Kể lại truyện cổ tích Cây tre trăm đốt bằng lời văn của em
( Lưu ý không sao ché…
( Lưu ý không sao chép trên mạng giúp em ạ )
Hứa sẽ cho hay nhất
Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau “lột xác” cho một câu chuyện cổ tích quen thuộc, đó là “Cây tre trăm đốt”, bằng chính lời văn của các em. Đây là một bài tập rất hay để chúng ta vừa ôn lại truyện, vừa rèn luyện khả năng kể chuyện và sử dụng từ ngữ thật linh hoạt.
Trước hết, cô muốn các em hiểu rằng, “kể lại bằng lời văn của em” không có nghĩa là chúng ta bịa đặt thêm chi tiết hay thay đổi cốt truyện chính. Mà là chúng ta sẽ trình bày lại các sự kiện trong truyện bằng cách dùng từ ngữ của riêng mình, sắp xếp câu văn, đoạn văn sao cho sinh động, hấp dẫn hơn, thể hiện được cảm xúc và cách hiểu của mình về câu chuyện. Giống như việc em kể lại một câu chuyện mà em đã nghe cho một người bạn vậy đó!
Chúng ta hãy cùng nhau đi từng bước nhé!
Bước 1: Đọc và hiểu thật kĩ cốt truyện “Cây tre trăm đốt”
Dù đã quen thuộc, nhưng để kể lại hay, chúng ta cần nhớ rõ các tình tiết chính, không bỏ sót chi tiết quan trọng nào.
- Mở đầu: Ông phú ông giàu có nhưng tham lam, hứa gả con gái cho anh nông dân hiền lành (tên là Khoai hoặc Trọng, tùy dị bản sách giáo khoa) sau ba năm làm việc vất vả.
- Diễn biến 1: Ba năm trôi qua, anh Khoai cần mẫn làm lụng. Phú ông lại trở mặt, gả con gái cho con nhà giàu và đòi anh Khoai phải tìm được cây tre trăm đốt làm của hồi môn.
- Diễn biến 2: Anh Khoai đau khổ, đi tìm tre khắp nơi nhưng không thấy. Bụt hiện lên giúp đỡ, mách cho câu thần chú “Khắc nhập, khắc nhập!” và “Khắc xuất, khắc xuất!”.
- Diễn biến 3: Anh Khoai về nhà phú ông, bày ra các cây tre một trăm đốt, rồi dùng thần chú “Khắc nhập” dính các đốt tre lại. Phú ông, con cái và cả bọn người giúp việc tò mò chạm vào tre đều bị dính chặt.
- Kết thúc: Phú ông van xin, hứa trả con gái cho anh Khoai. Anh Khoai dùng thần chú “Khắc xuất” để mọi người thoát ra. Cuối cùng, anh Khoai lấy được con gái phú ông và sống hạnh phúc.
Bước 2: Xác định ngôi kể và giọng kể
- Ngôi kể: Thông thường, truyện cổ tích thường được kể bằng ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mặt, xưng “ông”, “nàng”, “chàng”…). Việc này giúp chúng ta bao quát được toàn bộ câu chuyện và cảm xúc của các nhân vật. Các em nên dùng ngôi kể này nhé.
- Giọng kể: Chúng ta sẽ kể với giọng khách quan, chân thật, nhưng cũng có thể lồng ghép sự phê phán nhẹ nhàng đối với cái xấu (phú ông tham lam, lật lọng) và sự đồng cảm, ngợi ca đối với cái thiện (anh Khoai hiền lành, thật thà). Giọng kể nên có sự cuốn hút, hấp dẫn người nghe (người đọc).
Bước 3: Lập dàn ý chi tiết
Một dàn ý rõ ràng sẽ giúp em không bị lạc đề và sắp xếp các ý thật logic.
