Nêu cảm nhận về đoạn văn sau:
Mưa mùa xuân xôn xao phơi phới. Những hạt mưa bé …
Mưa mùa xuân xôn xao phơi phới. Những hạt mưa bé nhỏ mềm mại rơi mà như nhảy nhót. Hạt
nọ tiếp hạt kia đan xuống mặt đất … Mặt đất đã kiệt sức bỗng thức dậy, âu yếm đón lấy những hạt
mưa ấm áp trong lành. Đất trời lại dịu mềm, lại cần mẫn tiếp nhựa cho cây cỏ. Mưa mùa xuân đã
đem lại cho chúng cái sức sống ứ đầy, tràn lên các nhánh lá mầm non. Và cây trả nghĩa cho mưa
bằng cả mùa hoa thơm trái ngọt
(Nguyễn Thị Thu Trang, Tiếng mưa)
Chúng ta sẽ lần lượt đi qua các bước để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp của đoạn văn này.
Bước 1: Đọc kỹ và xác định nội dung chính của đoạn văn.
Các em hãy đọc thầm lại đoạn văn một lần nữa. Sau khi đọc, các em thử suy nghĩ xem tác giả đang miêu tả điều gì? Đoạn văn nói về điều gì là quan trọng nhất?
À, đúng rồi! Đoạn văn này miêu tả vẻ đẹp và ý nghĩa của cơn mưa mùa xuân. Tác giả đã vẽ nên một bức tranh sống động về cảnh mưa rơi, về sự hồi sinh của đất đai và sự phát triển của cây cối dưới làn mưa xuân.
Bước 2: Phân tích các biện pháp tu từ và cách sử dụng từ ngữ, hình ảnh.
Bây giờ, chúng ta sẽ cùng nhau “mổ xẻ” từng câu, từng chữ để xem tác giả đã sử dụng những “vũ khí” ngôn ngữ nào để làm cho đoạn văn thêm sinh động và giàu cảm xúc nhé.
* “Mưa mùa xuân xôn xao phơi phới.”
* Các em thấy từ “xôn xao” gợi lên điều gì? Nó có phải là âm thanh không? Hay là cảm giác? Từ “xôn xao” ở đây vừa gợi tả âm thanh rì rào, náo nức của mưa, vừa gợi lên một tâm trạng vui tươi, rộn ràng.
* Còn từ “phơi phới”? Từ này thường dùng để miêu tả sự vui vẻ, phấn chấn. Khi kết hợp với “xôn xao”, nó tạo nên một không khí vô cùng tích cực, tràn đầy sức sống cho cơn mưa xuân.
* “Những hạt mưa bé nhỏ mềm mại rơi mà như nhảy nhót.”
* Ở đây, tác giả đã dùng biện pháp nghệ thuật gì? “Hạt mưa… như nhảy nhót”. Rất chính xác, đó là phép so sánh.
* “Nhảy nhót” là hành động của con người, của những sinh vật sống động. Khi gán cho hạt mưa sự “nhảy nhót”, tác giả đã nhân hóa giọt mưa, làm cho chúng trở nên sinh động, đáng yêu và tinh nghịch hơn rất nhiều.
* Các từ “bé nhỏ”, “mềm mại” cũng góp phần tô đậm nét dịu dàng, trong sáng của mưa xuân.
* “Hạt nọ tiếp hạt kia đan xuống mặt đất…”
* Từ “đan” ở đây rất đắt giá. Các em thử tưởng tượng xem “đan” có nghĩa là gì? Nó giống như việc đan lát sợi vải, đan những sợi chỉ vào nhau để tạo thành một tấm.
* Việc hạt mưa “đan xuống mặt đất” gợi lên hình ảnh những giọt mưa rơi dày đặc, liên tục, tạo thành một màn nước mỏng manh, bao phủ lên mặt đất.
* “Mặt đất đã kiệt sức bỗng thức dậy, âu yếm đón lấy những hạt mưa ấm áp trong lành.”
* Ai là người “kiệt sức” ở đây? Là mặt đất. Tác giả đã sử dụng biện pháp gì để nói về mặt đất như vậy? Đúng rồi, đó là phép nhân hóa. Mặt đất được ví như một cơ thể sống, đã trải qua một thời gian dài khô cằn, mệt mỏi.
* Và khi mưa xuân đến, điều gì xảy ra? “bỗng thức dậy”. Sự “thức dậy” này diễn ra nhanh chóng, bất ngờ.
* Mặt đất “âu yếm đón lấy những hạt mưa”. “Âu yếm” là một hành động thể hiện tình yêu thương, sự trìu mến. Tác giả đã nhân hóa mặt đất, cho nó có tình cảm, có sự mong chờ, và hạnh phúc khi nhận được “những hạt mưa ấm áp trong lành”.
