nêu biện pháp tu từ và tác dụng của nó trong câu tục ngữ sau:
Mau sao thì nắng, …
Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa
Bây giờ, cô trò mình sẽ đi vào từng bước để xác định biện pháp tu từ và tác dụng của nó nhé.
Bước 1: Đọc kỹ câu tục ngữ và suy nghĩ về ý nghĩa đen của nó.
Câu tục ngữ “Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa” nói về mối quan hệ giữa sự xuất hiện của các vì sao và hiện tượng thời tiết. “Sao mau” có thể hiểu là bầu trời có nhiều sao, nhìn thấy rõ. “Sao vắng” là bầu trời ít sao, hoặc bị mây che phủ. “Nắng” và “mưa” là hai hiện tượng thời tiết đối lập.
Vậy, ý nghĩa đen của câu này là: Khi bầu trời nhiều sao thì trời nắng, khi bầu trời ít sao thì trời mưa.
Bước 2: Tìm kiếm các dấu hiệu của biện pháp tu từ.
Trong câu tục ngữ này, chúng ta cần chú ý đến sự đối lập giữa các yếu tố.
* Chúng ta thấy có sự đối lập giữa “mau sao” và “vắng sao”.
* Đồng thời, có sự đối lập giữa “nắng” và “mưa”.
Sự đối lập này không chỉ đơn thuần là từ ngữ mà còn thể hiện sự đối lập về ý nghĩa, về hiện tượng.
Bước 3: Xác định biện pháp tu từ.
Khi có sự đối lập giữa các từ ngữ, các ý hoặc các hình ảnh nhằm làm nổi bật ý nghĩa, chúng ta gọi đó là biện pháp tu từ so sánh tương phản (hay còn gọi là phép tương phản, phép đối).
Trong câu tục ngữ này, có sự đối lập rõ ràng giữa hai vế:
* Vế thứ nhất: “Mau sao thì nắng”
* Vế thứ hai: “vắng sao thì mưa”
Hai vế này đối lập nhau về hình ảnh (sao mau – sao vắng) và đối lập nhau về kết quả (nắng – mưa).
Bước 4: Nêu tác dụng của biện pháp tu từ vừa tìm được.
Vậy, việc sử dụng biện pháp tu từ so sánh tương phản ở đây có tác dụng gì?
* Làm nổi bật mối quan hệ giữa bầu trời nhiều sao và trời nắng, bầu trời ít sao và trời mưa. Biện pháp này giúp người đọc, người nghe dễ dàng nhận ra sự liên kết mà ông cha ta đã quan sát được giữa các vì sao và hiện tượng thời tiết.
* Tăng tính gợi hình, gợi cảm, giúp câu tục ngữ trở nên sinh động và dễ nhớ hơn. Thay vì nói một cách khô khan, việc đặt hai vế đối lập cạnh nhau tạo nên một hình ảnh tương phản rõ nét, khắc sâu vào tâm trí người đọc.
* Khẳng định kinh nghiệm dự báo thời tiết của nhân dân ta dựa trên những dấu hiệu tự nhiên. Câu tục ngữ không chỉ là một lời nói mà còn là một bài học về cách quan sát và rút ra kinh nghiệm từ cuộc sống.
Tổng kết:
Trong câu tục ngữ “Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa”, biện pháp tu từ được sử dụng là so sánh tương phản (hay phép tương phản).
Tác dụng của biện pháp này là:
+ Làm nổi bật mối quan hệ giữa các dấu hiệu thiên nhiên (sao mau, sao vắng) và hiện tượng thời tiết (nắng, mưa).
+ Giúp câu tục ngữ sinh động, dễ nhớ, dễ thuộc.
+ Khẳng định kinh nghiệm quan sát và dự báo thời tiết của nhân dân ta.
Các em đã hiểu bài chưa nào? Cô hy vọng qua phân tích này, các em sẽ càng thêm yêu thích và hiểu sâu sắc hơn về những câu tục ngữ, ca dao của dân tộc mình.
+ Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa
=>bptt: phép đối : mau- vắng; nắng – mưa
Tác dụng : để tăng hiệu quả diễn đạt.
CHÚC BẠN HỌC TỐT
VOTE MÌNH 5* NHA
Câu 1
+ Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa
=>bptt: phép đối : mau- vắng; nắng – mưa
+ Chuồn chuồn….
=> bptt: đối lập : thấp – cao;
từ láy : thấp – ngập; cao – rào
+ Cơn đằng đông…