1. Mở bài:
- Giới thiệu về câu chuyện: “Ngày xửa ngày xưa…”, “Trong kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, có một câu chuyện kể về…”, “Câu chuyện cổ tích ‘Cây tre trăm đốt’ là một bài học sâu sắc về…”
- Giới thiệu nhân vật chính (anh Khoai/Trọng) và bối cảnh câu chuyện.
2. Thân bài:
- Sự việc 1: Lời hứa của phú ông.
- Hoàn cảnh của anh Khoai/Trọng: nghèo khó, mồ côi, phải đi ở cho phú ông.
- Phú ông hứa gả con gái cho anh nếu anh chịu khó làm lụng ba năm.
- Anh Khoai/Trọng tin lời, hết lòng làm việc.
- Sự việc 2: Sự bội bạc của phú ông.
- Hết hạn ba năm, anh Khoai/Trọng về đòi phú ông thực hiện lời hứa.
- Phú ông không muốn gả con gái cho người nghèo, bèn thách cưới một cây tre trăm đốt.
- Anh Khoai/Trọng buồn bã, đi vào rừng tìm tre.
- Sự việc 3: Bụt hiện lên giúp đỡ.
- Anh Khoai/Trọng tuyệt vọng, khóc than.
- Bụt hiện ra, hỏi han và chỉ cách: chặt trăm đốt tre rời rạc, rồi dùng thần chú “Khắc nhập, khắc nhập!” để nối chúng lại thành một cây.
- Sự việc 4: Trừng phạt phú ông.
- Anh Khoai/Trọng mang tre về, phú ông và con cái chế giễu.
- Anh Khoai/Trọng đọc thần chú “Khắc nhập, khắc nhập!”, phú ông và bọn người giúp việc tò mò chạm vào tre và bị dính chặt.
- Phú ông hoảng sợ, van xin, hứa gả con gái.
- Anh Khoai/Trọng đọc thần chú “Khắc xuất, khắc xuất!” để giải thoát cho mọi người.
- Sự việc 5: Kết thúc có hậu.
- Phú ông giữ lời hứa, gả con gái cho anh Khoai/Trọng.
- Hai người sống hạnh phúc bên nhau.
3. Kết bài:
- Nêu ý nghĩa của câu chuyện: đề cao sự lao động, lòng tốt; phê phán cái xấu, sự tham lam; khẳng định lẽ công bằng, “ở hiền gặp lành”.
- Bài học rút ra cho bản thân.
Bước 4: Bắt tay vào viết bài
Đây là phần quan trọng nhất để các em thể hiện “lời văn của em”.
- Không sao chép nguyên văn: Hãy dùng từ ngữ của mình để diễn đạt. Thay vì “Ngày xửa ngày xưa, có một phú ông giàu có và một anh nông dân nghèo tên Khoai…”, em có thể viết “Trong một ngôi làng nọ, vào thời xa xưa lắm rồi, có một phú ông tuy giàu có nhưng lại nổi tiếng là keo kiệt, tham lam. Ông ta có một anh đầy tớ tên Khoai, vốn là người mồ côi, hiền lành và chịu khó.”
- Sử dụng từ ngữ gợi cảm xúc, hình ảnh:
- Thay vì “Khoai buồn”, em có thể viết “Nỗi buồn tủi dâng lên nghẹn ngào trong lòng Khoai”, hoặc “Nước mắt Khoai lăn dài trên gò má sạm nắng”.
- Thay vì “phú ông tức giận”, em có thể viết “Mặt phú ông đỏ gay lên vì tức tối và xấu hổ”, hoặc “Phú ông giận tím người, chân tay luống cuống không biết làm sao.”
- Liên kết các sự việc: Sử dụng các từ nối, câu nối để các đoạn văn, sự việc được liền mạch, trôi chảy. Ví dụ: “Thế nhưng”, “Nào ngờ”, “Bỗng nhiên”, “Từ đó”, “Cuối cùng”…
- Thay đổi cấu trúc câu: Không phải câu nào cũng bắt đầu bằng chủ ngữ – vị ngữ đơn giản. Em có thể dùng câu ghép, câu có thành phần phụ, câu cảm thán (khi thể hiện cảm xúc nhân vật) để bài viết thêm phong phú.
