Chào các em học sinh lớp 7 thân mến!

Cô/Thầy rất vui được hướng dẫn các em giải bài đọc hiểu này. Đây là một đoạn văn rất ý nghĩa, giúp chúng ta nhìn nhận về một vấn đề đang được xã hội quan tâm. Các em hãy đọc kỹ và cùng tìm hiểu nhé!

***

Giải bài tập:

Câu 1. Thể loại của đoạn trích trên là gì?

Trả lời:

Đoạn trích trên thuộc thể loại văn bản nghị luận (hoặc đoạn văn nghị luận).

Lí giải: Đoạn văn đã trình bày một vấn đề (lối sống vô cảm), nêu lên thực trạng, phân tích vai trò của các yếu tố (gia đình, nhà trường, xã hội) và đề xuất giải pháp để đẩy lùi lối sống đó. Đây là đặc điểm cơ bản của văn bản nghị luận.

Câu 2. Theo người viết, gia đình có vai trò như thế nào trong việc hình thành nhân cách con người?

Trả lời:

Theo người viết, gia đình có một vai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành nhân cách con người. Cụ thể:

• Gia đình là môi trường đầu đời hình thành nên những cảm xúc yêu thương, lòng nhân ái.
• Gia đình giáo dục và trang bị cho trẻ những chuẩn mực đạo đức.
• Giúp trẻ học cách lắng nghe, thấu hiểu và chia sẻ.
• Khi người lớn sống có trách nhiệm, quan tâm tới nhau, có những hành vi, ứng xử đẹp, mang tính nhân văn, đó sẽ là tấm gương để giới trẻ noi theo.

Câu 3. Theo em từ Hán Việt “vô cảm” nghĩa là gì?

Trả lời:

Từ Hán Việt “vô cảm” có nghĩa là không có cảm xúc, không có sự quan tâm, thờ ơ, lạnh nhạt trước những sự việc diễn ra xung quanh, đặc biệt là những nỗi đau, bất hạnh của người khác.

Trong đó: “vô” (\(無\)) có nghĩa là không, mất; “cảm” (\(感\)) có nghĩa là cảm xúc, tình cảm. Vậy “vô cảm” là không có cảm xúc, không có sự rung động, quan tâm.

Câu 4. Công dụng của dấu ngoặc kép trong câu “Lá lành đùm lá rách” dùng để làm gì?

Trả lời:

Trong câu “Lá lành đùm lá rách”, dấu ngoặc kép được dùng để đánh dấu câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ (một câu nói, một lời dẫn) được dẫn trực tiếp vào bài viết. Đây là một câu tục ngữ thể hiện truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc, được trích dẫn để làm dẫn chứng.

Câu 5. Xác định phép liên kết được sử dụng trong đoạn văn sau: “Hiện nay có rất nhiều bạn trẻ đang sống vô cảm, không quan tâm tới những chuyện diễn ra xung quanh. Họ không hề mảy may trước những cảnh tượng bất bình, đau khổ, cũng như không biết chiêm ngưỡng, tán thưởng những điều mang lại cho mình những cảm xúc tích cực.”

Trả lời:

Trong đoạn văn trên, phép liên kết được sử dụng là phép thế.

Cụ thể, từ “Họ” ở câu thứ hai dùng để thay thế cho cụm từ “rất nhiều bạn trẻ” ở câu thứ nhất, giúp cho đoạn văn không bị lặp từ mà vẫn đảm bảo sự liền mạch về ý và liên kết giữa các câu.

Câu 6. Em hiểu “Thương người như thể thương thân” là gì ?

Trả lời:

Câu tục ngữ “Thương người như thể thương thân” có nghĩa là phải biết yêu thương, giúp đỡ, chia sẻ với người khác như chính mình yêu thương, quan tâm đến bản thân vậy. Nó khuyên răn chúng ta phải có lòng trắc ẩn, đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để cảm thông, thấu hiểu và sẵn lòng giúp đỡ khi họ gặp khó khăn, hoạn nạn, coi nỗi đau của người khác cũng như nỗi đau của chính mình.

Câu 7. Thông điệp ý nghĩa nhất trong văn bản là gì? Lí giải.

Trả lời:

Theo cô/thầy, thông điệp ý nghĩa nhất trong văn bản là kêu gọi mọi người cùng chung tay đẩy lùi lối sống vô cảm, xây dựng một xã hội nhân ái, đầy tình yêu thương và trách nhiệm dựa trên nền tảng của gia đình, nhà trường và xã hội.

Lí giải:

• Đoạn văn mở đầu bằng việc chỉ ra thực trạng đáng buồn về lối sống vô cảm của một bộ phận giới trẻ hiện nay, cho thấy đây là một vấn đề cấp thiết cần được quan tâm và giải quyết.
• Sau đó, văn bản đi sâu phân tích vai trò và trách nhiệm của ba môi trường quan trọng nhất (gia đình, nhà trường và xã hội) trong việc giáo dục, định hướng để hình thành nên những con người có nhân cách tốt đẹp, biết yêu thương, chia sẻ, có trách nhiệm.
• Cuối cùng, văn bản nhấn mạnh rằng chỉ khi tất cả cùng hành động, đề cao và tôn vinh những giá trị nhân văn, đạo đức truyền thống thì lối sống vô cảm mới bị đẩy lùi, xã hội mới có thể phát triển hài hòa và bền vững. Điều này thể hiện sự khẩn thiết và tầm quan trọng của việc xây dựng một cộng đồng giàu lòng trắc ẩn và trách nhiệm.

Hy vọng phần giải thích này giúp các em hiểu rõ hơn về đoạn văn. Các em hãy luôn giữ cho mình một trái tim ấm áp, biết yêu thương và chia sẻ nhé!