Kể lại 1 truyện truyền thuyết mà em yêu thích (ngoài SGK)
Kể lại 1 truyện truyền thuyết mà em yêu thích (ngoài SGK)
Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau ôn lại và thực hành một bài tập khá thú vị liên quan đến thể loại truyền thuyết. Các em còn nhớ truyền thuyết là gì không nào? Đó là những câu chuyện dân gian mang tính tưởng tượng, thường kể về các nhân vật lịch sử hoặc những sự kiện có thật trong quá khứ, và được thêm thắt những yếu tố kỳ ảo để ca ngợi công lao của các anh hùng, giải thích nguồn gốc các sự vật, hiện tượng.
Trong Sách giáo khoa của chúng ta đã giới thiệu một số truyện truyền thuyết rất hay như “Sự tích Hồ Gươm”, “An Dương Vương và Mỵ Châu”, “Sơn Tinh, Thủy Tinh”. Hôm nay, cô muốn thử thách các em một chút. Đề bài yêu cầu chúng ta kể lại một truyện truyền thuyết mà em yêu thích, ngoài Sách giáo khoa.
Đây là một bài tập đòi hỏi sự sáng tạo và kiến thức văn học ngoài bài học của các em. Tuy nhiên, chúng ta sẽ vẫn bám sát vào cấu trúc và cách kể chuyện của thể loại truyền thuyết mà chúng ta đã được học.
Cô sẽ hướng dẫn các em từng bước để hoàn thành bài tập này một cách tốt nhất.
Bước 1: Lựa chọn truyện truyền thuyết yêu thích.
Đây là bước quan trọng nhất. Các em hãy suy nghĩ xem mình đã từng nghe, từng đọc truyện truyền thuyết nào khác ngoài những truyện trong SGK không?
* Các em có thể nhớ lại những câu chuyện bà, mẹ hay kể.
* Có thể các em đã xem phim, đọc sách báo nói về các nhân vật lịch sử gắn liền với truyền thuyết.
* Các em có thể hỏi người thân, bạn bè để có thêm gợi ý.
Một vài gợi ý cho các em (nhưng các em tuyệt đối không được chép lại, chỉ tham khảo để có ý tưởng):
* Truyền thuyết về “Thánh Gióng”
* Truyền thuyết về “Chử Đồng Tử”
* Truyền thuyết về “Sự tích bánh chưng, bánh dày”
* Truyền thuyết về “Lạc Long Quân và Âu Cơ” (mặc dù đây là truyện cổ tích, nhưng cũng có yếu tố mang tính lịch sử và giải thích nguồn gốc)
* Hoặc một truyền thuyết nào đó về các vị anh hùng dân tộc khác mà các em biết.
Sau khi đã có một danh sách các truyện tiềm năng, các em hãy chọn ra một truyện mà mình cảm thấy tâm đắc nhất, có nhiều chi tiết để kể và mình hiểu rõ về câu chuyện đó.
Bước 2: Tìm hiểu và nắm vững nội dung truyện.
Sau khi đã chọn được truyện, các em cần phải hiểu rõ nội dung của nó. Nếu em nào chưa nhớ kỹ, có thể tìm đọc lại truyện.
* Nhân vật chính: Đó là ai? Đặc điểm của họ là gì? (Ví dụ: Thánh Gióng là một cậu bé lạ thường, ăn khỏe, lớn nhanh như thổi).
* Bối cảnh: Câu chuyện xảy ra ở đâu? Vào thời gian nào? (Ví dụ: Thời An Dương Vương xây thành Cổ Loa).
* Diễn biến chính: Câu chuyện diễn ra như thế nào? Có những sự kiện quan trọng nào? (Ví dụ: Giặc Ân xâm lược, sứ giả tìm người tài, Thánh Gióng vươn vai đánh giặc).
* Kết thúc: Câu chuyện kết thúc ra sao? Số phận của nhân vật chính thế nào? (Ví dụ: Thánh Gióng bay về trời, còn lại vết chân ngựa).
* Ý nghĩa của truyện: Truyện ca ngợi điều gì? Giải thích điều gì? (Ví dụ: Ca ngợi tinh thần yêu nước, ý chí đánh giặc cứu nước của dân tộc ta).
Các em hãy cố gắng ghi nhớ các chi tiết quan trọng, các sự kiện nối tiếp nhau một cách logic.
Bước 3: Lập dàn ý chi tiết cho bài kể.
Một bài kể chuyện hay cần có một dàn ý rõ ràng. Chúng ta sẽ dựa vào cấu trúc của một bài văn kể chuyện.
