Hỗ trợ: xuất hoá đơn GTGT 8%.
Móc khóa mica Tại Xưởng
2.100+ Đã đặt hàng

Móc Khóa Mica & Standee

In Anime, Logo Trường, Lớp Học
MUA 1 TẶNG 1 HÔM NAY
Free Thiết Kế Freeship từ 10c

một con lắc đơn có chiều dài 80 cm đang dao động điều hòa với tần số góc ω, tại …

một con lắc đơn có chiều dài 80 cm đang dao động điều hòa với tần số góc ω, tại …

một con lắc đơn có chiều dài 80 cm đang dao động điều hòa với tần số góc ω, tại nơi có gia tốc trọng trường g=10cm/s ² . Tại thời điểm t1 vật có li độ góc bằng 0,06 rad. Tại thời điểm t2= t1+ π/2 ω thì vận tốc tiếp tuyến có độ lớn gần nhất giá trị nào sau đây
Hỏi bởi: Phạm Đình Nguyên
2 câu trả lời
▲ 8✔
Chào các em học sinh thân mến! Hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng nhau chinh phục một bài tập về dao động điều hòa của con lắc đơn trong chương trình Vật lý lớp 12. Bài tập này đòi hỏi chúng ta phải hiểu rõ mối liên hệ giữa li độ góc, vận tốc góc và cách chúng biến đổi theo thời gian trong dao động điều hòa.

Chúng ta cùng nhau phân tích đề bài nhé:
Một con lắc đơn có chiều dài L = 80 cm đang dao động điều hòa với tần số góc ω. Gia tốc trọng trường tại nơi đặt con lắc là g = 10 m/s². (Lưu ý: Đề bài cho g=10cm/s², đây là một sai sót nhỏ về đơn vị, trong Vật lý lớp 12 chúng ta thường sử dụng đơn vị chuẩn là mét. Tuy nhiên, để thống nhất với đề bài và tránh sai sót trong quá trình làm bài, cô sẽ sử dụng g = 10 cm/s² theo đề. Nếu đề bài cho g=10 m/s² thì chúng ta sẽ đổi L sang mét để làm việc với đơn vị chuẩn.)

Tại thời điểm t1, vật có li độ góc là θ₁ = 0,06 rad.
Tại thời điểm t2 = t1 + π/(2ω), ta cần tìm vận tốc tiếp tuyến có độ lớn gần nhất với giá trị nào.

Trước hết, chúng ta cần nhớ lại các công thức liên quan đến dao động điều hòa của con lắc đơn.
Đối với con lắc đơn dao động với biên độ nhỏ, ta có thể coi đây là một dao động điều hòa với li độ góc θ thay đổi theo thời gian.
Phương trình dao động của li độ góc có dạng:
\[ \theta = \theta_0 \cos(\omega t + \phi) \]
trong đó:
θ là li độ góc tại thời điểm t.
θ₀ là biên độ góc.
ω là tần số góc.
t là thời gian.
φ là pha ban đầu.

Mối liên hệ giữa tần số góc ω của con lắc đơn và các đại lượng L, g được cho bởi công thức:
\[ \omega = \sqrt{\frac{g}{L}} \]

Vận tốc góc của con lắc đơn được xác định bằng đạo hàm của li độ góc theo thời gian:
\[ v_{góc} = \frac{d\theta}{dt} = -\theta_0 \omega \sin(\omega t + \phi) \]

Vận tốc tiếp tuyến của vật nặng (chính là vận tốc dài) được tính bằng công thức:
\[ v = L |v_{góc}| = L |\theta_0 \omega \sin(\omega t + \phi)| \]

Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào giải bài toán cụ thể.

Bước 1: Xác định các đại lượng đã biết và cần tìm.
Đã biết:
L = 80 cm
g = 10 cm/s²
θ₁ = 0,06 rad (tại t = t1)
t2 = t1 + π/(2ω)

Cần tìm: Giá trị gần nhất của vận tốc tiếp tuyến tại thời điểm t2.

Bước 2: Tìm mối liên hệ giữa vận tốc và li độ góc.
Chúng ta có phương trình dao động của li độ góc: θ = θ₀ cos(ωt + φ).
Và vận tốc góc: v_{góc} = -θ₀ ω sin(ωt + φ).

