nắm bắt được nội dung tổng quát trước khi đi vào chi tiết.

Câu 6 (1,0 điểm): Chỉ ra sự khác nhau giữa không khí của phần lễ và phần hội trong hội vật làng Sình.

Chúng ta hãy cùng so sánh không khí của hai phần này nhé:

• Phần lễ: Không khí của phần lễ được miêu tả là trang trọng, nghiêm túc. Đây là thời điểm diễn ra các nghi lễ cúng bái Thành hoàng làng, cầu mong những điều tốt lành, thể hiện sự tôn kính với thần linh và các bậc tiền nhân.
• Phần hội: Ngược lại, không khí của phần hội lại vô cùng sôi động, náo nhiệt và hào hứng. Từ ‘tiếng trống hội vang dội’, ‘màn biểu diễn khuấy động không khí’, đến ‘tiếng trống liên hồi, tiếng hò reo cổ vũ, tán thưởng’ đã vẽ nên một bức tranh về sự phấn khích, nhiệt huyết của các đô vật và khán giả. Đây là lúc mọi người cùng nhau thưởng thức và tham gia vào những trận vật gay cấn.

Sự khác biệt này cho thấy sự đa dạng trong cảm xúc và mục đích của lễ hội: vừa có sự thiêng liêng, thành kính, vừa có sự vui tươi, sôi nổi.

Câu 7 (0,5 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của thành phần được mở rộng trong câu sau: Lễ hội còn là dịp để người dân trong làng và du khách gặp gỡ, giao lưu, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể đặc sắc của vùng đất cố đô.

Trong câu này, chúng ta có thể thấy một thành phần được mở rộng rất rõ ràng nhé.
Thành phần được mở rộng là: để người dân trong làng và du khách gặp gỡ, giao lưu, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa phi vật thể đặc sắc của vùng đất cố đô.
Tác dụng: Thành phần này giúp làm rõ nghĩa, cụ thể hóa cho từ ‘dịp’, giải thích ‘dịp’ này là dịp như thế nào và có ý nghĩa gì. Nhờ có phần mở rộng này mà chúng ta hiểu được ý nghĩa sâu sắc của lễ hội không chỉ là nơi vui chơi mà còn là nơi gắn kết cộng đồng và gìn giữ văn hóa.

Câu 8 (1,0 điểm): Từ nội dung văn bản, hãy viết đoạn văn (khoảng 3–5 câu) trình bày suy nghĩ của em về việc làm thế nào để giữ gìn và phát huy những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc trong bối cảnh cuộc sống hiện đại.

Để giữ gìn và phát huy những nét đẹp văn hóa truyền thống như hội vật làng Sình trong cuộc sống hiện đại, điều quan trọng nhất là thế hệ trẻ cần tích cực tham gia vào các lễ hội, tìm hiểu về ý nghĩa và giá trị của chúng.

Chúng ta cần lan tỏa thông tin về các lễ hội truyền thống qua các phương tiện truyền thông, trường học để nâng cao nhận thức cộng đồng. Đồng thời, việc kết hợp yếu tố truyền thống với sự sáng tạo hiện đại (như các hoạt động giao lưu, quảng bá du lịch) cũng sẽ giúp các lễ hội thu hút được nhiều người hơn, đặc biệt là giới trẻ.

Chính sự quan tâm, tham gia và bảo vệ của mỗi người dân sẽ là nền tảng vững chắc để các giá trị văn hóa của dân tộc mãi mãi trường tồn và phát triển.

Mong rằng phần giải đáp này sẽ giúp các em hiểu bài tốt hơn và có thêm tình yêu với môn Ngữ văn cũng như văn hóa truyền thống của dân tộc mình nhé!