kính lúp có số bội giác là 3X
a) Hãy cho biết kính lúp này là thấu kính loại gì…
a) Hãy cho biết kính lúp này là thấu kính loại gì? công dụng của kính lúp?
b) Tính tiêu cự của kính lúp này?
Câu hỏi: Một kính lúp có số bội giác là 3X.
a) Hãy cho biết kính lúp này là thấu kính loại gì? Công dụng của kính lúp?
Các em còn nhớ về các loại thấu kính mà chúng ta đã học không? Có hai loại thấu kính chính là thấu kính hội tụ và thấu kính phân kỳ.
Khi sử dụng kính lúp, chúng ta luôn mong muốn nhìn thấy một vật nhỏ bé trở nên to lớn hơn. Để tạo ra ảnh ảo, lớn hơn vật, thì loại thấu kính nào sẽ phù hợp? Đúng vậy, đó chính là thấu kính hội tụ. Kính lúp về bản chất chính là một thấu kính hội tụ có tiêu cự ngắn.
Vậy, với câu hỏi đầu tiên:
Kính lúp này là thấu kính loại gì?
Chúng ta có thể trả lời: Kính lúp này là một thấu kính hội tụ.
Tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu về công dụng của kính lúp. Chúng ta đã từng sử dụng kính lúp để quan sát những gì? Các em có thể quan sát những chi tiết nhỏ trên con côn trùng, những dòng chữ li ti trong sách, hoặc các bộ phận nhỏ của một món đồ điện tử, đúng không nào?
Vậy, công dụng của kính lúp là để quan sát các vật nhỏ, giúp ta nhìn rõ các chi tiết nhỏ mà mắt thường khó có thể nhìn thấy được. Nó giúp tạo ra ảnh ảo, lớn hơn vật và cùng chiều với vật, đặt trong giới hạn nhìn rõ của mắt.
b) Tính tiêu cự của kính lúp này?
Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào phần tính toán. Bài toán cho chúng ta biết số bội giác của kính lúp là 3X. Chúng ta cần tính tiêu cự của kính lúp.
Các em còn nhớ công thức liên hệ giữa số bội giác (G) của kính lúp với tiêu cự (f) của nó không? Trong Sách giáo khoa Vật lý lớp 9, chúng ta đã học công thức tính số bội giác của kính lúp khi quan sát với điểm cực cận (v) và điểm cực viễn (c) khác nhau. Tuy nhiên, ở đây bài toán chỉ cho số bội giác mà không cho rõ điều kiện quan sát. Khi đề bài chỉ cho số bội giác “G”, thông thường chúng ta sẽ hiểu là số bội giác khi quan sát ở điểm cực cận của mắt, tức là người quan sát có quy ước là nhìn rõ vật ở điểm cực cận của mắt, với khoảng cách nhìn rõ ngắn nhất là \(D = 25\) cm.
Công thức tính số bội giác của kính lúp khi đặt vật ở tiêu diện vật và ảnh hiện ở điểm cực cận của mắt là:
\( G = \frac{D}{f} \)
Trong đó:
* G là số bội giác của kính lúp.
* D là khoảng cách từ mắt đến điểm cực cận của mắt (thường lấy bằng 25 cm).
* f là tiêu cự của kính lúp.
Theo đề bài, số bội giác của kính lúp là G = 3X.
Và theo quy ước, khoảng cách từ mắt đến điểm cực cận của mắt là D = 25 cm.
Bây giờ, chúng ta sẽ thay các giá trị vào công thức để tìm tiêu cự f.
\( 3 = \frac{25}{f} \)
Để tìm f, chúng ta sẽ thực hiện phép biến đổi đại số:
\( f = \frac{25}{3} \)
Bây giờ, chúng ta tính toán kết quả:
\( f \approx 8.33 \) cm
Vậy, tiêu cự của kính lúp này là khoảng 8.33 cm.
Các em thấy đấy, việc giải một bài tập vật lý không chỉ đơn thuần là áp dụng công thức, mà còn là hiểu rõ bản chất của vấn đề, liên hệ với thực tế và vận dụng kiến thức đã học một cách logic.
Hy vọng qua bài tập này, các em đã củng cố thêm kiến thức về kính lúp. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé!