Từ hai công thức này, ta có thể suy ra mối liên hệ độc lập giữa vận tốc góc và li độ góc, tương tự như mối liên hệ giữa vận tốc và li độ trong dao động điều hòa của con lắc lò xo:
\[ v_{góc}^2 + (\omega \theta)^2 = (\theta_0 \omega)^2 \]
\[ (\frac{v_{góc}}{\omega})^2 + \theta^2 = \theta_0^2 \]
Hoặc:
\[ v_{góc}^2 = (\omega \theta_0)^2 – (\omega \theta)^2 \]

Do vận tốc tiếp tuyến v = L |v_{góc}|, ta có:
\[ v^2 = L^2 v_{góc}^2 = L^2 [(\omega \theta_0)^2 – (\omega \theta)^2] \]
\[ v^2 = (L \omega \theta_0)^2 – (L \omega \theta)^2 \]
Lưu ý rằng Lω = L \sqrt{g/L} = \sqrt{gL}. Do đó, Lω là vận tốc tiếp tuyến cực đại \(v_{max}\).
\[ v^2 = v_{max}^2 – (L \omega \theta)^2 \]
\[ v^2 = v_{max}^2 – (\sqrt{gL} \theta)^2 \]

Bước 3: Tìm biên độ góc θ₀.
Tại thời điểm t1, ta có li độ góc θ₁ = 0,06 rad.
Ta không biết pha tại thời điểm t1, nên ta chưa thể xác định chính xác biên độ góc θ₀ ngay lập tức. Tuy nhiên, chúng ta sẽ sử dụng mối quan hệ giữa li độ và vận tốc tại các thời điểm khác nhau.

Bước 4: Xét mối quan hệ giữa thời điểm t1 và t2.
Ta có t2 = t1 + π/(2ω).
Điều này có nghĩa là tại thời điểm t2, pha dao động đã thay đổi một lượng là Δφ = ω (t2 – t1) = ω (π/(2ω)) = π/2.
Khi pha dao động thay đổi một lượng π/2, nếu tại thời điểm t1, li độ góc là θ₁, thì li độ góc tại thời điểm t2 sẽ có mối liên hệ đặc biệt với vận tốc góc tại t1.

Ta có:
Tại t1: θ₁ = θ₀ cos(ωt₁ + φ)
Vận tốc góc tại t1: \(v_{góc,1} = -\theta_0 \omega \sin(\omega t_1 + \phi)\)

Tại t2: t2 = t1 + π/(2ω)
Li độ góc tại t2: θ₂ = θ₀ cos(ω(t1 + π/(2ω)) + φ) = θ₀ cos(ωt₁ + φ + π/2) = -θ₀ sin(ωt₁ + φ)
Vận tốc góc tại t2: \(v_{góc,2} = -\theta_0 \omega \sin(ω(t1 + π/(2ω)) + φ) = -\theta_0 \omega \sin(ωt₁ + φ + π/2) = -\theta_0 \omega (-\cos(ωt₁ + φ)) = \theta_0 \omega \cos(ωt₁ + φ)\)

Quan sát mối quan hệ giữa θ₁ và v_{góc,2} hoặc θ₂ và \(v_{góc,1}\):
Ta thấy rằng θ₂ = -θ₀ sin(ωt₁ + φ)
Và \(v_{góc,1} = -\theta_0 \omega \sin(\omega t_1 + \phi)\)
Do đó, θ₂ = \(v_{góc,1} / \omega\).
Hay \(v_{góc,1} = \omega \theta_2\).

Tương tự, ta có:
θ₁ = θ₀ cos(ωt₁ + φ)
\(v_{góc,2} = \theta_0 \omega \cos(ωt₁ + φ)\)
Do đó, \(v_{góc,2} = \omega \theta_1\).

Điều này cho thấy rằng tại thời điểm t2, vận tốc góc có độ lớn bằng ω nhân với li độ góc tại thời điểm t1.
Vận tốc tiếp tuyến tại thời điểm t2 có độ lớn là v₂ = L |\(v_{góc,2}\)|.
Mà \(v_{góc,2} = \omega \theta_1\).
Do đó, v₂ = L |ω θ₁| = Lω |θ₁|.

