Trước khi bắt đầu, cô xin nhắc lại về mục tiêu bài học hôm nay:
– Hiểu và phân tích được các yếu tố nghệ thuật, nội dung chính của văn bản.
– Nắm vững các phương thức biểu đạt, yếu tố nghị luận trong văn bản.
– Rút ra bài học đạo đức sâu sắc từ câu chuyện.

Bây giờ, chúng ta cùng nhau giải quyết từng câu hỏi nhé.

—

Câu 1: Phương thức biểu đạt văn bản trên là gì?

A.Tự sự. B.Miêu tả C.Biểu cảm. D.Thuyết minh

Phân tích:

Các em hãy nhớ lại kiến thức về các phương thức biểu đạt đã học. Phương thức tự sự là kể lại một câu chuyện, có nhân vật, diễn biến, cốt truyện. Phương thức miêu tả là dùng ngôn ngữ để làm hiện lên các đặc điểm, tính chất của sự vật, hiện tượng. Phương thức biểu cảm là bộc lộ trực tiếp tình cảm, cảm xúc của người viết. Phương thức thuyết minh là cung cấp, giới thiệu tri thức về một sự vật, hiện tượng.

Trong văn bản “Lỗi lầm và sự biết ơn”, chúng ta thấy có một câu chuyện được kể lại về hai người bạn, có diễn biến sự việc, có tình huống xảy ra. Bên cạnh đó, cuối văn bản còn có lời khuyên, một quan điểm được đưa ra để người đọc suy ngẫm.

Vậy, văn bản này sử dụng chủ yếu phương thức nào?

Hãy xem xét kỹ các câu văn. Có yếu tố kể chuyện không? Có yếu tố bộc lộ cảm xúc trực tiếp không? Có miêu tả chi tiết không? Có giải thích, giới thiệu kiến thức không?

Cô gợi ý thêm, văn bản có yếu tố tự sự để dẫn dắt câu chuyện, nhưng mục đích cuối cùng là để truyền tải một bài học, một quan điểm. Điều này thường thấy ở các văn bản nghị luận có kết hợp tự sự hoặc các câu chuyện ngụ ngôn.

Tuy nhiên, câu hỏi này yêu cầu xác định phương thức biểu đạt chính. Các em hãy xem xét đâu là yếu tố nổi bật nhất, chi phối toàn bộ văn bản.

Nếu chỉ là tự sự thuần túy, câu chuyện sẽ chỉ dừng lại ở việc hai người bạn đã trải qua chuyện gì. Nhưng ở đây, câu chuyện này có ý nghĩa gì? Lời kết luận cuối cùng là gì?

Chúng ta thấy câu chuyện được kể ra nhằm mục đích rút ra bài học. Bài học này có tính chất suy luận, lập luận.

Trong các lựa chọn, phương thức nào phù hợp nhất để kể một câu chuyện và từ đó đưa ra bài học, quan điểm? Đó chính là phương thức tự sự để dẫn dắt, nhưng sau đó là yếu tố nghị luận để thuyết phục người đọc.

Tuy nhiên, nhìn vào các đáp án, chúng ta cần chọn một phương thức biểu đạt chính. Văn bản này chủ yếu là kể một câu chuyện để minh họa cho một bài học.

Vậy, phương thức biểu đạt chính của văn bản này là gì?

Trong trường hợp này, văn bản có yếu tố tự sự để kể lại câu chuyện, nhưng mục đích chính là để rút ra bài học, quan điểm. Do đó, yếu tố nghị luận đóng vai trò quan trọng. Tuy nhiên, câu hỏi chỉ đưa ra 4 lựa chọn đơn lẻ. Chúng ta cần xem xét văn bản nghiêng về phương thức nào.

Hãy xem xét kỹ hơn: “Hai người bạn cùng đi qua sa mạc…”, “Họ đi tiếp…”, “Người bạn kia đã tìm cách cứu anh…”. Đây là những lời kể, diễn biến sự việc.

Còn phần cuối: “Anh ta trả lời: ‘Những điều viết lên cát…’, ‘Vậy mỗi chúng ta hãy học cách…'”. Đây là phần giải thích và lời khuyên.

