-hoàn cảnh sáng tác bài thơ mẹ của tác giả Đỗ Trung Lai
-những bài thơ về đề tài…
-những bài thơ về đề tài “mẹ”
giúp emmm
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu một tác phẩm rất ý nghĩa, nói về tình cảm thiêng liêng nhất trong cuộc đời mỗi con người: tình mẹ. Đó là bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt. Tuy nhiên, các em có một câu hỏi liên quan đến một bài thơ khác cũng rất hay về mẹ, đó là bài thơ “Mẹ” của tác giả Đỗ Trung Lai. Cô sẽ hướng dẫn các em giải đáp những thắc mắc này dựa trên kiến thức chúng ta đã học và từ sách giáo khoa.
Trước hết, chúng ta sẽ đi vào phần đầu tiên của câu hỏi:
Phần 1: Hoàn cảnh sáng tác bài thơ “Mẹ” của tác giả Đỗ Trung Lai
Các em mở sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 7, tập 2, trang 76. Chúng ta sẽ cùng nhau đọc phần giới thiệu về tác giả và tác phẩm.
1. Đọc phần giới thiệu về tác giả và tác phẩm trong sách giáo khoa:
* Các em hãy tìm đọc phần “Đọc thêm” hoặc phần giới thiệu tác giả, tác phẩm ở cuối bài.
* Trong sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 7, tập 2, bài thơ “Mẹ” của Đỗ Trung Lai được giới thiệu trong phần “Đọc thêm” ở cuối học kỳ II, trang 76.
2. Xác định thông tin về hoàn cảnh sáng tác:
* Khi đọc phần giới thiệu, các em chú ý đến những thông tin nói về thời điểm ra đời của bài thơ, những sự kiện, cảm xúc nào đã thôi thúc tác giả viết nên bài thơ này.
* Sách giáo khoa cho biết bài thơ “Mẹ” được Đỗ Trung Lai sáng tác trong một hoàn cảnh rất đặc biệt. Đó là vào dịp tác giả trở về thăm mẹ sau nhiều năm xa cách.
* Trong những năm tháng đi học xa nhà, đi bộ đội, người con (tức tác giả) luôn mang trong tim hình ảnh người mẹ tần tảo, vất vả nuôi con khôn lớn.
* Khi trở về, nhìn thấy dáng mẹ già đi, tóc bạc thêm, lưng còng xuống vì bao nỗi lo toan, gánh nặng cuộc đời, tác giả không khỏi xúc động, nghẹn ngào. Chính những tình cảm dâng trào, nỗi nhớ thương, sự biết ơn sâu sắc dành cho mẹ đã thôi thúc Đỗ Trung Lai viết nên bài thơ này.
* Vì vậy, có thể nói, hoàn cảnh sáng tác bài thơ “Mẹ” là khi tác giả Đỗ Trung Lai trở về thăm mẹ sau một thời gian dài xa cách, trước hình ảnh người mẹ già yếu, tần tảo, tác giả đã xúc động và sáng tác nên bài thơ này để bày tỏ tình cảm của mình.
Bây giờ, chúng ta chuyển sang phần thứ hai của câu hỏi:
Phần 2: Những bài thơ về đề tài “mẹ”
Đề tài “mẹ” là một đề tài muôn thuở, đã được rất nhiều nhà thơ, nhà văn khai thác với những góc độ và cung bậc cảm xúc khác nhau. Trong chương trình Ngữ Văn lớp 7, chúng ta đã được học hoặc làm quen với một số bài thơ về mẹ rất hay.
1. Nhớ lại những bài thơ đã học hoặc tìm hiểu trong chương trình lớp 7:
* Chúng ta hãy cùng nhau liệt kê những bài thơ về mẹ mà các em còn nhớ.
* Bài thơ đầu tiên và có lẽ là quen thuộc nhất với các em trong chương trình lớp 7 là bài “Bếp lửa” của Bằng Việt. Bài thơ này khắc họa hình ảnh người bà, nhưng qua đó, tình yêu thương, sự tần tảo, hy sinh của người phụ nữ, mà điển hình là người mẹ, người bà, được thể hiện rất sâu sắc. Các em còn nhớ những khổ thơ nào miêu tả về bà và bếp lửa không?
