Chào các em học sinh yêu quý! Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau giải một bài toán rất thú vị liên quan đến mua bán và tính toán tiền lời nhé. Để giải quyết bài toán này, chúng ta sẽ đi từng bước một thật cẩn thận để không bị nhầm lẫn. Các em sẵn sàng chưa nào?

Bài giải:

Để tìm được số bát bị vỡ, trước tiên chúng ta cần biết tổng số tiền người đó đã bỏ ra để mua bát, sau đó là tổng số tiền người đó thu về sau khi bán bát (có tính cả tiền lãi). Từ số tiền thu về và giá bán mỗi cái bát, chúng ta sẽ biết được có bao nhiêu cái bát đã được bán, và từ đó suy ra số bát bị vỡ.

Bước 1: Tính tổng số tiền người đó dùng để mua 500 cái bát.

Ở đây, đề bài cho biết mỗi “chục” bát giá 40 000đ. Một “chục” nghĩa là 10 cái bát. Vậy, chúng ta cần tìm giá mua của mỗi cái bát và tổng giá mua của 500 cái bát.

Giá mua của mỗi cái bát là:

\[ 40000 \div 10 = 4000 \text{ (đồng)} \]

(Giải thích: Chúng ta chia tổng giá tiền của 10 cái bát cho 10 để tìm giá của 1 cái bát.)

Tổng số tiền người đó đã bỏ ra để mua 500 cái bát là:

\[ 4000 \times 500 = 2000000 \text{ (đồng)} \]

(Giải thích: Chúng ta lấy giá mua của 1 cái bát nhân với tổng số bát đã mua để tìm tổng số tiền mua.)

Bước 2: Tính số tiền người đó thu được sau khi bán bát.

Đề bài cho biết tổng số tiền thu được vẫn lãi 20% so với tiền mua bát. Điều này có nghĩa là số tiền lời mà người đó nhận được bằng 20% của số tiền mua bát.

Số tiền lãi người đó thu được là:

\[ 2000000 \times \frac{20}{100} = 400000 \text{ (đồng)} \]

(Giải thích: Để tính 20% của một số, chúng ta lấy số đó nhân với 20 rồi chia cho 100, hoặc nhân với 0.2.)

Tổng số tiền người đó thu được sau khi bán bát là:

\[ 2000000 + 400000 = 2400000 \text{ (đồng)} \]

(Giải thích: Tổng số tiền thu được sẽ bằng số tiền gốc đã bỏ ra mua cộng với số tiền lãi.)

Bước 3: Tính số bát còn lại (không bị vỡ) sau khi chuyên chở.

Mỗi cái bát bán với giá 5000đ. Chúng ta đã biết tổng số tiền thu được là 2 400 000đ. Để tìm số bát đã bán, chúng ta lấy tổng số tiền thu được chia cho giá bán của mỗi cái bát.

Số bát người đó đã bán được là:

\[ 2400000 \div 5000 = 480 \text{ (cái)} \]

(Giải thích: Khi biết tổng số tiền và giá của một đơn vị sản phẩm, chúng ta dùng phép chia để tìm số lượng sản phẩm.)

Bước 4: Tính số bát bị vỡ khi chuyên chở.

Ban đầu người đó mua 500 cái bát. Sau khi chuyên chở và bán, chỉ còn 480 cái bát được bán. Vậy số bát bị vỡ chính là hiệu của số bát ban đầu và số bát đã bán.

Số bát bị vỡ khi chuyên chở là:

\[ 500 – 480 = 20 \text{ (cái)} \]

(Giải thích: Số bát bị vỡ là phần chênh lệch giữa tổng số bát ban đầu và số bát còn nguyên vẹn để bán.)

Đáp số: 20 cái bát.

Thầy hy vọng qua bài giải chi tiết này, các em đã hiểu rõ cách làm từng bước một và có thể tự tin giải những bài toán tương tự nhé!