Nếu chỉ xét phần đầu, đó là tự sự. Nếu xét phần cuối, đó là nghị luận. Nhưng câu hỏi là phương thức biểu đạt của cả văn bản. Khi một văn bản kết hợp nhiều phương thức, chúng ta cần xác định phương thức chủ đạo.

Trong các lựa chọn A, B, C, D, chúng ta thấy văn bản có cốt truyện, có nhân vật, diễn biến. Vậy yếu tố tự sự là rõ ràng. Phần cuối có đưa ra quan điểm, lời khuyên, đó là yếu tố nghị luận. Tuy nhiên, theo chương trình lớp 7, văn bản này thường được phân tích là thuộc phương thức tự sự có lồng ghép yếu tố nghị luận để rút ra bài học.

Hãy xem xét cách diễn đạt. Câu chuyện được kể lại một cách khách quan, theo trình tự thời gian.

Trong các lựa chọn có sẵn, A. Tự sự là phù hợp nhất để mô tả cách trình bày câu chuyện. Tuy nhiên, không thể bỏ qua yếu tố nghị luận ở phần cuối.

Để làm rõ hơn, các em hãy tưởng tượng nếu bỏ phần cuối đi, văn bản còn lại sẽ là một câu chuyện. Nếu chỉ có phần cuối, nó sẽ là một đoạn nghị luận không có minh họa.

Trong cấu trúc bài văn lớp 7, dạng bài này thường được xem là văn bản tự sự kể chuyện ngụ ngôn để rút ra bài học. Vì vậy, phương thức chính là tự sự.

Đáp án: A.Tự sự.

—

Câu 2: Trong đoạn trích trên, yếu tố nghị luận thể hiện ở câu văn nào?

A. Hai người bạn cùng đi qua sa mạc.

B .Chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá.

Họ đi tiếp, tìm thấy một ốc đảo và quyết định đi bơi.

D.“Hôm nay người bạn tốt nhất của tôi đã cứu sống tôi”.

Phân tích:

Yếu tố nghị luận là phần trình bày quan điểm, suy nghĩ, lập luận, đưa ra lời khuyên hoặc bài học. Chúng ta sẽ xét từng câu văn:

A. “Hai người bạn cùng đi qua sa mạc.” – Đây là câu kể, giới thiệu bối cảnh ban đầu của câu chuyện, thuộc phương thức tự sự.

B. “Chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá.” – Câu này mang tính chất lời khuyên, kêu gọi hành động, đưa ra một quan điểm về cách ứng xử trong cuộc sống. Đây là một câu mang tính lập luận, định hướng hành động cho mọi người. Vậy đây là yếu tố nghị luận.

C. “Họ đi tiếp, tìm thấy một ốc đảo và quyết định đi bơi.” – Đây là câu kể về diễn biến tiếp theo của câu chuyện, thuộc phương thức tự sự.

D. “Hôm nay người bạn tốt nhất của tôi đã cứu sống tôi”. – Đây là lời nói của nhân vật, thể hiện cảm xúc và sự biết ơn, thuộc phương thức tự sự và biểu cảm.

Vậy, câu văn thể hiện rõ nhất yếu tố nghị luận là câu B.

Đáp án: B .Chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá.

—

Câu 3: Vì sao “mỗi chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá. “?

Vì hành động thể hiện sự dũng cảm,bao dung.

B . Vì hành động thể hiện một quan niệm đúng đắn về lòng biết ơn.

Vì hành động thể hiện tình bạn tốt đẹp.

Vì hành động thể hiện cách cư xử văn minh,lịch sự.

Phân tích:

Câu hỏi yêu cầu giải thích ý nghĩa của lời khuyên “viết lên cát”, “khắc lên đá”. Chúng ta cần hiểu rõ ý nghĩa ẩn dụ của hai hành động này trong văn bản.

“Viết lên cát” ám chỉ những điều tiêu cực, những lỗi lầm, sự tổn thương. Cát thì dễ bị gió thổi bay, dễ bị xóa nhòa theo thời gian. Điều này có nghĩa là chúng ta nên quên đi, bỏ qua những lỗi lầm, những nỗi buồn, sự thù hận để tâm hồn thanh thản.

“Khắc lên đá” ám chỉ những điều tích cực, những ân nghĩa, lòng tốt. Đá thì bền vững, khó có thể xóa nhòa. Điều này có nghĩa là chúng ta cần ghi nhớ, trân trọng những điều tốt đẹp mà người khác đã làm cho mình, đặc biệt là lòng biết ơn.

Bây giờ, chúng ta xét các lựa chọn:

A. “Vì hành động thể hiện sự dũng cảm, bao dung.” – Việc quên đi lỗi lầm, thù hận đòi hỏi sự dũng cảm và bao dung. Tuy nhiên, đây mới chỉ là một khía cạnh, chưa phải là lý do sâu xa nhất của lời khuyên.

B. “Vì hành động thể hiện một quan niệm đúng đắn về lòng biết ơn.” – Lời khuyên này tập trung vào việc phân biệt điều gì nên quên, điều gì nên nhớ. Việc “khắc ghi ân nghĩa” chính là biểu hiện của lòng biết ơn. Việc “viết lên cát” những lỗi lầm giúp chúng ta không bị ám ảnh bởi quá khứ, có tâm thế tốt hơn để trân trọng những điều tốt đẹp. Quan niệm này rất đúng đắn về cách ứng xử và nhìn nhận mối quan hệ, đặc biệt là về lòng biết ơn.

C. “Vì hành động thể hiện tình bạn tốt đẹp.” – Mặc dù việc biết ơn và tha thứ góp phần xây dựng tình bạn, nhưng lời khuyên này không chỉ giới hạn trong phạm vi tình bạn mà còn là quan niệm sống chung cho mọi mối quan hệ.

D. “Vì hành động thể hiện cách cư xử văn minh, lịch sự.” – Đây cũng là một hệ quả tích cực, nhưng “quan niệm đúng đắn về lòng biết ơn” là ý nghĩa cốt lõi và sâu sắc hơn.

Lời khuyên nhấn mạnh việc ghi nhớ điều tốt và quên đi điều xấu. Điều này trực tiếp liên quan đến việc thể hiện lòng biết ơn một cách đúng đắn và xây dựng một tâm hồn đẹp.

Đáp án: B . Vì hành động thể hiện một quan niệm đúng đắn về lòng biết ơn.

—

Câu 4: Bài học rút ra từ văn bản trên?

Phải biết quan tâm bạn bè khi họ gặp hoạn nạn.

B .Biết chia sẻ giúp đỡ khi bạn bè gặp khó khăn nhất thời.

C.Biết xóa bỏ lỗi lầm,ghi nhớ ân nghĩa.

Biết xóa bỏ những điều không vui trong cuộc sống .

Phân tích:

Chúng ta cần tìm bài học tổng quát nhất, bao quát nhất mà văn bản muốn truyền tải.

A. “Phải biết quan tâm bạn bè khi họ gặp hoạn nạn.” – Đây là một bài học đúng, nhưng văn bản không chỉ nói về việc quan tâm bạn bè, mà còn nói về cách ứng xử với lỗi lầm và ân nghĩa nói chung.

B. “Biết chia sẻ giúp đỡ khi bạn bè gặp khó khăn nhất thời.” – Tương tự câu A, đây là một bài học tích cực nhưng chưa phải là ý nghĩa bao quát nhất.

C. “Biết xóa bỏ lỗi lầm, ghi nhớ ân nghĩa.” – Lời khuyên cuối văn bản “viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá” chính là nội dung cô đọng của việc “xóa bỏ lỗi lầm, ghi nhớ ân nghĩa”. Đây là bài học cốt lõi của câu chuyện.

D. “Biết xóa bỏ những điều không vui trong cuộc sống.” – Câu này hơi chung chung và chưa nhấn mạnh được cả hai vế: xóa bỏ điều tiêu cực VÀ ghi nhớ điều tích cực. Văn bản nhấn mạnh cả hai điều này.