(Thay vì chỉ kể lặp lại như sách giáo khoa, chúng ta có thể thêm thắt cảm xúc, miêu tả.)
“Ngày xửa ngày xưa, ở một làng quê thanh bình nọ, có một phú ông giàu có nức tiếng nhưng lòng dạ lại hẹp hòi, tham lam vô cùng. Ông ta có một người đầy tớ tên là Khoai, mồ côi cha mẹ từ nhỏ, hiền lành, chăm chỉ, quanh năm làm lụng vất vả mà chẳng khi nào than thở. Phú ông thấy Khoai làm việc khỏe mạnh, lại thật thà nên nảy ra ý định lợi dụng. Một hôm, ông ta giả bộ tử tế, gọi Khoai lại và hứa hẹn: ‘Nếu con chịu khó ở với ta ba năm, làm lụng chăm chỉ, ta sẽ gả con gái yêu của ta cho con!'”
(Đến đoạn phú ông trở mặt)
“Ba năm đằng đẵng trôi qua, anh Khoai làm lụng không quản ngại nắng mưa, đổ bao mồ hôi công sức để làm giàu cho phú ông. Cứ ngỡ ngày hạnh phúc đã cận kề, anh Khoai vui mừng đến gặp phú ông để nhắc lại lời hứa năm xưa. Thế nhưng, phú ông vốn đã quên bén đi lời mình nói, lại còn nhăm nhe gả con gái cho một kẻ nhà giàu khác. Nghe Khoai đòi cưới, mặt phú ông biến sắc, ông ta bèn đưa ra một thử thách oái oăm để thoái thác: ‘Muốn cưới con gái ta, ngươi phải tìm cho được một cây tre đủ một trăm đốt làm của hồi môn!'”
(Em thấy không? Cô đã dùng thêm các từ ngữ như “hẹp hòi, tham lam vô cùng”, “mồ côi cha mẹ từ nhỏ”, “nức tiếng”, “không quản ngại nắng mưa”, “oái oăm để thoái thác”, v.v… để câu chuyện sinh động và mang màu sắc riêng hơn.)
Bước 5: Đọc lại và chỉnh sửa
Sau khi viết xong, em hãy đọc lại bài của mình một lượt.
- Bài văn đã mạch lạc, trôi chảy chưa?
- Có mắc lỗi chính tả, ngữ pháp, dùng từ không?
- Em đã dùng lời văn của mình để kể lại chưa, hay vẫn còn hơi giống trong sách giáo khoa?
- Bài viết đã thể hiện được đầy đủ các sự kiện chính và ý nghĩa câu chuyện chưa?
- Giọng kể có phù hợp không?
Hãy nhờ bạn bè hoặc người thân đọc giúp và cho ý kiến nhé, hoặc tự mình đóng vai một người đọc khó tính để rà soát.
Chúc em sẽ có một bài kể chuyện thật hay, thật hấp dẫn và mang đậm dấu ấn cá nhân của mình nhé! Cô tin em sẽ làm được!
Bài làm
“Tôi yêu truyện cổ nước tôi/ Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa”. Câu thơ ấy còn mãi trong lòng tôi mỗi khi tôi nhớ lại những câu chuyện cổ tích mà bà tôi đã kể. Tôi như chìm đắm vào thế giới của bà tiên, ông Bụt của cô Tấm thảo hiền, những hình ảnh về tuổi thơ cứ trở lại trong tâm thức của tôi với biết bao kỉ niệm. Tôi vẫn nhớ như in, từng chi tiết trong câu chuyện của bà, tôi rất ấn tượng với hình ảnh anh Khoai trong truyện “Cây tre trăm đốt”. Các bạn đã bao giờ nhìn thấy cây tre nào có một trăm đốt chưa? Rất lạ phải không, ấy thế mà anh Khoai trong câu chuyện lại là người đi tìm được cây tre trăm đốt các bạn ạ, và chúng ta sẽ nghe lại câu chuyện để hiểu tại sao anh ấy lại phải đi tìm cây tre trăm đốt nhé.
