Chào các em học sinh yêu quý của lớp 11! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau đi sâu vào một thí nghiệm hóa học thú vị liên quan đến hợp chất hữu cơ, đó là phản ứng của glixerol với đồng (II) hiđroxit. Các em hãy cùng cô phân tích từng bước để hiểu rõ bản chất của hiện tượng này nhé.

Cô giáo: Các em ạ, trong chương trình Hóa học lớp 11, chúng ta đã được tìm hiểu về các hợp chất hữu cơ đa chức, trong đó có ancol đa chức. Glixerol chính là một ví dụ điển hình cho ancol đa chức, với công thức cấu tạo là CH2(OH)-CH(OH)-CH2(OH). Điều đặc biệt là glixerol có hai nhóm -OH cạnh nhau trên hai nguyên tử cacbon khác nhau.

Bây giờ, chúng ta sẽ xét phản ứng của glixerol với dung dịch đồng (II) hiđroxit, Cu(OH)2. Các em hãy nhớ lại tính chất hóa học của đồng (II) hiđroxit. Đồng (II) hiđroxit là một bazơ, ở dạng kết tủa màu xanh lam.

Khi chúng ta cho glixerol vào dung dịch đồng (II) hiđroxit, điều gì sẽ xảy ra?

Bước 1: Xét bản chất của phản ứng.
Glixerol là một ancol đa chức có các nhóm -OH liền kề. Các hợp chất hữu cơ có tính chất đặc biệt này khi tác dụng với Cu(OH)2 trong môi trường kiềm nhẹ sẽ tạo thành dung dịch phức đồng có màu xanh lam đặc trưng.

Đây là một phản ứng nhận biết tính chất của ancol đa chức. Nó khác với phản ứng của các ancol đơn chức hoặc các hợp chất không có nhóm -OH liền kề.

Bước 2: Viết phương trình phản ứng (nếu có).
Trong trường hợp này, chúng ta có thể viết phương trình như sau:
2CH2(OH)-CH(OH)-CH2(OH) + Cu(OH)2 -> [CH2(OH)-CH(OH)-CH2O]2Cu + 2H2O

Phức chất đồng (II) glixerolat được tạo thành sẽ tan trong nước và cho dung dịch màu xanh lam.

Bước 3: Quan sát hiện tượng.
Ban đầu, dung dịch đồng (II) hiđroxit là một kết tủa màu xanh lam. Khi chúng ta thêm glixerol vào và khuấy đều, các em sẽ thấy kết tủa màu xanh lam này bắt đầu tan dần ra.

Sau khi kết tủa tan hết, dung dịch thu được sẽ có màu xanh lam. Đây chính là dấu hiệu cho thấy glixerol đã phản ứng với Cu(OH)2 để tạo thành dung dịch phức đồng.

Cô giáo: Dựa vào những phân tích trên, chúng ta có thể xác định được hiện tượng quan sát được.

Bây giờ, hãy cùng xem xét các phương án mà đề bài đưa ra:
A. dung dịch chuyển thành màu đỏ gạch. Màu đỏ gạch thường là dấu hiệu của đồng (I) oxit, Cu2O, tạo thành trong phản ứng của ancol đơn chức với Cu(OH)2 ở nhiệt độ cao hoặc phản ứng của anđehit với dung dịch Cu(OH)2 trong môi trường kiềm đun nóng. Điều này không xảy ra trong trường hợp này.

B. có kết tủa màu xanh xuất hiện. Ban đầu, chúng ta có kết tủa màu xanh của Cu(OH)2. Nhưng sau phản ứng, kết tủa này tan ra, chứ không xuất hiện thêm kết tủa mới.

C. có kết tủa màu đỏ gạch xuất hiện. Như đã phân tích ở phương án A, không có sự tạo thành kết tủa màu đỏ gạch.

D. dung dịch chuyển thành màu xanh. Đây chính là hiện tượng mà chúng ta đã phân tích. Kết tủa Cu(OH)2 màu xanh tan ra và tạo thành dung dịch phức đồng glixerolat có màu xanh lam.

Vậy, đáp án chính xác cho câu hỏi này là D.

Cô giáo: Các em đã nắm rõ chưa nào? Phản ứng này rất quan trọng để nhận biết các hợp chất polyancol, tức là các hợp chất có nhiều nhóm -OH. Cô mong các em về nhà ôn tập kỹ lại kiến thức này và có thể tự mình thực hiện thí nghiệm để quan sát rõ hơn. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé.