Hai quả cầu kim loại cùng kích thước. Ban đầu chúng hút nhau. Sau khi cho chúng
…
chạm nhau người ta thấy chúng đẩy nhau. Tại sao ?
Chúng ta có đề bài như sau: Hai quả cầu kim loại cùng kích thước. Ban đầu chúng hút nhau. Sau khi cho chúng chạm nhau người ta thấy chúng đẩy nhau. Tại sao?
Để giải quyết bài tập này, chúng ta cần xem xét kiến thức về điện tích và tương tác giữa các điện tích.
Bước 1: Phân tích tình huống ban đầu.
Đề bài cho biết ban đầu hai quả cầu kim loại cùng kích thước hút nhau. Chúng ta biết rằng, theo định luật Coulomb về tương tác tĩnh điện, hai vật hút nhau khi chúng mang điện tích trái dấu.
Do đó, ban đầu, một quả cầu mang điện tích dương và quả cầu còn lại mang điện tích âm.
Chúng ta có thể ký hiệu điện tích của hai quả cầu lần lượt là \(q_1\) và \(q_2\).
Vậy, ta có: \(q_1 \cdot q_2 < 0\).
Bước 2: Phân tích tình huống sau khi hai quả cầu chạm nhau.
Sau khi hai quả cầu chạm nhau, chúng ta thấy chúng đẩy nhau. Điều này cho thấy chúng mang điện tích cùng dấu.
Khi hai vật dẫn điện (ở đây là quả cầu kim loại) chạm vào nhau, điện tích sẽ có xu hướng phân bố lại trên bề mặt của chúng sao cho chúng đạt trạng thái cân bằng. Nếu hai vật dẫn điện có cùng kích thước và hình dạng, khi chạm vào nhau, điện tích sẽ được phân bố đều cho mỗi vật.
Giả sử ban đầu hai quả cầu có điện tích là \(q_1\) và \(q_2\). Sau khi chạm nhau, điện tích trên mỗi quả cầu sẽ trở thành trung bình cộng của điện tích ban đầu, tức là:
Điện tích mới trên mỗi quả cầu là \(q’ = \frac{q_1 + q_2}{2}\).
Vì sau khi chạm nhau, hai quả cầu đẩy nhau, điều này có nghĩa là điện tích mới \(q’\) của chúng phải cùng dấu và khác không. Tức là \(q’ > 0\) hoặc \(q’ < 0\).
Bây giờ chúng ta quay lại điều kiện ban đầu: \(q_1 \cdot q_2 < 0\). Điều này có nghĩa là một điện tích dương và một điện tích âm.
Giả sử \(q_1 > 0\) và \(q_2 < 0\).
Khi cho chúng chạm nhau, điện tích mới trên mỗi quả cầu là \(q' = \frac{q_1 + q_2}{2}\).
Vì chúng đẩy nhau, nên \(q' \neq 0\).
Nếu \(q' > 0\), điều này có nghĩa là tổng điện tích \(q_1 + q_2 > 0\).
Nếu \(q’ < 0\), điều này có nghĩa là tổng điện tích \(q_1 + q_2 < 0\).
Sự thay đổi từ hút sang đẩy xảy ra là do điện tích ban đầu của hai quả cầu.
Vì ban đầu chúng hút nhau, một quả mang điện dương, một quả mang điện âm.
Khi cho chúng chạm nhau, một phần điện tích dương sẽ trung hòa một phần điện tích âm.
* Nếu điện tích dương ban đầu có độ lớn lớn hơn điện tích âm ban đầu (ví dụ: \(q_1 = +5q\) và \(q_2 = -3q\)), thì sau khi chạm nhau, điện tích mỗi quả cầu là \(q' = \frac{+5q - 3q}{2} = \frac{+2q}{2} = +q\). Cả hai quả cầu đều mang điện tích dương, do đó chúng sẽ đẩy nhau.
* Ngược lại, nếu điện tích âm ban đầu có độ lớn lớn hơn điện tích dương ban đầu (ví dụ: \(q_1 = +3q\) và \(q_2 = -5q\)), thì sau khi chạm nhau, điện tích mỗi quả cầu là \(q' = \frac{+3q - 5q}{2} = \frac{-2q}{2} = -q\). Cả hai quả cầu đều mang điện tích âm, do đó chúng cũng sẽ đẩy nhau.
Bước 3: Kết luận.
Sở dĩ ban đầu hai quả cầu hút nhau là vì chúng mang điện tích trái dấu. Sau khi chạm nhau, điện tích đã được phân bố lại. Do sự phân bố lại này, cả hai quả cầu đều mang điện tích cùng dấu (hoặc cùng dương, hoặc cùng âm) và có độ lớn bằng nhau, dẫn đến việc chúng đẩy nhau. Sự thay đổi này xảy ra khi độ lớn điện tích ban đầu của hai quả cầu là khác nhau. Nếu độ lớn điện tích ban đầu bằng nhau nhưng trái dấu, thì sau khi chạm nhau, điện tích mỗi quả cầu sẽ bằng không và chúng sẽ không tương tác điện với nhau nữa.
Các em có câu hỏi nào không? Nếu không, chúng ta sẽ sang bài tập tiếp theo.
Đáp án: Chúng có tích điện trái dấu nhưng có độ lớn khác nhau
Giải thích các bước giải:………………
Đáp án:
Giải thích các bước giải:
Vì cả 2 quả cầu đều tích điện trái dấu và có độ lớn ko bằng nhau.