Hãy nêu công thức tính TLR và KLR?
Trước tiên, chúng ta cần hiểu rõ hai khái niệm: tỉ khối của chất khí này so với chất khí kia (gọi tắt là TLR) và khối lượng riêng (gọi tắt là KLR).
I. Tỉ khối của chất khí này so với chất khí kia (TLR)
Các em còn nhớ, để so sánh một đại lượng này với một đại lượng khác, chúng ta thường dùng phép chia đúng không nào? Tỉ khối cũng vậy. Tỉ khối của chất khí A so với chất khí B cho chúng ta biết chất khí A nặng gấp bao nhiêu lần chất khí B.
Công thức tính tỉ khối của chất khí A so với chất khí B được ghi như sau:
Tỉ khối của A so với B = \(\frac{Khối lượng của một thể tích chất khí A}{Khối lượng của cùng thể tích chất khí B}\)
Chúng ta cũng có thể tính tỉ khối dựa trên khối lượng mol hoặc khối lượng riêng của hai chất khí đó. Tuy nhiên, ở lớp 6, chúng ta chủ yếu làm quen với công thức dựa trên khối lượng.
Để công thức này trở nên dễ nhớ hơn, chúng ta có thể sử dụng kí hiệu. Giả sử khối lượng của một thể tích chất khí A là \(m_A\) và khối lượng của cùng thể tích chất khí B là \(m_B\). Khi đó, công thức tính tỉ khối của A so với B có thể viết là:
\(d_{A/B} = \frac{m_A}{m_B}\)
Ở đây, \(d_{A/B}\) là kí hiệu cho tỉ khối của A so với B.
Ví dụ minh họa:
Giả sử ta có 1 lít khí Hiđro (H₂) có khối lượng là 0,089 g và 1 lít khí Oxi (O₂) có khối lượng là 1,429 g.
Khi đó, tỉ khối của khí Oxi so với khí Hiđro là:
\(d_{O_2/H_2} = \frac{1,429 \text{ g}}{0,089 \text{ g}} \approx 16\)
Điều này có nghĩa là khí Oxi nặng gấp khoảng 16 lần khí Hiđro.
II. Khối lượng riêng (KLR)
Khối lượng riêng của một chất cho chúng ta biết khối lượng của một đơn vị thể tích chất đó. Ví dụ, khối lượng riêng của nước cho biết 1 mét khối nước có khối lượng là bao nhiêu kilogam.
Công thức tính khối lượng riêng được ghi như sau:
Khối lượng riêng = \(\frac{Khối lượng của vật}{Thể tích của vật}\)
Nếu gọi khối lượng của vật là \(m\) và thể tích của vật là \(V\), thì công thức tính khối lượng riêng (thường kí hiệu là \(D\) hoặc \(\rho\)) là:
\(D = \frac{m}{V}\)
Hoặc:
\(\rho = \frac{m}{V}\)
Đơn vị thường dùng cho khối lượng riêng là gam trên mét khối (g/m³) hoặc kilogam trên mét khối (kg/m³).
Ví dụ minh họa:
Một tảng đá có khối lượng là 50 kg và thể tích là 0,02 m³.
Khối lượng riêng của tảng đá này là:
\(D = \frac{50 \text{ kg}}{0,02 \text{ m}^3} = 2500 \text{ kg/m}^3\)
Như vậy, 1 mét khối đá có khối lượng là 2500 kg.
Các em ghi nhớ hai công thức này thật kỹ nhé. Chúng ta sẽ còn gặp lại chúng trong nhiều bài tập tiếp theo. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé!
Đáp án:
– Ta có 2 công thức tính trọng lượng riêng:
+ Công thức 1:
\[d = \frac{P}{V}\]
Trong đó: P là trọng lượng của vật (N)
V là thể tích của vật (m³)
d trọng lượng riêng của vật (N/m³)
+ CÔng thức 2:
\[d = 10D\]
Trong đó D là khối lượng riêng của vật (kg/m³)
d trọng lượng riêng của vật (N/m³)
– Công thức tính khối lượng riêng là:
\[D = \frac{m}{V}\]
Trong đó D là khối lượng riêng của vật (kg/m³)
V là thể tích của vật (m³)
m là khối lượng (kg)
Đáp án: Công thức tính TLR: d=P/V (N/m3)
d=10D
Công thức tính KLR: D=m/V(kg/m3)
Giải thích các bước giải: d là TLR
P là trọng lượng (N)
V là thể tích(m3)
D là KLR