khái niệm kết hạt và tạo quả
Trước tiên, chúng ta hãy cùng nhau ôn lại một chút kiến thức cũ nhé. Các em còn nhớ chức năng chính của hoa là gì không? (Chờ học sinh trả lời). Đúng rồi, chức năng chính của hoa là sinh sản. Và để thực hiện chức năng đó, hoa cần trải qua những quá trình nào?
Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào phần chính của bài học hôm nay.
I. Khái niệm kết hạt
Vậy, “kết hạt” là gì? Các em hãy mở sách giáo khoa Sinh học lớp 6, trang 102 ra và đọc mục 1 nhé.
(Giáo viên cho học sinh đọc thầm hoặc đọc to theo lượt).
Qua phần đọc vừa rồi, các em có thể cho cô biết, quá trình kết hạt diễn ra như thế nào không?
(Chờ học sinh trả lời).
Cô xin chốt lại như sau:
Kết hạt là quá trình sau khi thụ tinh, một số bộ phận của hoa sẽ biến đổi để hình thành nên hạt.
Cụ thể hơn, sau khi phấn hoa thụ phấn cho nhụy, quá trình thụ tinh sẽ diễn ra. Trứng trong bầu nhụy sẽ thụ tinh với tinh trùng từ hạt phấn.
Sau khi thụ tinh thành công:
1. Bầu nhụy sẽ bắt đầu lớn dần lên.
2. Noãn bên trong bầu nhụy sẽ phát triển thành hạt.
3. Các bộ phận khác của hoa như cánh hoa, đài hoa, nhị hoa thường sẽ héo và rụng đi.
Như vậy, hạt được hình thành từ đâu? (Hạt được hình thành từ noãn đã được thụ tinh).
Vậy, hạt có vai trò gì? Hạt là nơi chứa phôi và chất dinh dưỡng, giúp duy trì nòi giống cho cây.
II. Khái niệm tạo quả
Tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu về quá trình tạo quả. Các em tiếp tục theo dõi ở mục 2, trang 102 sách giáo khoa.
(Giáo viên cho học sinh đọc thầm hoặc đọc to theo lượt).
Dựa vào thông tin trong sách giáo khoa, các em hiểu “tạo quả” là gì?
(Chờ học sinh trả lời).
Cô xin giải thích rõ hơn như sau:
Tạo quả là quá trình sau khi thụ tinh, bầu nhụy của hoa sẽ lớn dần lên và biến đổi để trở thành quả.
Như vậy, bộ phận nào của hoa biến đổi thành quả? (Bầu nhụy).
Và bên trong quả chứa gì? (Bên trong quả chứa hạt).
Chúng ta có thể thấy mối liên hệ rất mật thiết giữa kết hạt và tạo quả. Khi bầu nhụy bắt đầu phát triển để tạo quả, thì noãn bên trong nó cũng đang phát triển để tạo hạt.
Tóm tắt lại quá trình:
* Hoa thụ phấn, thụ tinh.
* Noãn đã thụ tinh phát triển thành hạt.
* Bầu nhụy phát triển thành quả, bên trong chứa hạt.
Ví dụ minh họa:
Để các em dễ hình dung hơn, chúng ta hãy lấy một ví dụ quen thuộc.
Khi các em ăn quả cà chua, phần thịt quả mà chúng ta ăn chính là bầu nhụy đã biến đổi. Bên trong quả cà chua có những hạt nhỏ, đó chính là những noãn đã thụ tinh và phát triển thành hạt.
Tương tự, khi các em ăn quả táo, phần thịt quả giòn ngọt đó là do bầu nhụy của hoa táo biến đổi mà thành. Bên trong quả táo có những hạt cứng, đó là những hạt được hình thành từ noãn.
III. Củng cố
Bây giờ, cô sẽ có một vài câu hỏi nhanh để kiểm tra xem các em đã nắm bài chưa nhé.
Câu 1: Quá trình nào dẫn đến sự hình thành hạt?
Đáp án: Kết hạt.
Câu 2: Bộ phận nào của hoa sẽ biến đổi thành quả?
Đáp án: Bầu nhụy.
Câu 3: Hạt được hình thành từ bộ phận nào của hoa?
Đáp án: Noãn.
Câu 4: Quả có vai trò gì đối với hạt?
Đáp án: Quả có vai trò bảo vệ hạt và giúp phát tán hạt đi xa.
Các em thấy đó, quá trình kết hạt và tạo quả là một chuỗi các sự kiện liên tiếp nhau, thể hiện sự kỳ diệu của tự nhiên. Nhờ có quá trình này mà thực vật có thể duy trì nòi giống và lan rộng ra khắp nơi.
Các em về nhà xem lại bài, học thuộc các khái niệm và ghi nhớ mối quan hệ giữa các bộ phận của hoa trong quá trình này nhé. Buổi học hôm nay của chúng ta đến đây là kết thúc. Cô chào tạm biệt các em!
Sau khi thụ tinh, noãn có những biến đổi: hợp tử phân chia rất nhanh và phát triển thành phôi, vỏ noãn thành vỏ hạt, phần còn lại của noãn phát triển thành bộ phận chứa chất dự trữ của hạt (phôi nhũ) và toàn bộ noãn như vậy biến đổi thành hạt. Đồng thời, bầu nhụy cũng biến đổi thành quả chứa hạt, vách bầu biến đổi thành vỏ quả. Những bộ phận khác của hoa héo dần rồi rụng đi.
Giải thích các bước giải:
Thụ tinh là hiện tượng tế bào sinh dục đực kết hợp với tế bào sinh dục cái tại tế bào noãn tạo thành một tế bào mới là hợp tử. Tạo quả : trong khi noãn biến đổi thành hat , bầu nhụy cũng biến đổi và phát triển thành quả chứa hạt . Những bộ phận khác của hoa héo rồi rụng đi .