Năm 1995 gia đình bác Hoà thu được 8 tấn thóc. Năm 2000 gia đình bác Hoà thu đượ…

Chào các em học sinh yêu quý của cô! Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau giải một bài toán rất hay và thực tế về năng suất thu hoạch thóc của gia đình bác Hòa nhé. Đây là dạng bài tập về “tỉ số phần trăm” mà chúng ta đã học rất kỹ.

Chúng mình cùng bắt đầu nào!

Phân tích đề bài và tìm hướng giải quyết:

Bài toán này có hai phần. Ở phần a), chúng ta cần tìm xem sản lượng thóc tăng bao nhiêu phần trăm. Ở phần b), chúng ta sẽ dùng kết quả phần a) để tính sản lượng năm 2005.

Lời giải chi tiết:

a) Hỏi so với năm 1995, năm 2000 số thóc mà bác Hoà thu hoạch tăng thêm bao nhiêu phần trăm?

Bước 1: Tìm số tấn thóc tăng thêm từ năm 1995 đến năm 2000.

Để biết số thóc tăng thêm là bao nhiêu, chúng ta lấy số thóc thu được năm 2000 trừ đi số thóc thu được năm 1995. Đây là phép tính cơ bản để tìm phần chênh lệch, hay phần tăng thêm.

Số tấn thóc tăng thêm là:

$$8.5–8=0.5\text{ (tấn)}$$

Bước 2: Tìm tỉ số phần trăm số thóc tăng thêm so với năm 1995.

Để tìm xem số thóc tăng thêm chiếm bao nhiêu phần trăm so với năm 1995, chúng ta lấy số thóc tăng thêm (0.5 tấn) chia cho số thóc của năm 1995 (8 tấn), sau đó nhân với 100 và thêm kí hiệu phần trăm. “So với năm 1995” nghĩa là chúng ta lấy số thóc của năm 1995 làm gốc để so sánh.

Tỉ số phần trăm số thóc tăng thêm là:

$$\frac{0.5}{8}\times 100\%=6.25\%$$

(Chúng mình có thể tính 0.5 chia 8 được 0.0625, sau đó nhân với 100 để ra 6.25%)

Vậy, so với năm 1995, năm 2000 số thóc tăng thêm 6.25%.

b) Nếu so với năm 2000, năm 2005 số thóc cũng tăng thêm bấy nhiêu phần trăm thì năm 2005 gia đình bác Hoà thu hoạch được bao nhiêu tấn thóc?

Bước 1: Tính số tấn thóc tăng thêm của năm 2005 so với năm 2000.

Theo đề bài, số thóc năm 2005 tăng thêm bấy nhiêu phần trăm so với năm 2000, tức là tăng thêm 6.25% so với 8.5 tấn thóc của năm 2000. Để tìm 6.25% của 8.5 tấn, chúng ta có thể lấy 8.5 nhân với 6.25 rồi chia cho 100, hoặc đổi 6.25% thành số thập phân (0.0625) rồi nhân với 8.5. Cả hai cách đều đúng và được học trong chương trình Toán lớp 5.

Số tấn thóc tăng thêm của năm 2005 là:

$$8.5\times 6.25\%=8.5\times \frac{6.25}{100}=8.5\times 0.0625=0.53125\text{ (tấn)}$$

Bước 2: Tính tổng số tấn thóc thu hoạch được vào năm 2005.

Số thóc thu hoạch năm 2005 sẽ bằng số thóc của năm 2000 cộng với số thóc tăng thêm mà chúng ta vừa tính được. Khi biết được phần tăng thêm, chúng ta cộng nó vào giá trị ban đầu để tìm giá trị mới.

Năm 2005 gia đình bác Hoà thu hoạch được số tấn thóc là:

$$8.5+0.53125=9.03125\text{ (tấn)}$$

Đáp số:

a) $6.25\%$

b) $9.03125\text{ tấn}$

Các em thấy không, bài toán về tỉ số phần trăm rất thú vị và áp dụng nhiều trong cuộc sống. Chỉ cần chúng ta nắm vững cách tìm phần trăm của một số, tìm tỉ số phần trăm, là có thể giải được những bài toán như thế này một cách dễ dàng rồi!