So sánh giữa các lựa chọn, C là lựa chọn thể hiện đầy đủ và chính xác nhất bài học mà văn bản muốn truyền tải.

Đáp án: C.Biết xóa bỏ lỗi lầm,ghi nhớ ân nghĩa.

—

Câu 5: Xác định và gạch chân phép liên kết được dùng trong đoạn văn sau:

“Anh ta trả lời: “Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xóa nhòa theo thời gian, nhưng không ai có thể xóa được những điều tốt đẹp đã được ghi tạc trên đá, trong lòng người. Vậy mỗi chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá.”

A.Phép lặp, phép nối. B. Phép lặp ,phép thế.

Phép nối ,phép liên tưởng. D. Phép lặp,phép liên tưởng

Phân tích:

Chúng ta cần xem xét cách các câu văn, các ý trong đoạn văn được kết nối với nhau.

Đầu tiên, chúng ta hãy tìm kiếm các dấu hiệu của phép liên kết:

– Phép lặp: Lặp lại một từ hoặc một cụm từ để tạo sự liên kết và nhấn mạnh.

– Phép nối: Sử dụng các từ nối (như và, nhưng, vì, nên, tuy nhiên, vậy…) để liên kết các câu, các vế câu.

– Phép thế: Thay thế một từ ngữ bằng một từ ngữ đồng nghĩa hoặc có quan hệ quy chiếu để tránh lặp lại.

– Phép liên tưởng: Các ý tưởng, sự việc được đặt cạnh nhau tạo ra mối liên hệ về ý nghĩa.

Xem xét đoạn văn:

“Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xóa nhòa theo thời gian, nhưng không ai có thể xóa được những điều tốt đẹp đã được ghi tạc trên đá, trong lòng người.”

Câu này có từ “nhưng” để nối hai vế câu, thể hiện sự tương phản.

“Vậy mỗi chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá.”

Từ “Vậy” ở đầu câu này là một từ nối, nó thể hiện sự suy ra từ ý trước đó, kết nối câu này với ý trước đó.

Bây giờ, chúng ta hãy xem xét các lựa chọn:

A. Phép lặp, phép nối.

Trong câu “Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xóa nhòa theo thời gian, nhưng không ai có thể xóa được những điều tốt đẹp đã được ghi tạc trên đá, trong lòng người.” có từ “xóa”, “xóa được”. Tuy không hẳn là lặp từ ngữ quan trọng nhất, nhưng có sự lặp lại về ý nghĩa. Quan trọng hơn, chúng ta thấy có từ “nhưng” và từ “Vậy” là những từ nối rõ ràng.

Hãy xem xét kỹ hơn. Có phải có phép lặp không? “Viết lên cát”, “khắc lên đá” là hai hình ảnh đối lập được lặp lại và phát triển.

Hãy xem xét trong câu hỏi có yêu cầu gạch chân phép liên kết. Điều này có nghĩa là chúng ta cần xác định rõ ràng các từ ngữ thể hiện phép liên kết.

Phép nối: “Vậy” là một từ nối rõ ràng, liên kết ý sau với ý trước. Trong vế thứ nhất của câu đầu tiên, có “nhưng” là từ nối.

Phép lặp: Chúng ta có thể thấy sự lặp lại của ý tưởng “viết lên cát” và “khắc lên đá” khi chuyển sang câu sau. Nhưng không có sự lặp lại từ ngữ chính xác, ví dụ như lặp lại từ “cát” hoặc “đá”. Tuy nhiên, có sự lặp lại về cấu trúc và ý nghĩa.

Hãy xem lại các đáp án. Nếu chỉ có phép nối, thì đáp án A và C có phép nối. Nếu có phép lặp, thì A và B có phép lặp.

Trong câu “Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xóa nhòa theo thời gian, nhưng không ai có thể xóa được những điều tốt đẹp đã được ghi tạc trên đá, trong lòng người.”, có sự lặp lại của ý tưởng “xóa nhòa” và “xóa được”.

Tiếp theo, từ “Vậy” là một từ nối rõ ràng.

