Chào các em học sinh yêu quý! Thầy/Cô rất vui được cùng các em giải một bài toán thực tế rất hay về tỉ số phần trăm ngày hôm nay. Đây là một dạng bài thường gặp trong chương trình Toán lớp 5 của cả ba bộ sách Kết nối tri thức, Chân trời sáng tạo và Cánh diều đó các em. Chúng ta cùng nhau phân tích và tìm lời giải nhé!

Để giải bài toán này một cách rõ ràng và chính xác, chúng ta sẽ đi theo các bước sau đây:

Bước 1: Tính số gạo bán được vào buổi sáng.

Bài toán cho biết buổi sáng người đó bán được 60% tổng số gạo. Để tìm số lượng cụ thể, chúng ta sẽ lấy tổng số gạo nhân với tỉ số phần trăm đó.

Công thức tính tỉ số phần trăm của một số là:

\[ \text{Giá trị phần trăm} = \left( \frac{\text{Tỉ số phần trăm}}{100} \right) \times \text{Tổng số} \]

Áp dụng công thức trên, số gạo người đó bán được buổi sáng là:

\( \frac{60}{100} \times 150 = 90 \) (kg)

Giải thích: Chúng ta cần tìm 60% của 150kg. Nghĩa là, nếu chia 150kg thành 100 phần bằng nhau, thì buổi sáng đã bán đi 60 phần như thế. Cách tính nhanh nhất là lấy tổng số nhân với 0,60 (tức là 60 chia 100).

Bước 2: Tính số gạo còn lại sau khi bán buổi sáng.

Sau khi bán một phần vào buổi sáng, số gạo còn lại sẽ ít hơn số gạo ban đầu. Chúng ta sẽ lấy tổng số gạo ban đầu trừ đi số gạo đã bán buổi sáng.

Công thức tính số còn lại là:

\[ \text{Số còn lại} = \text{Tổng số ban đầu} – \text{Số đã bán} \]

Số gạo còn lại sau khi bán buổi sáng là:

\( 150 – 90 = 60 \) (kg)

Giải thích: Để biết buổi chiều và buổi tối còn bao nhiêu để bán, chúng ta cần tìm phần gạo chưa được bán sau buổi sáng.

Bước 3: Tính số gạo bán được vào buổi chiều.

Bài toán nói rằng buổi chiều bán được 45% số gạo còn lại. “Số gạo còn lại” ở đây chính là kết quả chúng ta vừa tìm được ở Bước 2. Chúng ta lại áp dụng công thức tính tỉ số phần trăm của một số.

Số gạo người đó bán được buổi chiều là:

\( \frac{45}{100} \times 60 = 27 \) (kg)

Giải thích: Các em lưu ý ở đây 45% không phải là của tổng số gạo ban đầu 150kg, mà là 45% của 60kg gạo còn lại sau buổi sáng. Điều này rất quan trọng để tránh nhầm lẫn nhé!

Bước 4: Tính số gạo bán được vào buổi tối.

Buổi tối sẽ bán hết số gạo còn lại sau khi đã bán cả buổi sáng và buổi chiều. Vậy chúng ta sẽ lấy số gạo còn lại sau buổi sáng (Kết quả Bước 2) trừ đi số gạo đã bán buổi chiều (Kết quả Bước 3).

Số gạo người đó bán được buổi tối là:

\( 60 – 27 = 33 \) (kg)

Giải thích: Sau khi bán buổi sáng và buổi chiều, số gạo còn lại cuối cùng chính là số gạo người đó đã bán được vào buổi tối.

Vậy, người đó bán được 33 ki-lô-gam gạo vào buổi tối.

Đáp số: 33 kg gạo.

Các em thấy không, một bài toán tưởng chừng phức tạp nhưng khi chúng ta chia nhỏ thành từng bước và hiểu rõ ý nghĩa của từng phép tính, thì mọi thứ trở nên thật đơn giản! Chúc các em học tốt môn Toán nhé!