Chào các em học sinh lớp 3 yêu quý! Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau tìm hiểu về hai câu thành ngữ rất hay và ý nghĩa trong kho tàng tiếng Việt của chúng ta nhé. Đó là hai câu: “Có chí thì nên” và “Có công mài sắt, có ngày nên kim”.

1. Giải thích ý nghĩa của hai câu thành ngữ:

a. Thành ngữ “Có chí thì nên”:

Các em thân mến, câu thành ngữ này có nghĩa là: nếu một người có lòng quyết tâm, có ý chí mạnh mẽ, kiên trì theo đuổi mục tiêu của mình thì chắc chắn sẽ đạt được thành công. “Chí” ở đây có nghĩa là ý chí, sự quyết tâm, lòng bền bỉ. “Nên” có nghĩa là thành công, đạt được kết quả tốt.

Ví dụ: Một bạn nhỏ muốn học bơi giỏi. Ban đầu, bạn ấy có thể sợ nước, bơi chưa đẹp. Nhưng nếu bạn ấy có chí, kiên trì tập luyện mỗi ngày, nghe lời thầy cô, thì dần dần bạn ấy sẽ bơi rất giỏi. Đó chính là “có chí thì nên” đấy các em ạ.

b. Thành ngữ “Có công mài sắt, có ngày nên kim”:

Câu thành ngữ này lại dùng một hình ảnh rất cụ thể để nói lên ý nghĩa. “Mài sắt” là hành động làm cho thanh sắt trở nên nhỏ lại, nhọn hơn. “Nên kim” là biến thanh sắt to ban đầu thành một chiếc kim nhỏ dùng để may vá.

Các em thử tưởng tượng xem, để mài được một thanh sắt to thành một chiếc kim nhỏ bé, người ta phải làm lặp đi lặp lại, rất công phu và tốn nhiều thời gian, sức lực. Nhưng nếu cứ kiên trì, không bỏ cuộc thì cuối cùng cũng sẽ làm được. Vì vậy, câu thành ngữ này muốn nói rằng: chỉ cần chúng ta bỏ ra nhiều công sức, kiên trì làm việc gì đó, dù khó khăn đến đâu, thì cuối cùng cũng sẽ đạt được kết quả mong muốn, sẽ thành công.

Ví dụ: Một bạn học sinh rất muốn viết chữ đẹp. Ban đầu, chữ của bạn ấy có thể xấu, nguệch ngoạc. Nhưng nếu bạn ấy chăm chỉ luyện tập viết mỗi ngày, sửa từng nét bút, thì dần dần, chữ của bạn ấy sẽ trở nên nắn nót, đẹp đẽ. Đó chính là “có công mài sắt, có ngày nên kim” đấy các em ạ.

2. Điểm giống nhau về nội dung và ý nghĩa của hai câu thành ngữ:

Qua phần giải thích vừa rồi, các em thấy hai câu thành ngữ này có gì giống nhau không nào?

À, đúng rồi! Cả hai câu thành ngữ “Có chí thì nên” và “Có công mài sắt, có ngày nên kim” đều mang chung một nội dung và ý nghĩa sâu sắc:

– Khuyên nhủ con người về tầm quan trọng của sự kiên trì, nỗ lực và ý chí.

– Đều khẳng định rằng, chỉ cần có quyết tâm, có sự cố gắng không ngừng nghỉ, dù công việc có khó khăn đến đâu thì cũng sẽ đạt được thành công.

Nếu câu “Có chí thì nên” nói về sức mạnh của ý chí, sự quyết tâm bên trong mỗi người, thì câu “Có công mài sắt, có ngày nên kim” lại dùng một hình ảnh cụ thể, sinh động để minh họa cho sự kiên trì, chăm chỉ trong lao động, học tập.

Cả hai câu đều là lời động viên, khích lệ chúng ta không bao giờ nản lòng trước khó khăn, hãy luôn giữ vững niềm tin và cố gắng hết mình để đạt được ước mơ của mình.

Các em nhớ nhé, dù học tập hay làm bất cứ việc gì, chúng ta cũng cần phải có “chí” và “công”. Chúc các em luôn chăm ngoan, học giỏi và gặt hái được nhiều thành công!