Trong cả đoạn văn, ta thấy sự lặp lại của hình ảnh “cát” và “đá” với các hành động “viết” và “khắc”.

Xét đáp án A: Phép lặp, phép nối.

Ta thấy rõ phép nối với từ “Vậy”. Phép lặp có thể được hiểu là lặp lại ý niệm “viết lên cát”, “khắc lên đá” hoặc sự lặp lại của từ “xóa”.

Xét đáp án C: Phép nối, phép liên tưởng.

Phép liên tưởng là khi các sự vật, hiện tượng được đặt gần nhau để gợi ra mối liên hệ. Ở đây, “viết lên cát” và “khắc lên đá” là hai hành động có tính biểu tượng, gợi liên tưởng sâu sắc. Tuy nhiên, phép liên kết chính thức thường là lặp, nối, thế, đối.

Hãy quay lại ý của câu hỏi. Yêu cầu xác định “phép liên kết được dùng”.

Chúng ta có từ nối “Vậy”. Đó là phép nối.

Chúng ta có sự lặp lại về ý “viết lên cát” và “khắc lên đá” giữa câu trước và câu sau. Có thể coi đây là phép lặp ý hoặc lặp cấu trúc.

Xét các lựa chọn một lần nữa, có vẻ đáp án A là phù hợp nhất vì nó kết hợp được cả hai loại phép liên kết rõ ràng.

Gạch chân:

“Anh ta trả lời: “Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xóa nhòa theo thời gian, nhưng không ai có thể xóa được những điều tốt đẹp đã được ghi tạc trên đá, trong lòng người. Vậy mỗi chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá.”

Trong câu trên, từ “Vậy” là phép nối. Về phép lặp, chúng ta có thể thấy sự lặp lại của ý tưởng “viết lên cát” và “khắc lên đá” giữa phần giải thích và phần lời khuyên.

Đáp án: A.Phép lặp, phép nối.

—

Câu 6: Vì sao lời ghi ân được ghi tạc trên đá?

A.Cho mọi người nhìn ngắm.

B.Lưu truyền đời sau cho con cháu.

C.Nghệ thuật cần truyền bá.

D.Khắc ghi lòng biết ơn.

Phân tích:

Chúng ta cần hiểu ý nghĩa biểu tượng của việc “khắc lên đá”.

Đá là vật liệu bền vững, không dễ bị thay đổi hay mất đi. Việc khắc lên đá thể hiện mong muốn điều đó sẽ tồn tại lâu dài, không bị quên lãng.

Trong văn bản, người bạn đã khắc lên đá lời cảm ơn vì “người bạn tốt nhất của tôi đã cứu sống tôi”. Hành động này thể hiện điều gì?

A. “Cho mọi người nhìn ngắm.” – Có thể là một ý nghĩa phụ, nhưng không phải là ý nghĩa chính.

B. “Lưu truyền đời sau cho con cháu.” – Điều này có thể đúng trong một số trường hợp, nhưng trong ngữ cảnh câu chuyện, nó tập trung vào ý nghĩa của hành động ngay lúc đó và cho bản thân người khắc.

C. “Nghệ thuật cần truyền bá.” – Đây là một quan điểm về nghệ thuật, không liên quan trực tiếp đến ý nghĩa của việc ghi ân.

D. “Khắc ghi lòng biết ơn.” – Việc khắc lên đá, một vật liệu bền vững, để ghi nhớ một điều quan trọng, ý nghĩa sâu sắc. Trong trường hợp này, đó là lòng biết ơn đối với người đã cứu sống mình. Đây là ý nghĩa trực tiếp và rõ ràng nhất.

Đáp án: D.Khắc ghi lòng biết ơn.

—

Câu 7: Ý nào thể hiện đúng nhất nội dung câu nói sau : ” Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xóa nhòa theo thời gian, nhưng không ai có thể xóa được những điều đã được ghi tạc trên đá, trong lòng người”

A.Bài học về kinh nghiệm sống đẹp cho bản thân.

B.Bài học về sự quan tâm,chăm sóc,giúp đỡ.

