I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)
TRÒ CHƠI BỊ MẮT BẮT DÊ
a. Mục đích
Trò chơi bịt mắ…
TRÒ CHƠI BỊ MẮT BẮT DÊ
a. Mục đích
Trò chơi bịt mắt bắt dê giúp trẻ rèn luyện kĩ năng di chuyển, nhanh nhẹn, khéo léo và khả năng phán đoán. Trò chơi giúp tạo không khí vui vẻ, sôi động và tăng thêm tính đoàn kết.
b. Hướng dẫn chơi
Tùy theo mỗi vùng miền mà có cách chơi khác nhau. Sau đây là 2 cách chơi bịt mắt bắt dê phổ biến như sau:
Cách 1:
Cả nhóm cùng oẳn tù tì hoặc chọn một người xung phong bịt mắt đi bắt dê, khăn bịt mắt, những người xung quanh đứng thành vòng tròn rộng. Người chơi chạy xung quanh người bịt mắt cho `1đến khi người đó hô đứng lại thì phải đứng lại không được di chuyển, lúc này người bịt mắt đi quanh vòng tròn và bắt một người bất kỳ, người chơi cố tạo ra tiếng động để người bịt mắt mất phương hướng khó phán đoán. Cho đến khi người bịt mắt bắt được và đoán đúng tên một ai đó thì người đó phải thế chỗ cho người bịt mắt. Nếu không bắt được ai lại hô bắt đầu để mọi người di chuyển.
Cách 2
Chọn hai người vào chơi, một người làm dê, một người đi bắt dê. Cả hai cùng đứng trong vòng tròn và bịt bịt mắt, đứng quay lưng vào nhau. Sau đó nghe theo hiệu lệnh người làm dê vừa di chuyển vừa kêu be be để người bắt dê định hình phương hướng và đuổi bắt. Những người đứng xung quanh hò reo tạo không khí sôi động. Người săn bắt được dê thì dê được thay chỗ làm người săn và một người khác ở hàng rào vào làm dê, người săn thắng cuộc trở lại làm hàng rào.
c. Luật chơi trò bịt mắt bắt dê
– Mắt phải được bịt kín
– Người chơi chỉ được cổ vũ, không được nhắc hoặc mách cho bạn đi bắt dê
– Không được đi ra khỏi vòng tròn
– Nếu trong một thời gian quy định mà không bắt được dê thì coi như bên dê thắng và thay người khác vào chơi.
( In trong 100 trò chơi dân gian cho thiếu nhi, NXB Kim Đồng , 2014)
Câu 1: Văn bản Bịt mắt bắt dê thuộc thể loại nào
A. Văn bản nghị luận B. Văn bản truyện ngụ ngôn
C. Văn bản truyền thuyết D. Văn bản thông tin
Câu 2: Văn bản Bịt mắt bắt dê cung cấp được những thông tin cơ bản nào?
A. Mục đích, hướng dẫn chơi, luật chơi B. Mục đích, chuẩn bị, hướng dẫn chơi
C. Nguồn gốc, hướng dẫn chơi, luật chơi D. Mục đích, hướng dẫn chơi, hình thức xử phạt
Câu 3: Văn bản Bịt mắt bắt dê hướng dẫn bao nhiêu cách chơi?
A. 1 cách chơi B. 2 cách chơi C. 3 cách chơi D. 4 cách chơi
Câu 4: Đoạn văn sau sử dụng phép liên kết nào Trò chơi bịt mắt bắt dê giúp trẻ rèn luyện kĩ năng di chuyển, nhanh nhẹn, khéo léo và khả năng phán đoán. Trò chơi giúp tạo không khí vui vẻ, sôi động và tăng thêm tính đoàn kết.
A. Phép lặp B. Phép thế C. Phép nối D. Phép liên tưởng
Câu 5: Thông tin trong mục Hướng dẫn cách chơi được triển khai theo cách nào?
