Chào các em học sinh lớp 8 thân mến! Cô là giáo viên Tiếng Anh của các em đây. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau chinh phục một dạng bài tập rất thú vị trong chương trình, đó là bài tập về câu bị động đặc biệt, hay còn gọi là “reported speech” với động từ “say”.

Các em hãy mở sách giáo khoa trang 25, bài tập số 4 phần B nhé. Bài tập này yêu cầu chúng ta biến đổi câu từ dạng bị động với “be said to…” sang dạng chủ động dùng “people say”.

Chúng ta sẽ cùng nhau làm câu ví dụ:
he is said to have been in the french foreign legion
=> people say

Bây giờ, cô sẽ hướng dẫn các em từng bước một để hiểu rõ cách làm nhé.

Bước 1: Nhận diện cấu trúc câu gốc

Câu gốc của chúng ta là: “he is said to have been in the french foreign legion”.
Các em hãy chú ý vào phần: “is said to”. Đây là dấu hiệu nhận biết chúng ta đang ở dạng bị động đặc biệt, dùng để diễn tả một điều gì đó được cho là đúng, được đồn là đúng, nhưng người nói không chắc chắn hoặc không muốn nêu rõ chủ thể của hành động.

Cấu trúc chung của dạng này là: Subject + be + said/thought/believed/known + to + V_nguyên mẫu hoặc to + have + V3/V_ed.

Trong câu ví dụ, “he” là chủ ngữ, “is said” là động từ “to be” chia ở thì hiện tại đơn và “said” là phân từ 2 của động từ “say”. Phần tiếp theo là “to have been”. “have been” ở đây là thì hiện tại hoàn thành, diễn tả một hành động đã xảy ra trong quá khứ so với thời điểm “is said”.

Bước 2: Xác định cách chuyển đổi sang dạng chủ động

Khi chuyển từ dạng bị động “be said to…” sang dạng chủ động với “people say”, chúng ta sẽ làm như sau:

– Động từ “be said” sẽ được thay thế bằng “people say” (hoặc “people think”, “people believe”, tùy thuộc vào động từ ban đầu). Vì động từ “say” trong câu gốc ở thì hiện tại đơn (“is said”), nên chúng ta cũng dùng “say” ở thì hiện tại đơn.
– Chủ ngữ của câu bị động (“he” trong trường hợp này) sẽ trở thành tân ngữ hoặc giữ nguyên là chủ ngữ tùy thuộc vào ngữ cảnh, nhưng trong dạng này, nó thường được làm chủ ngữ cho mệnh đề sau “that” nếu có. Tuy nhiên, ở dạng rút gọn với “people say”, chúng ta sẽ dùng cấu trúc “people say + that + mệnh đề”.
– Phần “to + V_nguyên mẫu” hoặc “to + have + V3/V_ed” sẽ trở thành một mệnh đề sau “that”.

Bước 3: Áp dụng vào câu ví dụ

Câu gốc: he is said to have been in the french foreign legion

1. Chúng ta thay “is said” bằng “people say”.
2. Chúng ta giữ nguyên chủ ngữ “he” để bắt đầu mệnh đề sau “that”.
3. Phần “to have been in the french foreign legion” sẽ được chuyển đổi. Vì “to have been” chỉ hành động xảy ra trước hành động “is said”, và “is said” đang ở hiện tại, nên hành động “have been” cũng sẽ được chuyển về thì hiện tại hoàn thành trong mệnh đề sau “that”.

Vậy, chúng ta sẽ có:
“people say that he has been in the french foreign legion”

Tuy nhiên, bài tập yêu cầu chúng ta chuyển về dạng “people say” mà không cần dùng “that” và rút gọn hơn. Trong trường hợp này, chúng ta có thể bỏ “that” và chuyển đổi động từ cho phù hợp.

Nếu động từ trong câu bị động ở thì hiện tại đơn (ví dụ: “is said to be”), thì khi chuyển sang “people say”, mệnh đề sau nó sẽ là thì hiện tại đơn.
Ví dụ: He is said to be a good student => People say he is a good student.

Nếu động từ trong câu bị động ở thì hiện tại hoàn thành (ví dụ: “is said to have been”), thì khi chuyển sang “people say”, mệnh đề sau nó sẽ là thì hiện tại hoàn thành.
Ví dụ: He is said to have been sick => People say he has been sick.

Quay lại câu của chúng ta:
he is said to have been in the french foreign legion

– Chúng ta có “is said” (hiện tại đơn).
– Chúng ta có “to have been” (hiện tại hoàn thành, chỉ hành động xảy ra trước thời điểm “is said”).

Khi chuyển thành “people say”, chủ ngữ “he” sẽ là chủ ngữ của mệnh đề theo sau.
Vì “to have been” diễn tả một hành động đã xảy ra trong quá khứ so với “is said”, nên trong mệnh đề theo sau “people say”, chúng ta sẽ chia động từ “be” (từ “been”) về thì hiện tại hoàn thành: “has been”.

Do đó, đáp án chính xác là:
people say he has been in the french foreign legion

Các em thấy đó, dạng bài này không khó nếu chúng ta nắm vững quy tắc chuyển đổi thì và cấu trúc câu.
Các em hãy ghi nhớ cách làm này và luyện tập thêm với các ví dụ khác trong sách giáo khoa nhé. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi cô.

Chúc các em học tốt!