PHẦN I. Phần Văn bản – Tiếng Việt:

Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?

Hướng dẫn của cô:
Để xác định phương thức biểu đạt chính, các em hãy tự hỏi: “Mục đích chính của tác giả khi viết đoạn văn này là gì?”. Tác giả muốn kể một câu chuyện, muốn bàn luận một vấn đề, muốn bộc lộ cảm xúc, hay muốn tái hiện lại một cảnh vật cho người đọc hình dung?

Chúng ta hãy cùng xem lại văn bản. Tác giả đã dùng rất nhiều từ ngữ, hình ảnh để vẽ nên cảnh biển ở nhiều thời điểm khác nhau: “nắng sáng”, “chiều gió mùa đông bắc”, “ngày mưa rào”… với những màu sắc và trạng thái vô cùng sinh động như “hồng rực lên như đàn bướm”, “đỏ đục, đầy như mâm bánh đúc”, “óng ánh đủ màu”…
Hành động dùng ngôn ngữ để tái hiện lại sự vật, sự việc, con người, cảnh vật… giúp người đọc có thể hình dung được chúng một cách cụ thể chính là phương thức miêu tả.

Trả lời:
Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là miêu tả.

Câu 2. Văn bản này chủ yếu nói về cảnh gì ? Em có nhận xét cảnh ấy như thế nào?

Hướng dẫn của cô:
Câu hỏi này có hai vế rất rõ ràng.
– Vế thứ nhất: “Văn bản này chủ yếu nói về cảnh gì?”. Các em chỉ cần đọc lướt qua toàn bộ văn bản, đặc biệt là nhan đề, là có thể trả lời được ngay.
– Vế thứ hai: “Em có nhận xét cảnh ấy như thế nào?”. Ở vế này, các em cần chỉ ra được đặc điểm nổi bật của cảnh vật đó qua cách miêu tả của tác giả. Cảnh vật ấy có đơn điệu không hay luôn biến đổi? Nó đẹp như thế nào?

Trả lời:
– Văn bản này chủ yếu nói về cảnh biển.
– Nhận xét về cảnh biển trong văn bản: Qua ngòi bút tài tình của tác giả, cảnh biển hiện lên không tĩnh lặng, đơn điệu mà vô cùng sống động, luôn thay đổi một cách diệu kì. Vẻ đẹp của biển biến đổi theo từng thời điểm trong ngày (sớm, trưa, chiều), theo từng kiểu thời tiết (nắng, mưa, âm u…). Mỗi thời điểm, biển lại khoác lên mình một chiếc áo mới với những màu sắc, âm thanh và trạng thái riêng, lúc thì “hồng rực”, lúc lại “đỏ đục”, lúc thì “xám xịt, nặng nề”… Vẻ đẹp ấy vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng, vừa gần gũi như một con người biết “buồn vui”, “gắt gỏng”.

Câu 3. Chỉ ra một phó từ có trong câu sau, cho biết ý nghĩa của phó từ đó?
(Do đề bài chưa nêu rõ câu văn cụ thể, cô sẽ chọn một câu tiêu biểu trong văn bản để chúng ta cùng phân tích nhé. Cô chọn câu: “Thế đấy, biển luôn thay đổi màu tuỳ theo sắc mây trời.”)

Hướng dẫn của cô:
Đầu tiên, chúng ta cần nhớ lại kiến thức về phó từ. Phó từ là những từ chuyên đi kèm với động từ, tính từ để bổ sung ý nghĩa cho động từ, tính từ đó (ý nghĩa về thời gian, mức độ, sự tiếp diễn, sự phủ định…).

Trong câu cô chọn: “Biển luôn thay đổi màu tuỳ theo sắc mây trời.”
– Chúng ta xác định động từ chính trong câu là “thay đổi”.
– Từ “luôn” đứng ngay trước động từ “thay đổi”.
– Vậy “luôn” có tác dụng gì? Nó cho chúng ta biết việc “thay đổi” này diễn ra như thế nào. Có phải thỉnh thoảng mới thay đổi không? Không phải, mà là diễn ra liên tục, lúc nào cũng vậy.

Trả lời:
– Xét trong câu văn: “Biển luôn thay đổi màu tuỳ theo sắc mây trời.”
– Phó từ có trong câu là từ: luôn.
– Ý nghĩa: Phó từ “luôn” bổ sung ý nghĩa về sự tiếp diễn liên tục, không ngắt quãng cho động từ “thay đổi”. Nó nhấn mạnh rằng việc biển thay đổi màu sắc là một quy luật thường xuyên, lúc nào cũng diễn ra.

Cô hy vọng với phần hướng dẫn và giải bài tập chi tiết này, các em đã hiểu sâu hơn về văn bản “Biển đẹp” cũng như củng cố lại kiến thức Tiếng Việt. Chúc các em học tốt nhé