A. Theo trình tự thời gian B. Theo trình tự không gian
C. Theo quan hệ nhân quả D. Theo diễn biến tâm lí
Câu 6: Trong câu sau: Cả nhóm cùng oẳn tù tì hoặc chọn một người xung phong bịt mắt đi bắt dê, khăn bịt mắt, những người xung quanh đứng thành vòng tròn rộng. có mấy số từ:
A.1 B.2 C. 3 D. 4
Câu 7: Giải thích nghĩa của từ săn trong câu văn: Người săn bắt được dê thì dê được thay chỗ làm người săn và một người khác ở hàng rào vào làm dê, người săn thắng cuộc trở lại làm hàng rào”
A. Rắn chắc B. Đuổi bắt C. Chăm sóc D. Xoắn chặt
Câu 8: Mục đích của trò chơi bịt mắt bắt dê:
A.giúp trẻ rèn luyện kĩ năng di chuyển, nhanh nhẹn, khéo léo và khả năng phán đoán
B. tạo không khí vui vẻ C. tăng thêm tính đoàn kết
D. giúp trẻ rèn luyện kĩ năng di chuyển, nhanh nhẹn, khéo léo và khả năng phán đoán giúp tạo ,không khí vui vẻ, sôi động và tăng thêm tính đoàn kết
Câu 9: Trò chơi Bịt mắt bắt dê mang đến cho em những trải nghiệm gì?
Câu 10: Theo em, giữa trò chơi dân gian và trò chơi điện tử em thích trò chơi nào hơn? Vì sao?
Chúng ta bắt đầu với phần Đọc hiểu.
Câu 1: Văn bản Bịt mắt bắt dê thuộc thể loại nào?
A. Văn bản nghị luận
B. Văn bản truyện ngụ ngôn
C. Văn bản truyền thuyết
D. Văn bản thông tin
Phân tích:
Để xác định thể loại của văn bản, chúng ta cần xem xét nội dung và mục đích của nó.
– Văn bản nghị luận thường trình bày quan điểm, luận điểm và dẫn chứng để thuyết phục người đọc.
– Văn bản truyện ngụ ngôn thường kể một câu chuyện ngụ ngôn có bài học đạo đức.
– Văn bản truyền thuyết thường kể về các sự kiện, nhân vật lịch sử hoặc huyền thoại.
– Văn bản thông tin cung cấp các kiến thức, dữ kiện, hướng dẫn về một chủ đề cụ thể.
Trong văn bản “Bịt mắt bắt dê”, chúng ta thấy văn bản cung cấp thông tin về trò chơi, mục đích, cách chơi và luật chơi. Mục đích chính là để người đọc hiểu và có thể tham gia trò chơi. Điều này phù hợp với đặc điểm của văn bản thông tin.
Đáp án: D. Văn bản thông tin
Câu 2: Văn bản Bịt mắt bắt dê cung cấp được những thông tin cơ bản nào?
A. Mục đích, hướng dẫn chơi, luật chơi
B. Mục đích, chuẩn bị, hướng dẫn chơi
C. Nguồn gốc, hướng dẫn chơi, luật chơi
D. Mục đích, hướng dẫn chơi, hình thức xử phạt
Phân tích:
Chúng ta hãy cùng xem xét các mục trong văn bản:
– Mục “a. Mục đích” trình bày mục đích của trò chơi.
– Mục “b. Hướng dẫn chơi” trình bày cách chơi.
– Mục “c. Luật chơi trò bịt mắt bắt dê” trình bày các quy định khi chơi.
Văn bản không có mục nào nói về “chuẩn bị” hay “hình thức xử phạt” một cách riêng biệt, và cũng không đề cập đến “nguồn gốc” của trò chơi. Do đó, các thông tin cơ bản được cung cấp là Mục đích, Hướng dẫn chơi và Luật chơi.
Đáp án: A. Mục đích, hướng dẫn chơi, luật chơi
Câu 3: Văn bản Bịt mắt bắt dê hướng dẫn bao nhiêu cách chơi?
A. 1 cách chơi
B. 2 cách chơi
C. 3 cách chơi
D. 4 cách chơi
Phân tích:
Trong mục “b. Hướng dẫn chơi”, văn bản giới thiệu rõ ràng: “Sau đây là 2 cách chơi bịt mắt bắt dê phổ biến như sau:”. Sau đó, văn bản liệt kê “Cách 1” và “Cách 2”.
