Chào các con, cô rất vui được cùng các con giải bài toán này. Đây là một dạng toán về tỉ số phần trăm rất hay và cũng dễ nhầm lẫn nếu chúng ta không đọc kỹ đề. Các con hãy cùng cô phân tích và giải bài toán một cách thật cẩn thận nhé!

Phân tích bài toán:
Bài toán cho chúng ta biết: Tiền lãi bằng 20% của giá bán.
Bài toán hỏi: Tiền lãi bằng bao nhiêu phần trăm của giá mua?
Như vậy, điểm mấu chốt ở đây là số phần trăm lãi lúc đầu được tính theo giá bán, nhưng câu hỏi lại yêu cầu chúng ta tính số phần trăm lãi theo giá mua (hay còn gọi là giá vốn). Chúng ta cần tìm mối liên hệ giữa giá bán, giá mua và tiền lãi.
Ta luôn có công thức: \[ \text{Giá bán} = \text{Giá mua} + \text{Tiền lãi} \]

Bây giờ, chúng ta sẽ bắt tay vào giải bài toán nhé.

Bài giải chi tiết

Để giải bài toán này, chúng ta sẽ sử dụng phương pháp coi một đại lượng là 100%. Vì tiền lãi được tính theo giá bán, nên chúng ta sẽ coi giá bán là 100%.

Bước 1: Tìm tỉ số phần trăm của giá mua so với giá bán

Coi giá bán 1 kg gạo là 100%.
Vì người đó được lãi 20% theo giá bán nên số tiền lãi tương ứng là 20%.
Số tiền mua (giá vốn) của 1 kg gạo sẽ bằng giá bán trừ đi tiền lãi. Tỉ số phần trăm của giá mua so với giá bán là:
\[ 100\% – 20\% = 80\% \]
Vậy, giá mua bằng 80% giá bán.

Bước 2: Tìm tỉ số phần trăm của tiền lãi so với giá mua

Bây giờ, chúng ta cần so sánh tiền lãi với giá mua (giá vốn).
Ta có:
– Tiền lãi là 20% (so với giá bán).
– Giá mua là 80% (so với giá bán).

Để tìm xem tiền lãi bằng bao nhiêu phần trăm so với giá mua, ta lấy tỉ số của tiền lãi chia cho tỉ số của giá mua:
\[ 20\% : 80\% = 20 : 80 \]
Thực hiện phép chia, ta được:
\[ 20 : 80 = 0,25 \]
Bây giờ, chúng ta đổi số thập phân 0,25 ra tỉ số phần trăm bằng cách nhân số đó với 100 và viết thêm ký hiệu %.
\[ 0,25 = 25\% \]

Vậy, với mỗi kilogam gạo, người đó lãi được 25% theo giá mua.

Đáp số: 25%

Lưu ý dành cho các con:
Qua bài toán này, các con cần ghi nhớ: khi tính tỉ số phần trăm, chúng ta phải xác định rất rõ đại lượng nào được chọn làm đơn vị (coi là 100%). Ở bài này, tiền lãi ban đầu được tính “theo giá bán”, nên ta coi giá bán là 100%. Nếu bài toán cho tiền lãi “theo giá mua”, ta lại phải coi giá mua là 100%.
Cô tin rằng nếu các con nắm vững bản chất này thì sẽ không còn bị nhầm lẫn ở những bài toán tương tự nữa. Chúc các con học tốt