Bây giờ, chúng ta cần tính giá trị này.
L = 80 cm
g = 10 cm/s²
ω = \sqrt{g/L} = \sqrt{10 \text{ cm/s²} / 80 \text{ cm}} = \sqrt{1/8} \text{ s⁻¹} = 1/(2\sqrt{2}) \text{ s⁻¹} ≈ 0.3535 \text{ s⁻¹}
θ₁ = 0,06 rad

v₂ = Lω |θ₁| = (80 cm) (1/(2\sqrt{2}) s⁻¹) (0,06 rad)
v₂ = 80 * 0.06 / (2\sqrt{2}) cm/s
v₂ = 4.8 / (2\sqrt{2}) cm/s
v₂ = 2.4 / \sqrt{2} cm/s
v₂ = 2.4 * \sqrt{2} / 2 cm/s
v₂ = 1.2 \sqrt{2} cm/s

Tính giá trị gần đúng:
√2 ≈ 1.414
v₂ ≈ 1.2 * 1.414 cm/s
v₂ ≈ 1.6968 cm/s

Bây giờ, chúng ta cần xem các phương án lựa chọn (nếu có). Giả sử các phương án là:
A. 1,2 cm/s
B. 1,7 cm/s
C. 2,4 cm/s
D. 0,6 cm/s

Với kết quả tính toán là 1,6968 cm/s, giá trị gần nhất là 1,7 cm/s.

Cách suy luận khác:
Tại thời điểm t1, li độ góc là θ₁ = 0,06 rad.
Tại thời điểm t2 = t1 + π/(2ω), pha dao động đã thay đổi một góc π/2.
Nếu ta xem xét mối quan hệ giữa li độ và vận tốc tại các thời điểm cách nhau π/(2ω), ta có:
Nếu tại thời điểm t’, li độ góc là θ’, thì vận tốc góc là \(v’_{góc} = -\theta_0 \omega \sin(\omega t’ + \phi)\).
Tại thời điểm t’ + π/(2ω), li độ góc là θ” = θ₀ cos(ω(t’ + π/(2ω)) + φ) = -θ₀ sin(ωt’ + φ).
Vận tốc góc là \(v”_{góc} = -\theta_0 \omega \sin(ω(t’ + π/(2ω)) + φ) = \theta_0 \omega \cos(ωt’ + φ)\).

Ta có mối liên hệ: θ” = \(v’_{góc}/\omega\) và \(v”_{góc} = \omega \theta’\).
Trong bài toán này, ta có θ₁ = 0,06 rad tại t1.
Tại t2 = t1 + π/(2ω), ta cần tìm vận tốc tiếp tuyến v₂.

Ta biết rằng vận tốc tiếp tuyến v = L |\(v_{góc}\)|.
Và ta có mối liên hệ \(v_{góc} = \omega \theta_{ngay\_truoc\_pha\_π/2}\).
Cụ thể, nếu tại thời điểm t1, li độ góc là θ₁, thì vận tốc góc tại thời điểm t1 là \(v_{góc,1}\).
Và tại thời điểm t2 = t1 + π/(2ω), li độ góc là θ₂ và vận tốc góc là \(v_{góc,2}\).

Ta đã chứng minh ở trên rằng: \(v_{góc,2} = \omega \theta_1\).
Do đó, vận tốc tiếp tuyến tại t2 là v₂ = L |\(v_{góc,2}\)| = L |ω θ₁|.
Với L = 80 cm, g = 10 cm/s², ω = \sqrt{g/L} = \sqrt{10/80} = \sqrt{1/8} s⁻¹, θ₁ = 0,06 rad.
v₂ = (80 cm) (\sqrt{1/8} s⁻¹) (0,06 rad)
v₂ = 80 0.06 \sqrt{1/8} cm/s
v₂ = 4.8 * \sqrt{1/8} cm/s
v₂ = 4.8 * (1 / (2\sqrt{2})) cm/s
v₂ = 2.4 / \sqrt{2} cm/s
v₂ = 1.2 \sqrt{2} cm/s ≈ 1,697 cm/s.

Kết luận: Vận tốc tiếp tuyến tại thời điểm t2 có độ lớn gần nhất với giá trị 1,7 cm/s.

