Chào các em học sinh yêu quý của cô! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau phân tích một đoạn văn rất thú vị để tìm hiểu về phép liên kết câu nhé. Các em hãy mở Sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 5 trang 98 ra nào.

Các em hãy đọc kỹ hai câu văn sau:

“Mấy con mang vàng hệt như màu lá khộp đang ăn cỏ non. Những chiếc chân vàng giẫm trên thảm lá vàng và sắc nắng cũng rực vàng trên lưng nó.”

Bây giờ, chúng ta sẽ lần lượt đi tìm hiểu xem hai câu văn này được liên kết với nhau bằng cách nào.

Bước 1: Đọc kỹ hai câu văn và xác định nội dung chính của từng câu.

Câu thứ nhất: “Mấy con mang vàng hệt như màu lá khộp đang ăn cỏ non.”
– Nội dung chính: Miêu tả hình ảnh những con mang vàng, so sánh màu sắc của chúng với màu lá khộp và hoạt động chúng đang làm (ăn cỏ non).

Câu thứ hai: “Những chiếc chân vàng giẫm trên thảm lá vàng và sắc nắng cũng rực vàng trên lưng nó.”
– Nội dung chính: Miêu tả chi tiết hơn về đôi chân vàng của con mang, sự hòa quyện màu vàng của đôi chân với thảm lá vàng xung quanh và ánh nắng vàng rực trên lưng.

Bước 2: Tìm những từ ngữ hoặc yếu tố lặp lại, liên quan giữa hai câu.

Chúng ta hãy cùng quan sát thật kỹ hai câu văn này.
– Ở câu thứ nhất, chúng ta thấy có từ “mang vàng”, “màu lá khộp”, “lá vàng”.
– Ở câu thứ hai, chúng ta lại thấy có “chiếc chân vàng”, “thảm lá vàng”, “sắc nắng cũng rực vàng”.

Các em có nhận ra điều gì không? Cả hai câu đều nói về “vàng”. Cụ thể là:
– Câu một có “mang vàng”, “màu lá khộp” (ám chỉ màu vàng).
– Câu hai có “chiếc chân vàng”, “thảm lá vàng”, “sắc nắng cũng rực vàng”.

Như vậy, từ “vàng” và các từ ngữ mang ý nghĩa “vàng” đã xuất hiện lặp lại hoặc có liên quan chặt chẽ đến nhau ở cả hai câu.

Bước 3: Dựa vào đặc điểm nhận dạng để xác định phép liên kết.

Trong chương trình Ngữ Văn lớp 5, chúng ta đã được học về các phép liên kết câu. Một trong những phép liên kết câu cơ bản là phép lặp từ ngữ.

Phép lặp từ ngữ là cách các câu văn được liên kết với nhau bằng việc lặp lại các từ ngữ quan trọng ở câu đứng sau so với câu đứng trước.

Quan sát hai câu văn của chúng ta:
– Câu thứ nhất có nhắc đến “mang vàng”, “màu lá khộp”.
– Câu thứ hai tiếp tục dùng từ “vàng” để miêu tả “chiếc chân vàng”, “thảm lá vàng” và “sắc nắng cũng rực vàng”.

Sự lặp lại của yếu tố “vàng” (qua các từ “mang vàng”, “vàng”, “rực vàng”) đã giúp cho hai câu văn có sự kết nối chặt chẽ, liền mạch về ý nghĩa. Câu sau tiếp nối ý của câu trước, làm rõ hơn hình ảnh màu vàng đã được giới thiệu.

Kết luận:

Dựa vào việc lặp lại từ ngữ “vàng” và các từ ngữ mang sắc thái “vàng” ở cả hai câu, chúng ta có thể khẳng định rằng hai câu văn này được liên kết với nhau bằng phép lặp từ ngữ.

Các em thấy đó, việc nắm vững các phép liên kết câu sẽ giúp cho bài văn của chúng ta mạch lạc, chặt chẽ và dễ hiểu hơn rất nhiều. Các em hãy ghi nhớ cách nhận diện phép lặp từ ngữ này nhé.

Chúc các em học tốt!