C.Bài học về lòng khiêm tốn,dũng cảm.

D.Bài học hãy yêu thương bản thân,trân quý cuộc sống.

Phân tích:

Câu nói này là cốt lõi của văn bản, nó chứa đựng bài học quan trọng nhất. Chúng ta cần phân tích ý nghĩa của việc “viết lên cát” và “ghi tạc trên đá, trong lòng người”.

“Viết lên cát” là quên đi lỗi lầm, thù hận, những điều tiêu cực. “Ghi tạc trên đá, trong lòng người” là ghi nhớ ân nghĩa, lòng tốt, những điều tích cực.

Điều này dạy chúng ta cách đối diện với những điều xảy ra trong cuộc sống, cách gìn giữ những giá trị tốt đẹp.

A. “Bài học về kinh nghiệm sống đẹp cho bản thân.” – “Sống đẹp” là một khái niệm rộng, bao gồm nhiều yếu tố. Tuy nhiên, việc phân biệt điều gì nên quên, điều gì nên nhớ, và đặc biệt là ghi nhớ lòng biết ơn, chính là những kinh nghiệm quý báu để sống tốt đẹp hơn.

B. “Bài học về sự quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ.” – Đây là một phần của “sống đẹp” và cũng là nội dung được nhắc đến trong văn bản (người bạn cứu sống), nhưng câu nói trên bao quát hơn, nói về thái độ ứng xử với cả lỗi lầm và ân nghĩa.

C. “Bài học về lòng khiêm tốn, dũng cảm.” – Sự dũng cảm và bao dung thể hiện ở việc quên đi lỗi lầm, nhưng câu nói còn đề cập đến việc ghi nhớ ân nghĩa, không chỉ là khiêm tốn hay dũng cảm.

D. “Bài học hãy yêu thương bản thân, trân quý cuộc sống.” – Việc quên đi điều tiêu cực có thể giúp yêu thương bản thân, nhưng câu nói này tập trung vào mối quan hệ với người khác và cách nhìn nhận sự việc.

Xét lựa chọn A. “Kinh nghiệm sống đẹp” là một cách diễn đạt bao trùm. Việc chúng ta biết cách để lại những điều tốt đẹp và xóa bỏ những điều xấu là cốt lõi của một cuộc sống ý nghĩa và “đẹp”. Câu nói này cung cấp cho chúng ta một nguyên tắc sống rất quan trọng.

Đáp án: A.Bài học về kinh nghiệm sống đẹp cho bản thân.

—

Câu 8: Từ “miệt thị” có nghĩa là gì?

A.Chán ghét. B.Khinh ghét C.Khinh thường. D.Không coi trọng.

Phân tích:

Chúng ta cần hiểu nghĩa của từ “miệt thị” trong ngữ cảnh câu “một người nổi nóng không kiềm chế được mình nên đã nặng lời miệt thị người kia”.

“Nặng lời miệt thị” có nghĩa là nói những lời rất gay gắt, xúc phạm.

A. “Chán ghét” – Chán ghét là cảm xúc không thích, nhưng chưa hẳn là hành động lời nói.

B. “Khinh ghét” – Khinh ghét là sự kết hợp giữa khinh bỉ và ghét bỏ. Nó thể hiện thái độ rất tiêu cực.

C. “Khinh thường” – Khinh thường là thái độ coi ai đó thấp kém hơn mình, không đáng được tôn trọng. Khi dùng lời nói để thể hiện điều này, nó trở thành miệt thị.

D. “Không coi trọng” – Đây là một phần của ý nghĩa, nhưng chưa lột tả hết sắc thái tiêu cực và gay gắt của “miệt thị”.

Khi ai đó “miệt thị” người khác, họ đang sử dụng lời nói để bày tỏ thái độ xem thường, xúc phạm người khác một cách nặng nề. Trong các lựa chọn, “khinh ghét” và “khinh thường” gần nghĩa nhất. Tuy nhiên, “miệt thị” thường mang sắc thái mạnh mẽ của sự coi thường, hạ thấp.