* Mở bài: Giới thiệu tên truyện truyền thuyết mà em sẽ kể và em yêu thích nó vì điều gì. (Ví dụ: “Trong kho tàng truyện dân gian Việt Nam, em đặc biệt yêu thích truyện truyền thuyết ‘Thánh Gióng’ vì câu chuyện về người anh hùng nhỏ bé vươn mình cứu nước đã để lại cho em nhiều ấn tượng sâu sắc.”)
* Thân bài: Kể lại diễn biến câu chuyện theo trình tự thời gian.
* Giới thiệu về nhân vật và bối cảnh: Giới thiệu về người anh hùng, hoàn cảnh xuất hiện của họ.
* Trình bày các sự kiện chính: Kể lại lần lượt các sự kiện đã xảy ra, có thể chia thành các đoạn nhỏ.
* Sự kiện 1: …
* Sự kiện 2: …
* Sự kiện 3: …
* Kết thúc câu chuyện: Kể lại phần kết của truyện.
* Kết bài: Nêu cảm nghĩ của em về câu chuyện và nhân vật. Bài học em rút ra là gì? (Ví dụ: “Qua câu chuyện ‘Thánh Gióng’, em cảm nhận được sức mạnh phi thường của lòng yêu nước và tinh thần đoàn kết. Hình ảnh người anh hùng nhỏ bé trở thành người khổng lồ đánh giặc đã thôi thúc em luôn cố gắng học tập để góp phần xây dựng đất nước.”)
Lưu ý quan trọng khi kể:
* Ngôi kể: Các em có thể kể bằng ngôi thứ nhất (“Em sẽ kể cho các bạn nghe…”) hoặc ngôi thứ ba (“Câu chuyện kể về…”). Tuy nhiên, với bài tập này, việc dùng ngôi thứ nhất sẽ giúp các em thể hiện rõ sự yêu thích của mình hơn.
* Ngôn ngữ: Sử dụng ngôn ngữ trong sáng, dễ hiểu, phù hợp với lứa tuổi. Khi kể, các em cần chú ý miêu tả hành động, cử chỉ, suy nghĩ của nhân vật để câu chuyện thêm sinh động.
* Yếu tố kỳ ảo: Truyền thuyết thường có yếu tố kỳ ảo. Các em cần giữ lại những yếu tố này vì nó tạo nên nét đặc trưng của thể loại. Ví dụ: “Một cái rồi bỗng dưng vươn vai trở thành tráng sĩ”, “Ngựa sắt phun lửa”.
* Sự liên kết giữa các sự kiện: Các sự kiện cần được kể một cách mạch lạc, có mối liên hệ với nhau.
Bước 4: Viết hoặc trình bày bài kể.
Sau khi đã có dàn ý, các em sẽ bắt đầu viết hoặc tập trình bày bài kể của mình.
Khi trình bày, các em hãy:
* Nói rõ ràng, mạch lạc.
* Thể hiện cảm xúc qua giọng điệu.
* Nhìn vào người nghe (cô giáo và các bạn).
Hãy tưởng tượng mình đang kể cho một người bạn nghe vậy, điều đó sẽ giúp các em tự nhiên hơn.
Ví dụ minh họa về cách kể (chỉ là một đoạn nhỏ, các em phải tự kể toàn bộ câu chuyện của mình):
(Giả sử cô chọn kể về Thánh Gióng)
“Thưa cô và các bạn, truyện truyền thuyết mà em yêu thích nhất là ‘Thánh Gióng’. Câu chuyện này đã đi vào lòng người dân Việt Nam qua nhiều thế hệ bởi tinh thần yêu nước và sự hy sinh cao cả của người anh hùng.
Truyện kể rằng, ngày xưa, nước Vạn Xuân đang yên bình bỗng giặc Ân từ phương Bắc kéo sang xâm lược. Quân giặc hung hãn, tàn bạo, khiến vua và dân ta vô cùng lo lắng. Vua bèn sai sứ giả đi khắp nơi tìm người tài giỏi cứu nước. Bao nhiêu tướng tài đều không địch nổi giặc.
Lúc bấy giờ, ở làng Gióng, có một cậu bé tên là Gióng. Cậu bé này thật lạ lùng. Đến ba tuổi mà cậu vẫn chưa biết nói, biết cười, chân tay chân tay không cử động được. Nhưng đến khi sứ giả đến làng, nghe tiếng rao tìm người cứu nước, cậu bỗng đứng dậy, nói với mẹ: ‘Mẹ ra mời ông sứ giả vào’. Vua lấy làm lạ lắm, liền cho người đến đón. Cậu bé Gióng lúc này đã có dáng vẻ khác hẳn. Cậu vươn vai một cái, bỗng chốc trở thành một tráng sĩ cao lớn lạ thường. Cậu xin mẹ cho đi đánh giặc, rồi vươn vai thêm một lần nữa, cao đến mấy trượng. Cậu mặc áo giáp, cầm gậy sắt, nhảy lên lưng ngựa sắt…”
Các em thấy không, cách kể như vậy sẽ giúp câu chuyện trở nên sống động hơn.
