Hãy nhận biết các dung dịch sau : C2H5OH , CH3COOH , C6H12O6 , TINH BỘT , C12H2…
Các dung dịch cần nhận biết là:
– C2H5OH (rượu etylic)
– CH3COOH (axit axetic)
– C6H12O6 (glucozơ)
– Tinh bột
– C12H22O11 (saccarozơ)
Để giải bài tập này, chúng ta sẽ cần đến một số thuốc thử và dựa vào những tính chất hóa học đặc trưng của từng chất.
Bước 1: Chuẩn bị hóa chất và dụng cụ
Chúng ta cần chuẩn bị các dung dịch cần nhận biết, ống nghiệm, đèn cồn, giá để ống nghiệm, pipet, đũa thủy tinh.
Quan trọng nhất là chúng ta cần chuẩn bị các thuốc thử. Dựa vào kiến thức đã học, cô gợi ý chúng ta có thể sử dụng:
– Quỳ tím (hoặc dung dịch phenolphtalein)
– Dung dịch bạc nitrat (AgNO3) trong amoniac (dd [Ag(NH3)2]OH), thường gọi là thuốc thử Tollen.
– Nước cất.
– Iốt (I2).
Bước 2: Tiến hành nhận biết từng chất một cách có hệ thống
Chúng ta sẽ lần lượt cho các thuốc thử tác dụng với từng dung dịch và quan sát hiện tượng.
Thử với quỳ tím (hoặc dung dịch phenolphtalein):
* Lấy một ít mỗi dung dịch vào các ống nghiệm riêng biệt.
* Nhúng quỳ tím vào từng ống nghiệm.
* Nếu quỳ tím hóa đỏ: Đây là dung dịch axit axetic (CH3COOH), vì axit axetic là một axit hữu cơ làm quỳ tím hóa đỏ.
* Nếu quỳ tím không đổi màu (hoặc hóa xanh với phenolphtalein): Đây có thể là C2H5OH, C6H12O6, Tinh bột, C12H22O11. Chúng ta sẽ tiếp tục nhận biết các chất này ở bước sau.
Thử với dung dịch bạc nitrat trong amoniac (thuốc thử Tollen):
Bây giờ chúng ta sẽ tập trung vào các dung dịch còn lại (C2H5OH, C6H12O6, Tinh bột, C12H22O11) mà quỳ tím không đổi màu. Chúng ta sẽ dùng thuốc thử Tollen. Lưu ý, phản ứng này cần đun nóng nhẹ.
* Lấy một ít mỗi dung dịch còn lại vào các ống nghiệm riêng biệt.
* Cho thêm dung dịch AgNO3, sau đó thêm dung dịch NH3 cho đến khi kết tủa Ag2O tan hết.
* Đun nóng nhẹ các ống nghiệm.
* Nếu có kết tủa bạc sáng bóng bám vào thành ống nghiệm (hiện tượng tráng bạc): Đây là dung dịch glucozơ (C6H12O6). Glucozơ có nhóm chức anđehit (-CHO) nên có khả năng tham gia phản ứng tráng gương.
Phản ứng:
C6H12O6 + 2[Ag(NH3)2]OH –(t^o)–> CH2OH(CHOH)4COONH4 + 2Ag + 3NH3 + H2O
* Nếu không có hiện tượng gì xảy ra: Chúng ta sẽ tiếp tục phân biệt C2H5OH, Tinh bột và C12H22O11.
Thử với Iốt (I2):
Giả sử chúng ta còn lại 3 dung dịch: C2H5OH, Tinh bột, C12H22O11. Chúng ta sẽ dùng Iốt.
* Lấy một ít mỗi dung dịch còn lại vào các ống nghiệm riêng biệt.
* Nhỏ vài giọt dung dịch Iốt vào từng ống nghiệm.
* Nếu dung dịch xuất hiện màu xanh tím đặc trưng: Đây là dung dịch Tinh bột. Tinh bột có phản ứng màu đặc trưng với Iốt.
* Nếu dung dịch không có hiện tượng gì: Chúng ta còn lại C2H5OH và C12H22O11.
Phân biệt C2H5OH và C12H22O11:
Sau khi đã loại trừ các chất khác, nếu còn lại hai dung dịch mà chúng ta chưa xác định được, đó chính là C2H5OH và C12H22O11. Tuy nhiên, với các thuốc thử trên, chúng ta đã có thể nhận biết được hết các chất. Nếu cần phân biệt thêm, chúng ta có thể dựa vào các tính chất khác như:
* Tính chất vật lý: C2H5OH là chất lỏng không màu, dễ bay hơi, có mùi đặc trưng. C12H22O11 (saccarozơ) là chất rắn tinh thể màu trắng, ngọt.
* Phản ứng thủy phân: Saccarozơ có thể bị thủy phân trong môi trường axit hoặc kiềm, còn rượu etylic thì không. Tuy nhiên, việc thực hiện phản ứng thủy phân có thể phức tạp hơn so với các bước nhận biết trên.
Tổng kết lại quy trình nhận biết:
1. Quỳ tím:
* Hóa đỏ: CH3COOH
* Không đổi màu: C2H5OH, C6H12O6, Tinh bột, C12H22O11
2. Dung dịch Tollen (có đun nóng):
* Tráng bạc: C6H12O6
* Không hiện tượng: C2H5OH, Tinh bột, C12H22O11
3. Dung dịch Iốt:
* Màu xanh tím: Tinh bột
* Không hiện tượng: C2H5OH, C12H22O11
Với ba bước thử này, chúng ta đã có thể nhận biết đầy đủ năm dung dịch đã cho. Các em nhớ ghi lại các hiện tượng và phương trình phản ứng vào vở nhé!
Chúc các em học tốt!
Trích mẫu thử
Cho quỳ tím vào các mẫu thử
– nhận được \(CH_3COOH\) làm quỳ tím hóa đỏ
Cho Iot vào các mẫu thử còn
– chất nào tạo thành sản phẩm có màu xanh là \(Tinh\) \(Bột\)
Cho dung dịch \(AgNO_3/NH_3\) vào các mẫu thử :
– chất nào tạo kết tủa trắng bạc là \(C_6H_{12}O_6\)
\(C_6H_{12}O_6 + Ag_2O \xrightarrow{NH_3} 2Ag + C_6H_{12}O_7\)
Cho Đồng II Hidroxit vào hai mẫu thử còn :
– chất nào làm Đồng II Hidroxit tan là \(C_{12}H_{22}O_{11}\)
\(2C_{12}H_{22}O_{11} + Cu(OH)_2 → (C_{12}H_{22}O_{11})_2Cu + 2H_2O\)
– chất không có hiện tượng gì là \(C_2H_5OH\)
– Nhúng quỳ tím vào
+) Quỳ tím chuyển hồng: CH3COOH
+) Ko hiện tượng: C2H5OH , C6H12O6 , TINH BỘT , C12H22O11
– Cho tác dụng với AgNO3/NH3 vào rồi đun nóng
+)Có chất rắn màu sáng bạc bám lên thành ông nghiệm: C6H12O6
+) Ko hiện tượng: C2H5OH , TINH BỘT , C12H22O11
– Cho tác dụng với dung dịch iot
+) Xuất hiện dung dịch mới màu xanh: TINH BỘT
+) Ko hiện tượng: C2H5OH , C12H22O11
-Đun nóng trong HCl, cho tác dụng với AgNO3/NH3 vào rồi đun nóng
+)Có chất rắn màu sáng bạc bám lên thành ông nghiệm: C12H22O11
+)Ko hiện tượng: C2H5OH