Xét từ điển hoặc ngữ cảnh, “miệt thị” nhấn mạnh vào hành động lời nói mang tính xúc phạm, hạ thấp giá trị của người khác.

Trong các lựa chọn, “khinh thường” là ý nghĩa cốt lõi của hành động miệt thị.

Đáp án: C.Khinh thường.

—

Câu 9 (1đ): Em hiểu như thế nào về ý nghĩa của việc “viết lên cát” và “khắc lên đá” trong văn bản?

Phân tích và trả lời:

Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần dựa vào chính lời giải thích của nhân vật trong văn bản và ý nghĩa biểu tượng của hành động.

Theo văn bản, người bạn giải thích: “Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xóa nhòa theo thời gian, nhưng không ai có thể xóa được những điều tốt đẹp đã được ghi tạc trên đá, trong lòng người”.

Từ lời giải thích này, ta có thể hiểu:

– Ý nghĩa của việc “viết lên cát”:

+ Cát là vật liệu dễ bị gió thổi bay, dễ bị xóa nhòa. Do đó, “viết lên cát” là hành động tượng trưng cho việc chúng ta nên nhanh chóng quên đi, bỏ qua những lỗi lầm, những nỗi đau buồn, sự thù hận hay những điều không hay mà người khác đã gây ra cho mình. Những điều này nếu cứ giữ mãi trong lòng sẽ gây tổn thương, làm ảnh hưởng đến tâm trạng và cuộc sống của chúng ta. Cần xem đó như những điều thoáng qua, không đáng để lưu giữ.

– Ý nghĩa của việc “khắc lên đá”:

+ Đá là vật liệu bền vững, khó bị thay đổi hay xóa bỏ. Do đó, “khắc lên đá” là hành động tượng trưng cho việc chúng ta cần ghi nhớ, trân trọng, gìn giữ mãi mãi những điều tốt đẹp, những ân nghĩa, lòng tốt, sự giúp đỡ mà người khác đã dành cho mình. Những điều này là vô giá, là nguồn động viên, là minh chứng cho tình người, tình bạn.

+ Đặc biệt, văn bản còn nhấn mạnh “trong lòng người”. Điều này cho thấy việc ghi nhớ không chỉ là ghi lại bằng vật chất mà còn là khắc sâu trong tâm trí, trong trái tim của mỗi người.

Như vậy, việc phân biệt “viết lên cát” và “khắc lên đá” thể hiện một thái độ sống tích cực: tha thứ cho lỗi lầm của người khác và trân trọng những gì tốt đẹp họ mang lại.

—

Câu 10: (1đ): Bài học rút ra từ văn bản trên?

Phân tích và trả lời:

Bài học rút ra từ văn bản này mang ý nghĩa sâu sắc về cách ứng xử và cách nhìn nhận cuộc sống.

Qua câu chuyện về hai người bạn, văn bản muốn nhắn nhủ chúng ta:

Bài học về lòng khoan dung và sự quên lãng đối với lỗi lầm: Chúng ta nên học cách bỏ qua, quên đi những lỗi lầm, những lời nói làm tổn thương mình của người khác. Giống như việc viết lên cát, những điều tiêu cực ấy sẽ mau chóng phai nhạt theo thời gian nếu chúng ta không giữ mãi trong lòng. Việc này giúp tâm hồn ta thanh thản, tránh những gánh nặng không đáng có.

Bài học về lòng biết ơn và sự trân trọng đối với ân nghĩa: Ngược lại, những điều tốt đẹp, những hành động ân nghĩa, sự giúp đỡ, tình yêu thương mà người khác dành cho ta thì cần phải ghi nhớ sâu sắc, không bao giờ quên. Giống như khắc lên đá, những giá trị này cần được lưu giữ mãi mãi trong tim, trong tâm trí. Điều này thể hiện sự trân trọng tình người, xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp và ý nghĩa.

Tóm lại, bài học cốt lõi là: Hãy học cách bao dung và quên đi những điều tiêu cực, đồng thời luôn ghi nhớ và trân trọng những điều tốt đẹp, đặc biệt là lòng biết ơn.