Ngày xửa, ngày xưa có một anh chàng nghèo tên là Khoai. Tính tình cần cù, chịu khó ai cũng quý mến. Anh đi ở cho nhà phú ông, giàu có trong vùng. Phú ông thấy anh chăm chỉ, hiền lành liền ngon ngọt dỗ dành anh. “Mày làm lụng thật giỏi rồi tao gả con gái út cho mày”. Khoai tưởng thật, nên đã làm lụng gấp năm gấp mười trước đây. Ba năm sau, cô Út đã lớn, đến tuổi lấy chồng nhưng anh Khoai cũng chẳng thấy phú ông nhắc gì đến chuyện sẽ gả con gái cho mình, anh Khoai buồn lắm.
Một hôm anh Khoai nghe người làm trong nhà nói chuyện, biết phú ông sắp gả cô Út cho con trai viên cai tổng giàu có, anh Khoai bất bình lắm, liền đến nói với ông chủ. Lúc ấy phú ông không giải thích gì với anh mà chỉ nói: “ Mày vào rừng đem về đây một cây tre trăm đốt để làm đũa cưới, tao cho mày cưới cô Út ngay”.
Vốn thật thà, Khoai tin theo lời phú ông hăm hở lên rừng tìm cây tre trăm đốt. Đi hết một ngày, qua nhiều cánh rừng anh chẳng tìm thấy cây tre nào trăm đốt cả. Trời đã dần tối, anh đã đếm qua không biết bao cây tre mà không thấy. Vừa mệt, vừa đói, lại nghĩ đến việc không tìm được cây tre mang về thì làm sao cưới được cô Út, anh thất vọng bèn ngồi khóc một mình. Bỗng nhiên có một cụ già, râu tóc bạc phơ, khuôn mặt hiền từ phúc hậu chống gậy đi đến gần anh và hỏi: “Cơ sự làm sao mà con khóc?”. Anh Khoai bèn kể lại cho cụ già nghe rõ sự tình, cụ liền bảo anh đi chặt nhanh về một trăm đốt tre. Sau khi anh Khoai mang tre về, cụ già nhìn vào đống tre và nói: “Khắc nhập, khắc nhập” Tức thì các đốt tre liên kết lại thành một cây tre đốt. Anh vui mừng lắm, nghĩ mình có thể nhanh chóng về nhà để hỏi cưới cô Út. Ý nghĩa ấy, thoáng hiện trong đầu anh, nhưng khi anh quay lại nhìn về chỗ cụ già vừa đứng thì cụ đã không còn ở đó. Anh liền nhanh chóng đứng dậy vác cây tre ra khỏi rừng, nhưng loay hoay mãi, quay hết chiều dọc đến chiều ngang anh cũng không thể xoay chuyển được cây tre. Thấy mình không làm được gì nữa, anh bất lực ngồi khóc. Cụ già một lần nữa lại hiện lên giúp và nói với anh nếu muốn mang cây tre ra khỏi rừng một cách đơn giản, con hãy nói: “Khắc xuất, khắc xuất”. Các khúc tre sẽ tự động rời khỏi nhau, con có thể dễ dàng mang chúng về nhà. Cụ già dặn anh Khoai ghi nhớ hai câu thần chú và cách dùng rồi biến mất, anh còn chưa kịp nói lời cảm ơn với cụ. Nhìn các đốt tre đã rời khỏi nhau, anh liền nhanh chóng bó chúng vào rồi tức tốc trở về nhà phú ông.