* Ngoài bài “Bếp lửa”, chúng ta còn có thể tìm hiểu thêm trong phần “Đọc thêm” hoặc các tài liệu tham khảo khác. Tuy nhiên, để bám sát sách giáo khoa lớp 7, chúng ta tập trung vào những bài đã được giới thiệu.
2. Phân tích sự tương đồng và khác biệt (nếu có) về cách khai thác đề tài:
* Mỗi bài thơ, mỗi tác giả có một cách thể hiện riêng.
* Với bài “Bếp lửa”, Bằng Việt không trực tiếp nói về mẹ mà viết về bà. Nhưng tình cảm bà dành cho cháu, sự hy sinh, tần tảo của bà lại gợi nhớ rất nhiều đến hình ảnh người mẹ. Tác giả sử dụng hình ảnh bếp lửa để tượng trưng cho hơi ấm gia đình, cho tình yêu thương bất diệt.
* Bài thơ “Mẹ” của Đỗ Trung Lai thì lại trực diện hơn, nói thẳng vào tình cảm dành cho mẹ, khắc họa rõ nét hình ảnh người mẹ với những vất vả, hy sinh thầm lặng.
* Cả hai bài thơ đều thể hiện tình yêu thương, lòng biết ơn sâu sắc của người con đối với người mẹ (hoặc người bà), ca ngợi sự hy sinh, tần tảo, đức hi sinh cao cả của người phụ nữ Việt Nam.
3. Liệt kê một số bài thơ tiêu biểu khác (nếu có trong chương trình hoặc mở rộng):
* Nếu mở rộng ra khỏi phạm vi lớp 7 một chút, các em có thể biết đến những bài thơ nổi tiếng khác về mẹ như: “Con cò” của Chế Lan Viên, “Nhớ con” của Tế Hanh (bài này nói về nỗi nhớ con của người mẹ), hay những câu ca dao, đồng dao về mẹ. Tuy nhiên, chúng ta sẽ tập trung vào những gì có trong sách giáo khoa.
Như vậy, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu xong hai phần của câu hỏi.
Tóm lại:
* Hoàn cảnh sáng tác bài thơ “Mẹ” của Đỗ Trung Lai: Tác giả viết bài thơ khi trở về thăm mẹ sau thời gian dài xa cách, xúc động trước hình ảnh mẹ già yếu, tần tảo.
* Những bài thơ về đề tài “mẹ” trong chương trình lớp 7 (hoặc liên quan): Bài thơ “Bếp lửa” của Bằng Việt là một bài tiêu biểu đã được học. Các em có thể tìm hiểu thêm các bài thơ khác trong phần đọc thêm hoặc tài liệu tham khảo để mở rộng vốn hiểu biết của mình.
Các em có câu hỏi nào thêm không? Nếu không, chúng ta sẽ kết thúc phần giải đáp tại đây. Cô hy vọng những giải thích này đã giúp các em hiểu rõ hơn về bài thơ và đề tài này. Hãy luôn yêu thương và biết ơn những người mẹ, người bà của mình nhé các em!
– HCST: Bài thơ được in trong tập thơ Đêm sông Cầu, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân năm 2003.
– Những bài thơ về đề tài “mẹ”:
+ Mẹ – Trần Quốc Minh
+ Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa… – Nguyễn Duy
+ Từ lời ru của mẹ – Lý Phương Liên
+ Con yêu mẹ – Xuân Quỳnh
Hoàn cảnh sáng tác bài thơ ”Mẹ” của tác giả Đỗ Trung Lai :
Trích ” Đêm sông Cầu ” năm 1990
Những bài thơ về đề tài “mẹ”
- Kiếp nhà nghèo.
- Hạnh phúc đơn sơ – Lê Văn Bình.
- Sống đời trọn kiếp – Trần Bá Bích.
- Gia đình – Minh Loan.
- Hãy thương.
- Hai tiếng gia đình – Nguyễn Đình Huân.
- Gia đình hạnh phúc.
- Ước mơ trẻ thơ.
- Vườn ươm gia đình.
- Nỗi nhớ.
CHÚC BẠN HỌC TỐT