làm thơ 8 chữ ( chủ đề tự do )
Các em còn nhớ, ở những bài học trước, chúng ta đã tìm hiểu về các thể thơ truyền thống như lục bát, song thất lục bát rồi đúng không nào? Thơ 8 chữ cũng là một thể thơ quen thuộc, với nhịp điệu đều đặn, dễ đi vào lòng người.
Hôm nay, cô sẽ hướng dẫn các em cách làm thơ 8 chữ, và yêu cầu của bài tập là chúng ta sẽ sáng tác một bài thơ 8 chữ với chủ đề tự do.
Chúng ta sẽ đi từng bước nhé.
Bước 1: Tìm hiểu về đặc điểm của thơ 8 chữ
Thơ 8 chữ là thể thơ có đặc điểm sau:
* Mỗi câu thơ có 8 chữ.
* Nhịp điệu phổ biến là nhịp 4/4 hoặc nhịp 2/2/2/2. Tuy nhiên, các em có thể linh hoạt thay đổi nhịp điệu cho phù hợp với ý tứ, cảm xúc của mình, miễn sao vẫn giữ được sự hài hòa, dễ đọc, dễ nghe.
* Vần: Thường là vần chân, vần lưng hoặc cả hai. Vần chân là tiếng cuối câu thơ này hiệp vần với tiếng cuối câu thơ kế tiếp hoặc tiếng thứ sáu, thứ tám của câu kế tiếp. Vần lưng là tiếng hiệp vần nằm ở giữa câu.
* Số câu: Không giới hạn số câu, nhưng một bài thơ thường có từ 4 câu trở lên để đảm bảo tính trọn vẹn về ý tứ.
Bước 2: Chọn chủ đề
Chủ đề là “tự do”, nên các em có thể chọn bất kỳ điều gì mình yêu thích, quan sát được hoặc suy ngẫm trong cuộc sống. Đó có thể là:
* Thiên nhiên: Cảnh vật quê hương, mùa màng, con sông, ngọn núi, bầu trời…
* Cuộc sống con người: Tình cảm gia đình, bạn bè, thầy cô, ước mơ, nỗi buồn, niềm vui…
* Những câu chuyện, sự kiện đã đọc, đã nghe.
* Hay đơn giản là một ý tưởng bất chợt nảy ra.
Để dễ dàng hơn, các em có thể nghĩ về một hình ảnh, một cảm xúc hay một câu chuyện mà mình đang nghĩ đến nhiều nhất. Ví dụ, nếu các em đang nhớ về mẹ, các em có thể lấy chủ đề “Tình mẹ”. Nếu các em yêu thích màu xanh của lá cây, các em có thể lấy chủ đề “Cây xanh”.
Ví dụ: Cô chọn chủ đề là “Mùa thu về”.
Bước 3: Lên dàn ý (hoặc ý tưởng cho từng câu)
Sau khi có chủ đề, chúng ta sẽ phác thảo những ý chính mà mình muốn thể hiện trong bài thơ. Với thơ 8 chữ, chúng ta sẽ nghĩ từng câu một, mỗi câu 8 chữ.
Nếu là chủ đề “Mùa thu về”, cô có thể nghĩ đến những hình ảnh sau:
* Bầu trời mùa thu: cao xanh, trong veo.
* Lá cây: vàng rơi xao xác.
* Gió: thổi nhẹ, mang hơi se lạnh.
* Âm thanh: tiếng chim, tiếng lá rơi.
* Cảm xúc: bâng khuâng, xao xuyến.
Bước 4: Bắt tay vào sáng tác
Dựa vào dàn ý hoặc các ý tưởng đã có, chúng ta sẽ bắt đầu viết từng câu thơ 8 chữ. Hãy chú ý đến nhịp điệu và vần.
Cô sẽ thử viết cho chủ đề “Mùa thu về”:
* Câu 1: Bầu trời xanh cao vời vợi quá
(Nhịp 4/4, tiếng “quá” có thể hiệp vần với câu sau)
* Câu 2: Lòng bỗng thấy bâng khuâng lạ thường
(Nhịp 4/4, tiếng “thường” hiệp vần với tiếng “quá” ở câu 1 – vần chân)
* Câu 3: Cành lá khẽ lay trong cơn gió thoảng
(Nhịp 4/4, tiếng “thoảng” có thể hiệp vần với câu sau)
* Câu 4: Rụng xuống đất vàng cả một con đường
(Nhịp 4/4, tiếng “đường” hiệp vần với tiếng “thoảng” ở câu 3 – vần chân)
Chúng ta có thể tiếp tục phát triển ý:
* Câu 5: Chim én bay về phương trời xa
(Nhịp 4/4, tiếng “xa” có thể hiệp vần)
* Câu 6: Báo hiệu một mùa đông sắp sang
(Nhịp 4/4, tiếng “sang” hiệp vần với tiếng “xa” ở câu 5 – vần chân)
* Câu 7: Em ngồi đây nghe lòng xao động
(Nhịp 4/4, tiếng “động” có thể hiệp vần)
* Câu 8: Nhớ ngày xưa những buổi tan trường
(Nhịp 4/4, tiếng “trường” hiệp vần với tiếng “động” ở câu 7 – vần chân)
Như vậy, cô đã có một bài thơ 8 chữ hoàn chỉnh với chủ đề “Mùa thu về”.
