Chào các em học sinh thân mến! Cô rất vui được đồng hành cùng các em trong giờ học Ngữ Văn hôm nay. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá vẻ đẹp của một thành phố quê hương mình qua thơ ca.

Như các em đã biết, môn Ngữ Văn không chỉ giúp chúng ta học kiến thức mà còn là cánh cửa để chúng ta bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ của mình. Và thi ca là một trong những hình thức tuyệt vời nhất để làm điều đó.

Cô sẽ hướng dẫn các em cách làm thơ tự do hoặc lục bát về thành phố Hải Phòng, dựa trên kiến thức đã học trong Sách giáo khoa.

Các em đã sẵn sàng chưa nào? Chúng ta cùng bắt đầu nhé!

Bước 1: Tìm hiểu yêu cầu của đề bài

Đề bài yêu cầu chúng ta làm thơ về thành phố Hải Phòng. Có hai hình thức làm thơ cho phép: thơ tự do hoặc thơ lục bát.

* Thơ lục bát: Có quy định về số dòng (tối đa 4 dòng) và yêu cầu gieo vần.
* Thơ tự do: Linh hoạt hơn, có thể từ 6 dòng trở lên.

Đặc biệt, có hai lưu ý quan trọng:
* Tuyệt đối không chép trên mạng.
* Nếu có công thức toán học, cần sử dụng cặp dấu \( và \) hoặc \[ và \]. (Trong bài này, chúng ta không có công thức toán học nên các em chú ý để áp dụng khi cần nhé).

Bước 2: Khơi gợi cảm xúc và hình ảnh về thành phố Hải Phòng

Để làm thơ hay, trước hết chúng ta cần có những cảm xúc và hình ảnh đẹp về Hải Phòng. Các em hãy cùng cô nghĩ xem, khi nhắc đến Hải Phòng, các em sẽ nghĩ đến điều gì?

* Biển cả, cảng biển: Hải Phòng là thành phố biển, cảng biển quan trọng. Hình ảnh con tàu ra vào, những con sóng, bãi cát, vị mặn của gió biển…
* Đặc sản: Bánh đa cua, chả chìa, nem cua bể…
* Con người: Nồng hậu, mến khách, phóng khoáng…
* Cảnh đẹp: Biển Đồ Sơn, Đảo Cát Bà, những con đường rợp bóng cây, kiến trúc cổ kính…
* Âm thanh, mùi vị: Tiếng còi tàu, tiếng sóng vỗ, mùi hải sản tươi ngon…

Cô sẽ chọn một vài hình ảnh và cảm xúc tiêu biểu để làm thơ. Ví dụ: Vẻ đẹp của thành phố cảng, sự nhộn nhịp của bến tàu, hương vị đặc trưng của ẩm thực Hải Phòng.

Bước 3: Lựa chọn thể thơ và bắt tay vào sáng tác

Bây giờ, chúng ta sẽ chọn thể thơ. Cô sẽ thử làm cả hai loại để các em dễ hình dung nhé.

Lựa chọn 1: Làm thơ Lục bát (tối đa 4 dòng, có gieo vần)

Thơ lục bát có câu 6 tiếng và câu 8 tiếng, gieo vần theo quy tắc. Với yêu cầu tối đa 4 dòng, chúng ta có thể làm 2 cặp lục bát hoặc 1 cặp lục bát với 2 dòng thêm.

* Ý tưởng: Tập trung vào hình ảnh cảng biển và sự vươn lên của thành phố.
* Vần: Vần lưng, vần chân.

Cô thử viết nhé:

Thành phố cảng vươn mình ra khơi,
Đón tàu thuyền khắp mọi nơi về ghé.
Biển xanh hát khúc ca say mê,
Hải Phòng ơi, tình quê vẹn nguyên.

Phân tích:
* Dòng 1 (6 tiếng): khơi
* Dòng 2 (8 tiếng): ghé (vần “ơi” với “khơi” ở dòng 1 là vần lưng)
* Dòng 3 (6 tiếng): mê (vần “é” với “ghé” ở dòng 2 là vần chân)
* Dòng 4 (8 tiếng): nguyên (vần “ê” với “mê” ở dòng 3 là vần lưng)

Bài thơ này đã đáp ứng yêu cầu về số dòng, gieo vần và chủ đề về Hải Phòng.

Lựa chọn 2: Làm thơ tự do (tối đa 6 dòng hoặc hơn)

Thơ tự do thoải mái hơn về vần, nhịp, số câu chữ trong mỗi dòng. Cô sẽ cố gắng đưa nhiều hình ảnh hơn vào bài thơ này.

* Ý tưởng: Kết hợp nhiều khía cạnh: cảng biển, ẩm thực, con người.

Cô thử viết nhé:

Hải Phòng ơi, thành phố tôi yêu,
Nơi những con tàu vạm vỡ lướt trên sóng xanh.
Bến cảng tấp nập, tiếng cười nói vang vọng,
Hương bánh đa cua quyện cùng gió biển mặn mòi.
Những con người chân chất, tình nghĩa dâng đầy,
Em yêu Hải Phòng, yêu mãi không thôi.

Phân tích:
* Bài thơ có 6 dòng, thể hiện nhiều hình ảnh về Hải Phòng: tàu thuyền, bến cảng, bánh đa cua, con người.
* Không gieo vần theo quy luật cố định nhưng vẫn có sự hài hòa về âm điệu.
* Nội dung thể hiện tình yêu với thành phố.

Bước 4: Kiểm tra lại và hoàn thiện

Sau khi làm xong, các em hãy đọc lại bài thơ của mình để kiểm tra:
* Đã đúng yêu cầu về thể loại thơ, số dòng chưa?
* Nội dung có phù hợp với đề bài không?
* Ngôn từ có hay, gợi hình, gợi cảm không?
* Có lỗi chính tả, ngữ pháp không?

Với hai bài thơ trên, cô tin là các em đã hình dung được cách làm rồi. Các em hãy tự tin sáng tác bài thơ của riêng mình, thể hiện tình cảm với thành phố Hải Phòng nhé.

Chúc các em có một bài làm thật hay và sáng tạo! Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại hỏi cô nhé.