Đáp án: B. 2 cách chơi
Câu 4: Đoạn văn sau sử dụng phép liên kết nào: “Trò chơi bịt mắt bắt dê giúp trẻ rèn luyện kĩ năng di chuyển, nhanh nhẹn, khéo léo và khả năng phán đoán. Trò chơi giúp tạo không khí vui vẻ, sôi động và tăng thêm tính đoàn kết.”
A. Phép lặp
B. Phép thế
C. Phép nối
D. Phép liên tưởng
Phân tích:
Để xác định phép liên kết, chúng ta xem xét cách các câu văn được kết nối với nhau.
– Phép lặp: Lặp lại các từ ngữ hoặc cụm từ. Trong hai câu này, chúng ta thấy từ “Trò chơi” được lặp lại ở đầu mỗi câu.
– Phép thế: Thay thế một từ ngữ bằng một từ ngữ khác có ý nghĩa tương đương.
– Phép nối: Sử dụng các quan hệ từ hoặc cặp từ hô ứng để nối các câu.
– Phép liên tưởng: Mở rộng ý từ ý trước sang ý sau theo một mạch logic.
Trong trường hợp này, việc lặp lại cụm từ “Trò chơi” ở đầu hai câu giúp nối liền hai ý về lợi ích của trò chơi, tạo sự mạch lạc và nhấn mạnh chủ đề.
Đáp án: A. Phép lặp
Câu 5: Thông tin trong mục Hướng dẫn cách chơi được triển khai theo cách nào?
A. Theo trình tự thời gian
B. Theo trình tự không gian
C. Theo quan hệ nhân quả
D. Theo diễn biến tâm lí
Phân tích:
Chúng ta hãy xem xét cách triển khai của mục “b. Hướng dẫn chơi”, đặc biệt là “Cách 1”:
“Cả nhóm cùng oẳn tù tì hoặc chọn một người xung phong bịt mắt đi bắt dê, khăn bịt mắt, những người xung quanh đứng thành vòng tròn rộng. Người chơi chạy xung quanh người bịt mắt cho đến khi người đó hô đứng lại thì phải đứng lại không được di chuyển, lúc này người bịt mắt đi quanh vòng tròn và bắt một người bất kỳ…”
Các bước được diễn ra tuần tự từ việc chọn người chơi, chuẩn bị vị trí, hành động của người bịt mắt, hành động của người chơi khác, cho đến khi bắt được người hoặc chơi tiếp. Điều này cho thấy thông tin được trình bày theo một trình tự các bước, các hành động diễn ra lần lượt.
Xem xét “Cách 2”:
“Chọn hai người vào chơi, một người làm dê, một người đi bắt dê. Cả hai cùng đứng trong vòng tròn và bịt bịt mắt, đứng quay lưng vào nhau. Sau đó nghe theo hiệu lệnh người làm dê vừa di chuyển vừa kêu be be để người bắt dê định hình phương hướng và đuổi bắt.”
Các bước diễn ra tuần tự: chọn người, chuẩn bị vị trí, bắt đầu hành động.
Mặc dù có yếu tố không gian (vòng tròn, quay lưng vào nhau), nhưng cách sắp xếp các hành động, các công đoạn của trò chơi là theo một trình tự nhất định để có thể thực hiện được trò chơi. Đây là một dạng trình tự hành động, bước đi. Tuy nhiên, nếu xét các lựa chọn, chúng ta cần tìm cái phù hợp nhất.
Trong “Cách 1”, các hành động diễn ra theo thứ tự: chọn người -> chạy -> hô đứng lại -> đứng lại -> đi bắt -> đoán tên. Đây là một chuỗi các hành động liên tiếp.
Trong “Cách 2”, các hành động diễn ra theo thứ tự: chọn người -> chuẩn bị vị trí -> nghe hiệu lệnh -> di chuyển và kêu -> đuổi bắt.
Xét về tổng thể, các bước chơi được mô tả theo một trình tự diễn biến để hoàn thành trò chơi. Trong các lựa chọn, “Theo trình tự thời gian” có thể hiểu là theo trình tự các bước, các giai đoạn của một hành động, một quá trình. “Theo trình tự không gian” chỉ tập trung vào vị trí. “Theo quan hệ nhân quả” là giải thích nguyên nhân – kết quả. “Theo diễn biến tâm lí” không phù hợp.