Lưu ý quan trọng:
Trong trường hợp đề bài cho g=10 m/s², chúng ta cần đổi đơn vị của L:
L = 80 cm = 0.8 m.
Khi đó:
ω = \sqrt{g/L} = \sqrt{10 m/s² / 0.8 m} = \sqrt{12.5} s⁻¹.
v₂ = Lω |θ₁| = (0.8 m) (\sqrt{12.5} s⁻¹) (0.06 rad)
v₂ = 0.8 0.06 \sqrt{12.5} m/s
v₂ = 0.048 * \sqrt{12.5} m/s
v₂ = 0.048 * \sqrt{25/2} m/s
v₂ = 0.048 * 5 / \sqrt{2} m/s
v₂ = 0.24 / \sqrt{2} m/s
v₂ = 0.12 \sqrt{2} m/s ≈ 0.1697 m/s = 16.97 cm/s.
Lúc đó, đáp án sẽ khác.

Tuy nhiên, dựa theo đề bài đã cho với g=10cm/s², chúng ta có kết quả là 1,697 cm/s.

Hy vọng với cách trình bày chi tiết này, các em đã hiểu rõ từng bước giải bài toán. Chúc các em học tốt!

Trả lời bởi: Giáo viên Chuyên Môn
▲ 2

Đáp án:

 \(|v_2| = 12\sqrt{2} (cm/s)\)

Giải thích các bước giải:

       \(\alpha_1 = 0,06 (rad)\)

       \(l = 80 (cm) = 0,8 (m)\)

Tần số góc của dao động là:

       \(\omega = \sqrt{g/l} = \sqrt{10/0,8} = {5\sqrt{2}}/2\) \((rad/s)\)

Phương trình li độ góc, vận tốc tiếp tuyến lần lượt là:

       \(\alpha = \alpha_0 cos(\omegat + \varphi)\)

       \(v = (l.\alpha)’ = – l.\alpha’\)

          \(= – l.\omega.\alpha_0 .sin(\omegat + \varphi)\)

          \(= v_0 cos(\omegat + \varphi + pi/2)\)

\(=> v\) và \(\alpha\) vuông pha với nhau.

Tại thời điểm \(t_1:\)

        \((\alpha_1/\alpha_0)^2 + (v_1/v_0)^2 = 1\)

        \(v_1 = v_0 cos(\omegat_1 + \varphi + pi/2)\)

Tại thời điểm \(t_2:\)

        \(v_2 = v_0 cos(\omega(t_1 + pi/{2\omega}) + \varphi + pi/2)\)

             \(= v_0 cos(\omegat_1 + \varphi + pi)\)

\(=>\) Pha dao động tại hai thời điểm \(t_1, t_2\) vuông pha nhau.

\(=> (v_1/v_0)^2 + (v_2/v_0)^2 = 1

\)=> (v_2/v_0)^2 = (\alpha_1/\alpha_0)^2\(

\)=> {|v_2|}/{l\omega\alpha_0} = \alpha_1/\alpha_0\(

\)=> |v_2| = l\omega\alpha_1\(

             \)= 80.{5\sqrt{2}}/2 .0,06\(

             \)= 12\sqrt{2}` \((cm/s)\)

Trả lời bởi: Mạnh Khôi

Viết một bình luận

Cam kết từ xưởng
Cam kết giải quyết 100% sự cố và có test màu, test mẫu
Test màu Test mẫu
Đơn hàng gặp vấn đề (tracking, hàng lỗi, in sai, thiếu sót)? Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ bạn!
Hỗ trợ qua Zalo ngay
Test màu
Kiểm tra màu trước khi in hàng loạt, tránh lệch so với thiết kế.
Test mẫu
Duyệt mẫu thực tế trước khi sản xuất số lượng lớn.
Đổi trả & hoàn tiền
Hàng lỗi hoặc in sai được xử lý theo chính sách rõ ràng.
Hỗ trợ tracking
Đơn chậm hoặc thiếu mã vận đơn, nhắn Zalo để được kiểm tra ngay.
WhatsApp
Facebook
Chat Zalo
Zalo
097.538.4646
Zalo
Giới Thiệu Xưởng In