Vừa về đến ngõ nhà phú ông, anh Khoai không thể tin vào mắt mình, vì trong nhà đang tổ chức đám cưới linh đình cho cô Út. Thấy Khoai trở về, phú ông ra mặt cười đắc trí mà nói rằng: “Tao cần gì mấy khúc tre mày mang về chứ, mày nghèo thế làm sao lấy được con gái ông”. Anh Khoai thấy thế tức mình, bèn đọc câu thần chú “Khắc nhập, khắc nhập” Tức thì các ống tre xếp vào nhau thành một cây tre trăm đốt, kéo cả phú ông và tên con rể nhà giàu kia vào. Hai người họ sau khi bị dính vào cây tre đã luôn miệng kêu gào, để có thể thoát ra khỏi cây tre, nhưng càng cựa quậy càng dính chặt hơn. Phú ông phải ra sức van xin, nài nỉ anh Khoai, xin tha anh mới đọc câu thần chú “Khắc xuất, khắc xuất” ngay sau đó cây tre rời ra thành trăm đốt và phú ông cùng tên trọc phú thoát ra khỏi cây tre. Thoát nạn, phú ông giữ đúng lời hứa phải gả cô con Út cho anh Khoai, anh làm đám cưới với con phú ông trước sự chứng kiến của bà con làng xóm, ai nấy đều thấy vui và chúc phúc cho vợ chồng anh. Anh Khoai và cô Út sống hạnh phúc bên nhau suốt đời.
Kết thúc câu chuyện cây tre trăm đốt chúng ta vui vì luôn cảm thấy người tốt sẽ gặp được điều may mắn. Ông cha ta vẫn dạy “ Ở hiền thì lại gặp hiền/ Người ngay thì gặp người tiên độ trì”. Và câu chuyện cây tre trăm đốt, là lời nhắc nhở với thế hệ trẻ ngày nay về lối sống, cách sống sao cho có thể trở thành người có ích trong xã hội.
Những câu chuyện cổ tích luôn song hành cùng thế hệ tuổi thơ của trẻ nhỏ, nuôi dưỡng ước mơ trẻ thơ. Tôi cũng như bao đứa trẻ khác, rất thích nghe những câu chuyện bà kể. Và như đã thành lệ, đêm nào, trước khi đi ngủ, bà nội cũng kể chuyện cổ tích cho tôi nghe. Câu truyện “cây tre trăm đốt” là câu truyện tôi thích nghe nhất
Ngày xưa có một anh chàng cày hiền lành, khoẻ mạnh, đi ở cho một lão nhà giàu. Anh rất chăm chỉ lại thạo việc đồng áng nên lão nhà giàu muôn anh làm lợi thật nhiều cho lão. Một hôm, lão gọi anh đến và ngon ngọt dỗ dành:
– Con chịu khó thức khuya dậy sớm làm lụng giúp ta, chớ quản nhọc nhằn. Ba năm nữa, ta sẽ gả con gái cho.
Anh trai cày tưởng lão nói thật, cứ thể quần quật I làm giàu cho lão. Ba năm sau, nhờ công sức anh, lão chủ có thêm nhà ngói, sân gạch, tậu thêm được ruộng, được vườn. Tuy nhiên, lão nhà giàu chẳng giữ lời hứa năm xưa. Lão đã ngấm ngầm nhận lời gả con gái cho con trai một nhà giàu khác trong vùng. Một hôm, lão làm ra vẻ thân mật bảo anh Khoai cày:
– Con thật có công với gia đình ta. Con đã chịu khó ba năm, trồng cây sắp đến ngày ăn quả. Cơ ngơi nhà ta chỉ còn thiếu cây tre trăm dốt, con gắng lên rừng tìm cho được đem về, ta sẽ gả con gái cho.
anh Khoai cày mừng rỡ xách dao lên rừng. Anh không biết ở nhà hai lão nhà giàu đã sắp sẵn cỗ bàn để làm lễ cưới con trai, con gái chúng. Hai lão hí hửng bảo nhau: “Cái thằng ngốc ấy có đi quanh năm suốt tháng cũng đố mà kiếm được cây tre đủ trăm đốt! Thế nào rồi cũng bị rắn cắn, hổ vồ!”