Bây giờ, các em hãy dành thời gian suy nghĩ, lựa chọn truyện và bắt đầu xây dựng bài kể của mình nhé. Nếu có bất kỳ khó khăn gì, đừng ngần ngại hỏi cô. Cô tin rằng, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, các em sẽ có một bài kể thật hay và ý nghĩa.
Chúc các em thành công!
Đáp án:
Từ những ngày còn bé, chúng ta lớn lên bằng những câu chuyện mà bà và mẹ kể, những câu chuyện về lịch sử hào hùng cũng như những truyền thuyết li kì. Từ những câu chuyện đấy đã gieo trong chúng ta những niềm tự hào và tôn kính những người anh hùng trong truyền thuyết của dân tộc. Truyền thuyết Thánh Gióng là một trong những truyền thuyết kể về một vị anh hùng oai phong, lẫm liệt của dân tộc.
Vào đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng Gióng có hai vợ chồng ông lão nọ chăm chỉ làm ăn lại có tiếng là phúc đức. Ấy vậy mà hai người mãi không có lấy nổi một mụn con. Một ngày nọ, khi bà lão ra đồng bỗng trông thấy một vết chân rất to, bà lại đặt chân mình lên ướm thử. Kì lạ thay, khi về bà lại thụ thai và mười hai tháng sau sinh ra một người con trai rất khôi ngô. Hai vợ chồng vô cùng mừng rỡ.Thế nhưng thời gian thấm thoắt trôi qua, đứa trẻ lên ba tuổi nhưng vẫn không biết nói cười, cũng chẳng biết đi, chỉ đặt đâu là nằm đó.
Hồi bấy giờ giặc Ân đến xâm chiếm bờ cõi nước ta. Thế giặc mạnh, nhà vua lo lắng nên sai sứ giả đi tìm người tài cứu nước. Thần kì thay, khi nghe thấy tiếng rao của sứ giả, đứa bé bỗng dưng lại nói: “Mẹ ra mời sứ giả vào đây”. Khi sứ giả đến, đứa bé bảo: “Ông hãy về tâu với vua làm cho ta một con ngựa sắt, một cái roi sắt và một tấm áo giáp sắt, ta sẽ đánh tan lũ giặc này”. Sứ giả vừa vô cùng kinh ngạc. vừa mừng rỡ vội vàng về tâu lên vua. Nhà vua đã cho những người thợ gấp rút ngày đêm làm những vật phẩm mà cậu bé yêu cầu.
Lạ lùng hơn nữa, sau ngày gặp sứ giả cậu bé lại lớn nhanh như thổi. Cơm ăn bao nhiêu cũng không no, quần áo vừa mặc vào đã đứt chỉ. Hai vợ chồng ông lão làm ra bao nhiêu cũng không đủ nuôi con nên phải nhờ cậy bà con làng xóm. Mọi người đều vui lòng góp gạo nuôi cậu bé, chỉ mong rằng cậu sẽ giết giặc, trừ hoạ cho dân.
Ngày đó, khi mà giặc vừa đến sát chân núi Trâu thì sứ giả cũng kịp mang vũ khó tới. Gióng bèn vươn vai đứng dậy, lập tức trở thành một tráng sĩ, khoác áo giáp, cầm roi sắt, chào mẹ và dân làng rồi nhảy lên ngựa. Ngựa phun lửa, tráng sĩ thúc ngựa phi thẳng đến nơi có giặc, đón đầu chúng và đánh giết, giặc chết như ngả rạ. Bỗng dưng roi sắt gãy. Tráng sĩ bèn nhổ những cụm tre cạnh đường để quật vào giặc. Khi đánh cho chúng đến tan tác, tráng sĩ đuổi đến chân núi Sóc. Đến đây, một mình một ngựa, tráng sĩ đã lên đến đỉnh núi, cởi giáp sắt bỏ lại, vái tạ mẹ rồi cả người lẫn ngựa đều từ từ bay lên người.
Để tưởng nhớ công ơn của tráng sĩ, vua đã phong là Phù Đổng Thiên Vương và lập đền thờ ngay tại quê nhà. Hiện nay, đền thờ vẫn còn ở làng Phù Đổng, tục gọi là làng Gióng. Những vết chân ngựa in xuống ngày xưa nay đã thành những ao hồ to nhỏ nối tiếp nhau, là di tích chứng minh cho chiến công oanh liệt của Thánh Gióng.
Mình xin hết.
minhle286