Nếu xem xét kỹ hơn, các hành động trong trò chơi diễn ra theo một “lần lượt”, một “sau đó”. Điều này gần với trình tự thời gian. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, trình tự hành động cũng có thể coi là một dạng của trình tự không gian (ví dụ: đi từ điểm A đến điểm B).
Hãy đọc lại kỹ mục “Hướng dẫn chơi” và các lựa chọn. Mục đích là để hướng dẫn thực hiện trò chơi. Các bước thực hiện trò chơi có tính tuần tự.
Xét “Cách 1”: Bắt đầu bằng oẳn tù tì, sau đó chạy, sau đó đứng lại, sau đó bắt. Đây là một chuỗi hành động theo thời gian.
Xét “Cách 2”: Chọn người, bịt mắt, quay lưng, nghe hiệu lệnh, di chuyển, kêu, đuổi bắt. Cũng là trình tự các hành động diễn ra theo thời gian.
Vì vậy, “Theo trình tự thời gian” là lựa chọn hợp lý nhất, hiểu theo nghĩa trình tự các bước thực hiện.
Đáp án: A. Theo trình tự thời gian
Câu 6: Trong câu sau: “Cả nhóm cùng oẳn tù tì hoặc chọn một người xung phong bịt mắt đi bắt dê, khăn bịt mắt, những người xung quanh đứng thành vòng tròn rộng.” có mấy số từ:
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4
Phân tích:
Chúng ta cần tìm các từ chỉ số lượng trong câu.
“Cả nhóm” – “Cả” là từ chỉ số lượng (tất cả).
“một người” – “một” là số từ.
“vòng tròn rộng” – không có số từ ở đây.
Vậy trong câu có hai số từ là “Cả” và “một”.
Đáp án: B. 2
Câu 7: Giải thích nghĩa của từ “săn” trong câu văn: “Người săn bắt được dê thì dê được thay chỗ làm người săn và một người khác ở hàng rào vào làm dê, người săn thắng cuộc trở lại làm hàng rào.”
A. Rắn chắc
B. Đuổi bắt
C. Chăm sóc
D. Xoắn chặt
Phân tích:
Trong ngữ cảnh của trò chơi “bịt mắt bắt dê”, hành động “săn” ở đây ám chỉ việc người đi bắt cố gắng tìm kiếm và bắt giữ con dê. Từ “săn” trong trường hợp này mang nghĩa là “đuổi bắt”, “tìm và bắt”.
Các lựa chọn khác:
– “Rắn chắc” là tính từ chỉ sự vững vàng, bền bỉ.
– “Chăm sóc” là sự quan tâm, nuôi dưỡng.
– “Xoắn chặt” là hành động dùng lực làm cho vật bị xoắn lại.
Do đó, nghĩa phù hợp nhất với ngữ cảnh là “đuổi bắt”.
Đáp án: B. Đuổi bắt
Câu 8: Mục đích của trò chơi bịt mắt bắt dê:
A. giúp trẻ rèn luyện kĩ năng di chuyển, nhanh nhẹn, khéo léo và khả năng phán đoán
B. tạo không khí vui vẻ
C. tăng thêm tính đoàn kết
D. giúp trẻ rèn luyện kĩ năng di chuyển, nhanh nhẹn, khéo léo và khả năng phán đoán giúp tạo ,không khí vui vẻ, sôi động và tăng thêm tính đoàn kết
Phân tích:
Chúng ta xem lại mục “a. Mục đích” trong văn bản.
“Trò chơi bịt mắt bắt dê giúp trẻ rèn luyện kĩ năng di chuyển, nhanh nhẹn, khéo léo và khả năng phán đoán. Trò chơi giúp tạo không khí vui vẻ, sôi động và tăng thêm tính đoàn kết.”
Mục đích được nêu ra bao gồm cả việc rèn luyện kỹ năng và tạo không khí, đoàn kết. Lựa chọn D bao gồm đầy đủ tất cả các ý này.
Đáp án: D. giúp trẻ rèn luyện kĩ năng di chuyển, nhanh nhẹn, khéo léo và khả năng phán đoán giúp tạo ,không khí vui vẻ, sôi động và tăng thêm tính đoàn kết
Câu 9: Trò chơi Bịt mắt bắt dê mang đến cho em những trải nghiệm gì?
