Chào em, cô hiểu em đang cần gấp bài tập này để ôn thi. Đừng lo lắng, chúng ta cùng nhau phân tích và tìm ra dẫn chứng hay nhất nhé.

Trước hết, cô trò mình cần hiểu rõ yêu cầu của đề bài: “Lấy dẫn chứng về thói kiêu ngạo, thích chơi trội. Dẫn chứng phải thiết thực trong cuộc sống. Ví dụ lấy về nhân vật nào trong câu chuyện nào đó.”

Như vậy, chúng ta cần tìm một câu chuyện có nhân vật thể hiện rõ hai đặc điểm: kiêu ngạo và thích chơi trội. Dẫn chứng này cần gần gũi, quen thuộc với cuộc sống để dễ hình dung.

Chúng ta sẽ cùng nhau đi qua từng bước để tìm ra câu trả lời:

Bước 1: Phân tích khái niệm “kiêu ngạo” và “thích chơi trội”

* Kiêu ngạo: Là thái độ tự cao tự đại, coi thường người khác, cho mình hơn người. Người kiêu ngạo thường không nhận ra lỗi lầm của mình, luôn cho mình đúng.
* Thích chơi trội: Là hành động cố gắng thể hiện bản thân một cách lố bịch, khác biệt để gây sự chú ý, mong muốn được ngưỡng mộ hoặc vượt qua người khác một cách không lành mạnh.

Hai thói xấu này thường đi đôi với nhau. Người kiêu ngạo thường có xu hướng thích chơi trội để khẳng định sự “vượt trội” của mình.

Bước 2: Suy nghĩ về các câu chuyện, nhân vật quen thuộc trong văn học hoặc cuộc sống đã học

Trong chương trình Ngữ Văn lớp 8, chúng ta đã học nhiều câu chuyện hay. Em thử nghĩ xem có nhân vật nào có những biểu hiện tương tự như cô vừa phân tích không?

* Chúng ta có truyện “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố với nhân vật Chị Dậu, anh Dậu, chịสิน… Họ là những người nông dân hiền lành, chịu thương chịu khó, không có biểu hiện kiêu ngạo hay chơi trội.
* Truyện “Lão Hạc” của Nam Cao cũng khắc họa hình ảnh người nông dân nghèo khổ, đức độ, không có những thói xấu này.
* Truyện “Trong lòng mẹ” của Nguyên Hồng là câu chuyện cảm động về tình mẫu tử, không liên quan đến đề tài này.
* Chúng ta có các truyện trung đại như “Truyện Kiều”, “Thánh Gióng”… liệu có nhân vật nào không?

Hmm, có lẽ chúng ta cần tìm một nhân vật mà sự kiêu ngạo và thích chơi trội của họ được thể hiện rõ ràng và có hậu quả.

Bước 3: Tìm dẫn chứng từ truyện “An Dương Vương và Mỵ Châu – Trọng Thủy”

Đây là một câu chuyện cổ tích quen thuộc mà chúng ta đã học. Hãy xem xét nhân vật An Dương Vương.

* Hoàn cảnh: An Dương Vương là vị vua có công dựng nước, được thần Kim Quy giúp đỡ xây thành Cổ Loa kiên cố. Vua có một người con gái là Mỵ Châu.
* Biểu hiện của sự kiêu ngạo, thích chơi trội:
* Kiêu ngạo: Sau khi có được thành Cổ Loa vững chắc nhờ sự giúp đỡ của thần linh, An Dương Vương đã trở nên chủ quan, tự mãn. Ông tin rằng thành Cổ Loa của mình là “bất khả xâm phạm”, không còn đề phòng giặc phương Bắc nữa. Thái độ “tự cho mình là tài giỏi, là nhất” đã khiến ông lơ là việc phòng bị.
* Thích chơi trội: Mặc dù không trực tiếp thể hiện hành động “chơi trội” theo nghĩa tiêu cực như khoe khoang vật chất, nhưng sự “tự tin thái quá” và “coi thường kẻ thù” của An Dương Vương, thể hiện qua việc chủ quan tin vào sự vững chãi của thành Cổ Loa mà không có biện pháp phòng bị thích đáng, có thể xem là một dạng của “thích chứng tỏ mình hơn người” bằng cách dựa vào thành trì vững chắc mà quên đi sự cảnh giác.
* Hậu quả: Chính sự chủ quan, kiêu ngạo đó đã dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Khi Triệu Đà tấn công, An Dương Vương đã bị đánh bại và phải chạy trốn. Cuối cùng, ông đã phải tuẫn tiết bên bờ biển.

Bước 4: Liên hệ với cuộc sống thực tế

Thói kiêu ngạo, thích chơi trội không chỉ có trong truyện cổ mà còn xuất hiện rất nhiều trong cuộc sống của chúng ta.

* Trong học tập: Có những bạn học rất giỏi nhưng lại tỏ ra khinh thường, chế giễu những bạn học kém hơn. Hoặc có những bạn chỉ chăm chăm khoe điểm cao, khoe thành tích để thu hút sự chú ý, thậm chí làm những hành động “lố” để tạo sự khác biệt.
* Trong cuộc sống hàng ngày: Có thể là những người giàu có, quyền lực nhưng lại có thái độ hống hách, coi thường người nghèo. Hoặc những người thích khoe mẽ về tài sản, địa vị, ăn mặc lòe loẹt, nói năng khoa trương để gây ấn tượng.
* Trên mạng xã hội: Không ít người đăng tải những hình ảnh, phát ngôn “sống ảo”, khoe khoang quá mức để nhận được lượt like, bình luận, thể hiện sự “hơn người”.

Kết luận:

Dẫn chứng thiết thực trong cuộc sống về thói kiêu ngạo, thích chơi trội mà em có thể lấy là:

* Nhân vật: An Dương Vương.
* Câu chuyện: “An Dương Vương và Mỵ Châu – Trọng Thủy”.
* Lý do: Vua An Dương Vương sau khi có được thành Cổ Loa vững chắc đã trở nên chủ quan, tự mãn, coi thường kẻ thù (kiêu ngạo) và tin rằng mình đã an toàn tuyệt đối mà không đề phòng (một dạng thích thể hiện sự mạnh mẽ, bất khả chiến bại). Sự kiêu ngạo này đã dẫn đến thất bại và sự sụp đổ của đất nước.

Em có thể mở rộng thêm bằng cách liên hệ với những trường hợp tương tự trong cuộc sống mà em quan sát được để bài làm thêm phong phú và thuyết phục. Ví dụ: “Giống như vua An Dương Vương, trong cuộc sống chúng ta cũng gặp những người vì quá tự tin vào khả năng của mình mà trở nên chủ quan, không chịu lắng nghe người khác, dẫn đến thất bại trong công việc hay cuộc sống.”

Chúc em thi tốt nhé! Nếu có gì chưa rõ, cứ hỏi cô nha.