Đáp án:
\(\dfrac{{25}}{3}\left( {cm} \right)\)
Giải thích các bước giải:
a) Kính lúp là thấu kính hội tụ.
Công dụng của kính lúp là dùng để khuếch đại hình ảnh, biến hình ảnh trở lên to hơn giúp chúng ta quan sát được rõ hơn các chi tiết nhỏ của hình ảnh.
b) Tiêu cự của kính lúp là:
\(f = \dfrac{{25}}{G} = \dfrac{{25}}{3}\left( {cm} \right)\)
– Kính lúp là gì? Là một thấu kính hội tụ có tiêu cự ngắn.
– Tác dụng của kính lúp là gì? kính lúp có tác dụng bổ trợ cho mắt giúp cho mắt có thể quan sát các vật nhỏ.
– Sự tạo ảnh của kính lúp: Vật nhỏ qua kính lúp cho ảnh ảo, lớn hơn vật (mắt ta nhìn thấy ảnh ảo này).
– Mỗi kính lúp có một số bội giác (kí hiệu là G) được ghi bằng các con số như 2x, 3x, 5x,…
– Kính lúp có số bộ giác càng lớn thì tiêu cự càng ngắn (cho ảnh càng lớn).
– Số bội giác của kính lúp cho biết ảnh mà mắt thu được qua kính lúp lớn hơn bao nhiêu lần so với ảnh mà mắt thu được khi quan sát trực tiếp.
– Giữa số bội giác và tiêu cự f (đo bằng đơn vị cm) của một kính lúp có hệ thức:
II. Cách quan sát một vật nhỏ qua kính lúp
Khi quan sát một vật nhỏ qua kính lúp ta phải:
– Đặt vật nằm trong khoảng tiêu cự của kính, sao cho thu được ảnh ảo lớn hơn vật.
– Ảnh nằm trong khoảng nhìn rõ của mắt.
III. Câu hỏi vận dụng
* Câu C1 trang 133 SGK Vật Lý 9: Kính lúp có số bội giác càng lớn thì có tiêu cự càng dài hay ngắn?
* Lời giải:
– Số bội giác của kính lúp được tính bởi công thức:
(f được tính bằng đơn vị cm)
⇒ Kính lúp có số bội giác càng lớn thì tiêu cự càng ngắn.
* Câu C2 trang 133 SGK Vật Lý 9: Số bội giác nhỏ nhất của kính lúp là 1,5x. Vậy tiêu cự dài nhất của kính lúp sẽ là bao nhiêu?
* Lời giải:
– Từ công thức tính số bội giác của kính lúp, ta có tiêu cự dài nhất của kính lúp là:
* Câu C3 trang 134 SGK Vật Lý 9: Một vật nhỏ qua kính sẽ có ảnh thật hay ảnh ảo? To hay nhỏ hơn vật?
* Lời giải:
– Một vật nhỏ qua kính lúp sẽ có ảnh ảo, to hơn vật.
* Câu C4 trang 134 SGK Vật Lý 9: Muốn có ảnh như ở C3, ta phải đặt vật trong khoảng cách nào trước kính?
* Lời giải:
– Muốn có ảnh như ở câu C3 thì phải đặt vật trong khoảng tiêu cự của kính lúp (cách kính lúp một khoảng nhỏ hơn hay bằng tiêu cự của kính).
* Câu C5 trang 134 SGK Vật Lý 9: Hãy kể một số trường hợp trong thực tế đời sống và sản xuất phải sử dụng đến kính lúp.
* Lời giải:
Những trường sử dụng kính lúp là:
– Đọc những chữ viết nhỏ.
– Quan sát những chi tiết nhỏ của một số con vật hay thực vật (như các bộ phận của con kiến, con muỗi, con ong, các vân trên lá cây,…).
– Quan sát những chi tiết nhỏ của một đồ vật (ví dụ như các chi tiết trong đồng hồ, trong mạch điện tử của tivi, máy thu thanh,…).
Hy vọng với bài viết về Kính lúp là gì? tác dụng của kính lúp là gì? Cách quan sát vật nhỏ qua kính lúp? hữu ích với các em. Mọi thắc mắc và góp ý các em hãy để lại dưới bình luận của bài viết để THPT Sóc Trăngghi nhận và hỗ trợ, chúc các em học tốt.