Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu và giải bài tập về câu chuyện “Kỉ niệm mùa hè” của tác giả Nguyễn Thị Liên nhé. Đây là một câu chuyện rất ý nghĩa, giúp chúng ta học được nhiều điều về cách đối xử với mọi người xung quanh đấy.

Chúng ta hãy cùng đọc kỹ từng câu hỏi và tìm ra câu trả lời đúng nhất nha!

—

A. Khoanh tròn chữ cái trước ý trả lời đúng:

1. Cô bé trong truyện say mê với điều gì?

Dán diều.

Thả diều.

Ngắm diều.

Nghe sáo diều.

Giải thích: Ngay từ câu đầu tiên của bài đọc, tác giả đã viết: “Tôi là một cô bé say mê diều.” và ở câu tiếp theo: “Chiều chiều,khi đã nấu cơm xong, tôi có thể đứng lặng hàng giờ để ngắm những cánh diều đủ loại, đủ màu sắc bay trên bầu trời xanh lộng gió.” Điều này cho thấy cô bé rất thích ngắm diều bay trên bầu trời.

2. Chuyện gì xảy ra với cô bé khi cô đang xem dong diều?

Bị cái diều của một em nhỏ sà vào người.

Bị dây diều của một em nhỏ vướng vào mặt.

Bị dây diều của một em nhỏ quấn vào người.

Bị cái diều của một em nhỏ va vào mặt.

Giải thích: Trong đoạn văn, tác giả viết: “Bỗng “bụp”, mắt tôi tối sẫm. Tôi giật mình vì cái diều hình mặt trăng khuyết của một em nhỏ va vào mặt.” Câu này miêu tả rõ ràng điều đã xảy ra với cô bé.

3. Cô bé đã cư xử như thế nào với em nhỏ chơi diều?

Gắt gỏng, giằng mạnh chiếc chiều và xé tan.

Gắt gỏng, giằng mạnh chiếc diều và định xé.

Giằng mạnh chiếc diều và đánh cậu bé khóc.

Giằng mạnh chiếc diều và mắng mỏ cậu bé.

Giải thích: Đoạn văn có viết: “– Vừa gắt, tôi vừa giằng mạnh chiếc diều hình mặt trăng của nó, định xé, khiến thằng bé bật khóc”. Từ “định xé” cho thấy cô bé có ý định xé chứ chưa thật sự xé tan chiếc diều.

4. Nghe bạn gái góp ý, thái độ của cô bé thế nào?

Xấu hổ thẹn thùng, xin lỗi về việc đã làm, dẫn em nhỏ về.

Bối rối, ngượng ngùng, trả diều và dẫn em nhỏ về đến nhà.

Xấu hổ cúi đầu, trả em nhỏ cái diều, xin lỗi về việc đã làm.

Bối rối cúi đầu, trả em nhỏ cái diều, ân hận về việc đã làm.

Giải thích: Sau khi bạn gái góp ý, cô bé có hành động “bối rối cúi đầu” và “trả lại cho thằng bé cái diều”. Cuối cùng, cô bé đã “ân hận nghĩ: – Mình sẽ không bao giờ làm thế nữa.” Đáp án này tổng hợp được cả hành động và suy nghĩ của cô bé sau khi được góp ý.

5. Câu chuyện nói lên được điều gì có ý nghĩa?

Trả lời: Câu chuyện khuyên chúng ta nên biết kiềm chế cơn nóng giận, đối xử tốt bụng, khoan dung với mọi người, đặc biệt là với các em nhỏ. Ai cũng có lúc mắc lỗi, quan trọng là biết nhận ra và sửa chữa lỗi lầm của mình để trở thành người tốt hơn.

—

B. Các câu hỏi khác:

1. Tìm từ ngữ được liên kết và nêu rõ cách liên kết trong hai câu văn sau:
“ Tôi giật mình vì cái diều hình mặt trăng khuyết của một em nhỏ va vào mặt. Cậu bé lắp bắp vẻ hối hận.”