Về phần anh Khoai cày, anh hì hụi trèo đèo lội suôi, luồn hết bụi này bờ khác tìm kiếm mà chỉ thấy những cây tre thấp bé bình thường, cây cao nhất cũng chưa được năm chục đốt. Anh buồn quá, ngồi bưng mặt khóc. Nghe tiếng khóc, Bụt hiện lên hỏi:
– Làm sao con khóc?
anh Khoai cày thưa rõ dầu duôi câu chuyện. Bụt cười và bảo:
– Khó gì việc ấy! Con hãy chặt đủ một trăm đốt tre, đem xếp nối với nhau rồi hô: “Khắc nhập, khắc nhập” thì sẽ có ngay cây tre trăm đốt.
Nói xong, Bụt biến mất. anh Khoai cày làm đúng lời Bụt bảo, quả nhiên cả trăm dốt tre dính liền nối nhau thành một cây tre đủ trăm dốt. Anh sung sướng nâng lên vai vác về. Song, tre dài quá, vướng bờ vướng bụi, không sao đưa ra khỏi rừng được. Anh lại ngồi xuống khóc, Bụt lại hiện lên hỏi:
– Cây tre trăm đốt có rồi, sao con còn khóc?
Anh nói tre dài quá không vác về nhà được, Bụt liền bảo:
– Con hãy hô: “Khắc xuất, khắc xuất”, những đốt tre ấy sẽ rời ra!
Anh làm theo lời Bụt, quả nhiên cây tre rời ra trăm đốt, anh kiếm dây rừng buộc làm hai bó, mừng rỡ gánh về.
Lúc anh về tới nơi, thấy hai họ ăn uống linh đình và sửa soạn đón dâu, anh mới biết rõ là lão nhà giàu đã lừa anh và đã lén lút đem con gái gả cho người khác. Anh giận lắm nhưng không nói năng gì, lẳng lặng xếp trăm đốt tre nối nhau và hô: “Khắc nhập, khắc nhập”. Một cây tre đúng trăm đốt tươi xanh óng ả hiện ra trước mắt mọi người. Lão chủ thấy lạ, chạy lại gần xem. Anh đọc luôn: “Khắc nhập, khắc nhập”. Lão ta dính liền ngay vào cây tre, không tài nào rứt ra được. Lão thông gia thấy vậy chạy lại định gỡ cho nhà chủ. Anh đợi cho hăn tới gần, rồi lại đọc: “Khắc nhập, khắc nhập”. Thế là lão ta cũng dính chặt luôn vào cây tre. Hai lão nhà giàu kêu khóc thảm thiết, van lạy anh Khoai cày xin anh gỡ ra cho và hứa trước hai họ sẽ gả con gái cho anh ngay hôm đó. Lúc bấy giờ, anh mới khoan thai đọc: “Khắc xuất, khắc xuất”. Tức thì cả hai lão kia rời khỏi cây tre và cây tre cũng chia thành trăm đốt. anh Khoai cày làm lễ cưới cô gái và hai vợ chồng sống với nhau hạnh phúc suốt đời.
Khi nghe xong chuyện “Cây tre trăm đốt”, trong tôi hiện lên suy nghĩ: “Đáng đời cho bọn gian tham, quỷ quyệt!”. Ở đời, những kẻ tham lam thường chuốc hại cho mình, còn những người hiền lành, chăm chỉ như anh Khoai cày sẽ được mọi người yêu quý và đạt được kêt quả tốt đẹp.
@Ng Minhh Cường
#Chúc Bạn Học Tốt