Bước 5: Đọc lại và chỉnh sửa
Sau khi viết xong, các em hãy đọc lại bài thơ của mình. Nghe xem âm điệu có xuôi tai không, ý tứ có mạch lạc không, có từ nào chưa hay, chưa đắt thì mình có thể thay thế.
Ví dụ, trong bài thơ của cô, cô đọc lại và thấy khá ổn. Các câu đều có 8 chữ, nhịp điệu 4/4 đều đặn, vần chân cũng được sử dụng hợp lý.
Bây giờ, cô sẽ trình bày bài thơ hoàn chỉnh của mình để các em tham khảo:
Mùa Thu Về
Bầu trời xanh cao vời vợi quá
Lòng bỗng thấy bâng khuâng lạ thường
Cành lá khẽ lay trong cơn gió thoảng
Rụng xuống đất vàng cả một con đường.
Chim én bay về phương trời xa
Báo hiệu một mùa đông sắp sang
Em ngồi đây nghe lòng xao động
Nhớ ngày xưa những buổi tan trường.
Thử thách cho các em:
Bây giờ, các em hãy tự chọn cho mình một chủ đề và bắt đầu sáng tác một bài thơ 8 chữ. Các em có thể viết 4 câu, 6 câu hoặc 8 câu tùy theo khả năng và ý tưởng của mình.
Hãy suy nghĩ thật kỹ, lựa chọn từ ngữ gợi hình, gợi cảm và đừng ngại sáng tạo nhé. Cô tin rằng các em sẽ có những bài thơ thật hay.
Nếu có bất kỳ khó khăn nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé. Chúc các em thành công!
Cách làm thơ tám chữ
Có người hỏi cách làm thơ tám chữ
Xin trả lời dễ lắm chứ ai ơi
Nghĩa làm sao thì cứ viết nên lời
Vì vần điệu không bó như thơ khác
“
Cốt là nghe êm êm theo tiếng nhạc
Mỗi một vần chỉ phải một lần thôi
Hết hai câu lại được đổi âm rồi
Bằng bằng hết lại đến trắc trắc
\(-\) Thể thơ : Thơ \(8\) chữ \((\) Bát ngôn \()\)
\(-\) Chủ đề : Ngợi ca người nông dân.
Tham khảo :
Yêu biết mấy, hương thơm đồng cỏ nội
Biển lúa vàng, trải trên đất quê tôi
Là thành quả, nắng mưa và sớm tối
Người nông dân, một nắng và hai sương.
`\(
Những con người, chân chất và phi thường
Giúp dựng xây, giúp phát triển quê hương
Người lao động, ta cần phải trân trọng
Quý công lao, quý hạt gạo nhiều hơn.
\)-\( Vần :
\)+\( Gieo liền, vần chân : “nội” \)-\( “tôi” \)-\( “tối” \);\( “thường” \)-\( “hương”
\)+\( Gieo liền, vần lưng : “trọng” \)-\( “công”
\)-\( Nhịp : \)3//5\( \)(\( toàn bài \))\(
\)-\( Luật bằng trắc :
\)+\( Tiếng thứ \)8\( mang vần \)B\( thì tiếng thứ \)3\( cũng mang vần \)B\( \);\( tiếng thứ \)5\( hoặc \)6\( mang vần \)T\( .
\)+\( Tiếng thứ \)8\( mang vần \)T\( thì tiếng thứ \)3\( cũng mang vần \)T\( \);\( tiếng thứ \)5\( hoặc \)6\( mang vần \)B\( .
” Yêu biết mấy, hương thơm đồng cỏ nội
Biển lúa vàng, trải trên đất quê tôi
Là thành quả, nắng mưa và sớm tối
Người nông dân, một nắng và hai sương.
\)`
Những con người, chân chất và phi thường
Giúp dựng xây, giúp phát triển quê hương
Người lao động, ta cần phải trân trọng
Quý công lao, quý hạt gạo nhiều hơn. “