Trả lời:

• Từ ngữ được liên kết:
  • “một em nhỏ” (trong câu thứ nhất)
  • “Cậu bé” (trong câu thứ hai)
• Cách liên kết: Hai cụm từ “một em nhỏ” và “Cậu bé” được liên kết bằng phép thế. Cụm từ “Cậu bé” được dùng để thay thế cho “một em nhỏ” ở câu trước, giúp tránh lặp từ và làm cho lời văn trôi chảy hơn, đồng thời vẫn chỉ cùng một đối tượng.

2. Câu nào sau đây là câu ghép?

Nhìn ánh mắt người than, tôi bối rối cúi đầu

Vừa gắt, tôi vừa giằng mạnh chiếc diều hình mặt trăng của thằng bé, định xé tan

Em bé chỉ không may làm rơi diều vào bạn mà sao bạn định phá đi niềm vui của nó thế

Tôi liền trả lại cho thằng bé cái diều, rồi lặng lẽ bỏ đi

Giải thích:

• Một câu ghép là câu có từ hai cụm chủ – vị (vế câu) trở lên, các vế câu này không bao chứa nhau.
• Trong câu “Em bé chỉ không may làm rơi diều vào bạn mà sao bạn định phá đi niềm vui của nó thế”:
  • Vế 1: “Em bé” (chủ ngữ) “chỉ không may làm rơi diều vào bạn” (vị ngữ).
  • Vế 2: “bạn” (chủ ngữ) “định phá đi niềm vui của nó thế” (vị ngữ).
• Hai vế câu này được nối với nhau bằng quan hệ từ “mà sao”, tạo thành một câu ghép.

3. Đặt câu để phân biệt nghĩa gốc và nghĩa chuyển với từ “chân”

Trả lời:

• Nghĩa gốc (chỉ bộ phận của cơ thể người hoặc động vật dùng để đi đứng):
  Bà em bị đau chân nên đi lại rất khó khăn.
• Nghĩa chuyển (chỉ phần dưới cùng của một vật, có tác dụng đỡ, làm trụ):
  Cái chân bàn bị lung lay, sắp gãy rồi. (Hoặc: Anh bộ đội đứng gác ở chân núi.)

4. Tìm một từ đồng nghĩa với từ “chăm chỉ” và đặt câu với 1 từ vừa tìm được?

Trả lời:

• Từ đồng nghĩa với “chăm chỉ”: cần cù (Ngoài ra, chúng ta còn có các từ khác như: siêng năng, chịu khó, chuyên cần…)
• Đặt câu với từ “cần cù”: Vì cần cù học hỏi, bạn Hoa đã đạt giải nhất cuộc thi.

5. Đặt một câu ghép có sử dụng cặp quan hệ từ biểu thị quan hệ tăng tiến nói về chủ đề học tập.

Trả lời:

Không những bạn An học giỏi môn Toán mà còn rất say mê đọc sách về khoa học.

Giải thích:

• Cặp quan hệ từ “không những… mà còn…” biểu thị quan hệ tăng tiến, tức là điều được nói đến ở vế sau không chỉ bổ sung mà còn làm tăng thêm mức độ cho điều được nói đến ở vế trước.
• Trong câu này, việc “say mê đọc sách về khoa học” không chỉ là một điều bổ sung mà còn là một khía cạnh tích cực khác, làm tăng thêm sự toàn diện và giỏi giang của bạn An trong học tập.

—

Các em thấy không, qua câu chuyện nhỏ này, chúng ta đã rút ra được nhiều bài học quý giá về cách đối nhân xử thế và cũng ôn tập được nhiều kiến thức Tiếng Việt bổ ích đấy! Hãy luôn cố gắng học tập và rèn luyện bản thân mỗi ngày nhé!

Cô chúc các em học tốt và luôn yêu thích môn Ngữ văn!