Phân tích:
Đây là câu hỏi yêu cầu sự trải nghiệm cá nhân của các em. Dựa vào nội dung văn bản và hiểu biết của mình, các em hãy chia sẻ cảm nhận.
Gợi ý cho các em:
– Khi bịt mắt, em cảm thấy thế nào? Hồi hộp, lo lắng, hay thấy thú vị vì phải dựa vào thính giác và phán đoán?
– Khi di chuyển, em có gặp khó khăn gì không? Cảm giác khi cố gắng bắt được người khác hoặc khi né tránh?
– Cảm giác khi chơi cùng bạn bè, tiếng cười nói, sự cổ vũ?
– Em có thấy mình nhanh nhẹn hơn, khéo léo hơn khi chơi trò này không?
– Em có thấy mình hiểu bạn bè hơn khi chơi cùng họ không?
Ví dụ trả lời (các em có thể tham khảo và điều chỉnh):
“Trò chơi Bịt mắt bắt dê mang đến cho em nhiều trải nghiệm thú vị. Khi bịt mắt, em cảm thấy hơi hồi hộp nhưng cũng rất hào hứng vì phải tập trung lắng nghe tiếng động và đoán xem bạn mình đang ở đâu. Em cảm nhận được sự nhanh nhẹn của bản thân khi cố gắng di chuyển mà không va vào ai, và cả sự khéo léo khi phán đoán hướng đi của bạn. Tiếng cười nói của các bạn xung quanh càng làm không khí thêm sôi động. Em thấy mình rèn luyện được khả năng phán đoán tốt hơn và thêm yêu quý tình bạn khi cùng nhau tham gia trò chơi.”
Câu 10: Theo em, giữa trò chơi dân gian và trò chơi điện tử em thích trò chơi nào hơn? Vì sao?
Phân tích:
Đây là câu hỏi mở, khuyến khích các em thể hiện quan điểm cá nhân. Cả trò chơi dân gian và trò chơi điện tử đều có những ưu điểm riêng. Các em có thể lựa chọn một trong hai hoặc so sánh hai loại hình.
Gợi ý các ý để các em suy nghĩ:
Ưu điểm của trò chơi dân gian:
– Rèn luyện sức khỏe, sự nhanh nhẹn, khéo léo.
– Tăng cường giao tiếp, tình đoàn kết, khả năng làm việc nhóm.
– Hiểu biết về văn hóa truyền thống.
– Chi phí thấp, dễ tiếp cận.
– An toàn cho sức khỏe (ít ảnh hưởng thị lực, không gây nghiện).
Ưu điểm của trò chơi điện tử:
– Phát triển tư duy logic, phản xạ nhanh.
– Có thể học hỏi kiến thức mới (qua các trò chơi giáo dục).
– Mang tính giải trí cao, thư giãn.
– Dễ dàng kết nối với bạn bè ở xa (trò chơi trực tuyến).
Ví dụ trả lời (chọn thích trò chơi dân gian hơn):
“Theo em, em thích trò chơi dân gian hơn trò chơi điện tử. Mặc dù trò chơi điện tử cũng rất hấp dẫn và giúp em rèn luyện phản xạ, nhưng trò chơi dân gian như Bịt mắt bắt dê lại mang đến cho em nhiều lợi ích thiết thực hơn. Khi chơi trò này, em được vận động cơ thể, chạy nhảy, trở nên nhanh nhẹn và khéo léo hơn. Quan trọng hơn, trò chơi dân gian giúp em kết nối với bạn bè ngoài đời thực, cùng nhau cười nói, cổ vũ, từ đó tăng thêm tình đoàn kết. Em cảm thấy thực sự vui vẻ và khỏe khoắn sau mỗi lần chơi, khác với cảm giác ngồi im một chỗ khi chơi điện tử. Em cũng thấy mình hiểu biết thêm về văn hóa của dân tộc mình qua những trò chơi này.”
Ví dụ trả lời (chọn thích trò chơi điện tử hơn):
“Theo em, em thích trò chơi điện tử hơn trò chơi dân gian. Trò chơi điện tử có nhiều thể loại đa dạng, hình ảnh đẹp mắt và cốt truyện hấp dẫn, giúp em giải trí sau những giờ học căng thẳng. Em cũng thấy mình rèn luyện được tư duy logic, khả năng giải quyết vấn đề và phản xạ nhanh khi chơi các loại game chiến thuật hay giải đố. Mặc dù trò chơi dân gian cũng có những cái hay, nhưng với em, thế giới ảo của trò chơi điện tử mang lại sự hứng thú và khám phá nhiều hơn.”
