Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu và giải đáp một đoạn văn khá thú vị và mang nhiều ý nghĩa về đời sống xã hội nhé. Đây là một đoạn trích được đăng tải trên một trang báo điện tử, phản ánh một vấn đề mà chúng ta cần quan tâm. Cô tin rằng sau buổi học này, các em sẽ có thêm những suy nghĩ sâu sắc về trách nhiệm của bản thân đối với cộng đồng.

Bây giờ, chúng ta hãy cùng đọc kỹ đoạn văn và trả lời các câu hỏi mà đề bài đưa ra.

—

Đoạn trích:

“ Hiện nay có rất nhiều bạn trẻ đang sống vô cảm, không quan tâm tới những chuyện diễn ra xung quanh mình. Họ không hề mảy may trước những cảnh tượng bất bình, đau khổ, cũng như không biết chiêm ngưỡng, tán thưởng những điều mang lại cho mình những cảm xúc tích cực.

(…) Gia đình, nhà trường và xã hội có một vai trò hết sức quan trọng. Gia đình chính là môi trường đầu đời hình thành nên những cảm xúc yêu thương, lòng nhân ái, giáo dục và trang bị cho trẻ những chuẩn mực đạo đức, giúp họ học cách lắng nghe, thấu hiểu và chia sẻ. Khi người lớn sống có trách nhiệm, quan tâm tới nhau, có những hành vi ứng xử đẹp, mang tính nhân văn thì đó sẽ là tấm gương để giới trẻ noi theo. Cùng với gia đình, nhà trường nên trang bị cho thanh thiếu niên những kĩ năng sống thiết thực, biết giúp đỡ mọi người, biết khơi dậy ở họ lòng nhân ái và tinh thần đấu tranh trước cái xấu, cái ác. Xã hội phải đề cao và tôn vinh những tấm gương sống cao đẹp, sống có trách nhiệm và nghĩa tình, sẵn sàng xả thân vì cộng đồng; tôn vinh và phát huy những giá trị truyền thống và đạo lý của dân tộc: “lá lành đùm lá rách”. “thương người như thể thương thân”.

(Theo http:/tuyengiao.bacgiang.gov.vn/, ngày 27/06/2018)

—

Yêu cầu: Lựa chọn đáp án đúng cho các câu hỏi sau:

Câu 1. Đoạn trích trên mang đặc trưng của kiểu văn bản nào?

A. Văn bản thông tin

B. Văn bản nghị luận

C. Văn bản tự sự, miêu tả

D. Văn bản thuyết minh

Giải thích chi tiết:

Để xác định kiểu văn bản, chúng ta cần xem xét mục đích, nội dung và cách trình bày của đoạn trích.

• Văn bản thông tin thường chỉ cung cấp các sự kiện, số liệu một cách khách quan, không đưa ra ý kiến hay đánh giá chủ quan.

• Văn bản tự sự, miêu tả kể lại một câu chuyện, sự việc hoặc khắc họa đặc điểm của người, vật, cảnh vật.

• Văn bản thuyết minh giới thiệu, giải thích về một đối tượng, một hiện tượng, một quá trình nào đó để người đọc hiểu rõ hơn.

• Văn bản nghị luận trình bày một vấn đề, nêu ra ý kiến, quan điểm của người viết về vấn đề đó, đồng thời đưa ra các lí lẽ, dẫn chứng để thuyết phục người đọc. Văn bản nghị luận thường có bố cục: Nêu vấn đề – Giải quyết vấn đề (phân tích, chứng minh) – Kết thúc (khẳng định, rút ra bài học hoặc kêu gọi).

Quay trở lại với đoạn trích của chúng ta:

• Đoạn trích mở đầu bằng việc nêu lên một thực trạng (vấn đề) đáng lo ngại: “Hiện nay có rất nhiều bạn trẻ đang sống vô cảm”. Đây chính là luận đề (hay vấn đề cần bàn luận).

• Sau đó, tác giả phân tích các biểu hiện của sự vô cảm: “không quan tâm tới những chuyện diễn ra xung quanh mình”, “không hề mảy may trước những cảnh tượng bất bình, đau khổ”, “không biết chiêm ngưỡng, tán thưởng những điều mang lại cho mình những cảm xúc tích cực”.

• Ở đoạn sau, tác giả không chỉ dừng lại ở việc nêu vấn đề mà còn đưa ra các giải pháp và vai trò của các yếu tố quan trọng (gia đình, nhà trường, xã hội) trong việc khắc phục tình trạng này. Tác giả còn nhấn mạnh những điều cần làm và những tấm gương cần noi theo, khơi dậy những giá trị truyền thống tốt đẹp.

Rõ ràng, đoạn trích không chỉ cung cấp thông tin, không kể chuyện hay miêu tả, mà là đang bày tỏ một quan điểm về tình trạng vô cảm ở giới trẻ, đồng thời đề xuất các giải pháp để giải quyết vấn đề đó. Mục đích của đoạn văn là để người đọc nhận thức được vấn đề và cùng nhau hành động.

Vì vậy, đoạn trích này mang đặc trưng của kiểu văn bản nghị luận.

Đáp án đúng là: B. Văn bản nghị luận

—

Câu 2. Mở đầu đoạn trích người viết nêu lên thực trạng gì?

A. Hiện nay có rất nhiều bạn trẻ đang sống vô cảm

B. Hiện nay các bạn trẻ rất thông minh, năng động.

C. Hiện nay có rất nhiều bạn trẻ sẵn sàng xả thân vì cộng đồng

D. Hiện nay có rất nhiều bạn trẻ có hành vi ứng xử đẹp

Giải thích chi tiết:

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta chỉ cần đọc kỹ câu văn đầu tiên của đoạn trích.

Câu mở đầu của đoạn trích là: “Hiện nay có rất nhiều bạn trẻ đang sống vô cảm, không quan tâm tới những chuyện diễn ra xung quanh mình.“

• Nếu so sánh với các đáp án:

  Đáp án A: “Hiện nay có rất nhiều bạn trẻ đang sống vô cảm” – Câu này hoàn toàn trùng khớp với một phần của câu mở đầu.

• Đáp án B: “Hiện nay các bạn trẻ rất thông minh, năng động.” – Nội dung này hoàn toàn không có trong câu mở đầu, thậm chí còn trái ngược với ý “vô cảm”.

• Đáp án C: “Hiện nay có rất nhiều bạn trẻ sẵn sàng xả thân vì cộng đồng” – Đây là một hành động tích cực, hoàn toàn đối lập với sự vô cảm được nêu ở đầu bài. Những hành động này được khuyến khích ở phần giải pháp, không phải là thực trạng mở đầu.

• Đáp án D: “Hiện nay có rất nhiều bạn trẻ có hành vi ứng xử đẹp” – Tương tự như đáp án C, đây là những hành vi tích cực mà tác giả mong muốn, không phải là thực trạng mà bài viết nêu ra ở phần mở đầu để bàn luận.

Vậy nên, điều mà người viết nêu lên ngay từ đầu để đặt vấn đề chính là thực trạng các bạn trẻ đang sống vô cảm.

Đáp án đúng là: A. Hiện nay có rất nhiều bạn trẻ đang sống vô cảm

—

Cô hy vọng qua phần giải thích này, các em đã hiểu rõ hơn về cách nhận diện kiểu văn bản và cách tìm ý chính trong đoạn văn. Hãy luôn ghi nhớ rằng việc đọc kỹ và suy luận logic sẽ giúp chúng ta giải quyết mọi bài tập một cách chính xác nhé!

Chào các em!