Các em hãy suy nghĩ và đưa ra câu trả lời chân thật nhất với cảm nhận của mình nhé.
Vậy là chúng ta đã hoàn thành phần đọc hiểu rồi. Các em thấy không, ngay cả những trò chơi dân gian quen thuộc cũng chứa đựng biết bao điều thú vị và ý nghĩa đấy. Về nhà, các em hãy thử rủ bạn bè cùng chơi trò bịt mắt bắt dê nhé, chắc chắn sẽ rất vui đó!
Câu \(1\) : Văn bản “Bịt mắt bắt dê” thuộc thể loại :
\(->\) Đáp án : \(D\). Văn bản thông tin
\(->\) Vì : Có những thông tin về trò chơi bịt mắt bắt dê
Câu \(2\) : Văn bản cung cấp thông tin :
\(->\) Đáp án : \(A\)
\(->\) Vì :
\(a\), Mục đích
\(b\), Hướng dẫn chơi
\(c\), Luật chơi trò bịt mắt bắt dê
Câu \(3\) : Văn bản hướng dẫn cách chơi là :
\(->\) Đáp án : \(B\). \(2\) cách chơi
\(->\) Vì : Có câu :” Tùy theo mỗi vùng miền mà có cách chơi khác nhau. Sau đây là 2 cách chơi bịt mắt bắt dê phổ biến như sau…”
Câu \(4\) : Sử dụng phép liên kết là :
\(->\) Đáp án : \(B\). Phép thế
\(->\) Vì : Từ ngữ “Trò chơi” thay thế cho từ “Trò chơi bịt mắt bắt dê”
Câu \(5\) : Thông tin được triển khai theo cách :
\(->\) Đáp án : \(A\). Theo trình tự thời gian
\(->\) Thông tin trong mục Hướng dẫn cách chơi được triển khai theo cách trình tự thời gian
Câu \(6\) : Số từ có trong câu là :
\(->\) Đáp án : \(A\). \(1\)
\(->\) Số từ là : Một
Câu \(7\) : Nghĩa của từ “săn” trong câu là :
\(->\) Đáp án : \(B\). Đuổi bắt
\(->\) Săn trong câu :”Người săn bắt được dê thì dê được thay chỗ làm người săn và một người khác ở hàng rào vào làm dê, người săn thắng cuộc trở lại làm hàng rào” mang nghĩa là đuổi bắt
Câu \(8\) : Mục đích của trò chơi bịt mắt bắt dê là :
\(->\) Đáp án : \(D\)
\(->\) Vì nó bao gồm đầy đủ ý nhất , dẫn chứng trong phần “\(a\), Mục đích”
Câu \(9\) :
\(-\) Trò chơi Bịt mắt bắt dê mang đến cho em trải nghiệm thú vị , thích thú , vô cùng vui vẻ khi được thỏa mình chơi đùa . Đồng thời cũng là rèn luyện cho em về cả tinh thần lẫn thể chất . Trải nghiệm mà trò chơi mang lại vô cùng lớn và ý nghĩa , dạy cho em rất nhiều thứ , bao nhiêu bài học đáng quý
Câu \(10\) :
\(-\) Theo em , giữa trò chơi dân gian và trò chơi điện tử em thích trò chơi dân gian hơn
\(->\) Vì : Trò chơi dân gian mang đến cho em nhiều trải nghiệm độc đáo , thích thú , cảm nhận được vẻ đẹp văn hóa phong phú của dân tộc . Đó chính là kinh nghiệm từ những lần chơi , rèn luyện sức khỏe , tinh thần cũng trở nên phấn chấn và tích cực hơn . Đó là lời ích to lớn mà trò chơi dân gian đem lại , thế nên em luôn thích nó . Thế nhưng còn trò chơi điện tử thì dẫn đến vô vàn tác hại , khiến con người ta có thể dẫn đến nhiều căn bệnh về tình thần , sức khỏe ,..
Bạn tham khảo bài làm dưới ảnh.