* Các tính từ “ấm áp”, “trong lành” cho thấy đặc điểm của mưa xuân, khác với những cơn mưa mùa khác.
* “Đất trời lại dịu mềm, lại cần mẫn tiếp nhựa cho cây cỏ.”
* “Dịu mềm” là trạng thái mềm mại, dễ chịu. Cả đất và trời đều trở nên dịu dàng hơn dưới cơn mưa xuân.
* “Cần mẫn tiếp nhựa cho cây cỏ”. “Cần mẫn” có nghĩa là chăm chỉ, làm việc một cách tỉ mỉ. Tác giả tiếp tục nhân hóa, coi đất trời như những người làm vườn siêng năng, đang âm thầm, bền bỉ nuôi dưỡng cây cối. “Nhựa” ở đây là nhựa sống, là nguồn dinh dưỡng quan trọng để cây phát triển.
* “Mưa mùa xuân đã đem lại cho chúng cái sức sống ứ đầy, tràn lên các nhánh lá mầm non.”
* Từ “ứ đầy” và “tràn lên” diễn tả sự dồi dào, mạnh mẽ của sức sống mà mưa mang lại. Sức sống ấy không chỉ đủ mà còn dâng trào, lan tỏa khắp nơi.
* “Các nhánh lá mầm non” là hình ảnh quen thuộc của mùa xuân, của sự đâm chồi nảy lộc.
* “Và cây trả nghĩa cho mưa bằng cả mùa hoa thơm trái ngọt.”
* Đây là một lời khẳng định về sự tương tác, sự đền đáp trong tự nhiên. Cây cối không chỉ nhận lấy sự sống mà còn biết “trả nghĩa”.
* “Trả nghĩa” là hành động đáp lại ơn huệ, đền ơn. Cây không chỉ lớn lên mà còn nở hoa thơm, kết trái ngọt, dâng tặng cho đời, như một lời cảm ơn chân thành gửi đến cơn mưa xuân.
Bước 3: Nêu cảm nhận chung về đoạn văn.**
Sau khi phân tích từng chi tiết, chúng ta có thể đưa ra cảm nhận chung về đoạn văn.
Đoạn văn trên đã khắc họa rất thành công vẻ đẹp và ý nghĩa của cơn mưa mùa xuân. Tác giả đã sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, giàu cảm xúc với các biện pháp tu từ như nhân hóa, so sánh, cùng với việc lựa chọn từ ngữ tinh tế, gợi cảm.
* Về nội dung: Đoạn văn không chỉ đơn thuần miêu tả cảnh mưa rơi mà còn ca ngợi sức sống mãnh liệt của thiên nhiên khi xuân về. Qua cơn mưa, đất đai được hồi sinh, cây cỏ vươn mình đâm chồi nảy lộc và đơm hoa kết trái. Tác giả đã cho thấy mối quan hệ hài hòa, tương sinh giữa thiên nhiên và vạn vật.
* Về nghệ thuật:
* Hình ảnh sinh động, giàu sức gợi: Từ “xôn xao phơi phới”, “nhảy nhót”, “đan xuống”, “kiệt sức”, “thức dậy”, “âu yếm”, “dịu mềm”, “cần mẫn”, “ứ đầy”, “tràn lên”,… tất cả đều tạo nên một bức tranh sống động và đầy sức sống.
* Ngôn ngữ giàu cảm xúc: Cách dùng từ ngữ như “phơi phới”, “nhảy nhót”, “âu yếm”, “trả nghĩa” thể hiện tình cảm yêu mến, trân trọng của tác giả đối với thiên nhiên mùa xuân.
* Phép nhân hóa độc đáo: Việc nhân hóa mặt đất, đất trời, làm cho các sự vật trở nên có hồn, có tình cảm, giúp người đọc cảm nhận rõ hơn sự gắn bó, tương tác giữa thiên nhiên.
Đoạn văn đã mang đến cho người đọc một cảm giác thư thái, yêu đời, yêu thiên nhiên hơn. Nó không chỉ là một bức tranh thiên nhiên đẹp mà còn là một bài ca về sự sống, về sự tuần hoàn và sự đền đáp trong vũ trụ.
Các em thấy đấy, chỉ một đoạn văn ngắn thôi nhưng tác giả đã gửi gắm bao nhiêu tình cảm và ý nghĩa. Khi đọc văn, chúng ta cần đọc thật kỹ, cảm nhận từng câu từng chữ, suy ngẫm về ý nghĩa mà tác giả muốn truyền tải.
Vậy là chúng ta đã hoàn thành việc cảm nhận về đoạn văn này rồi. Các em về nhà đọc thêm nhiều bài văn hay để trau dồi thêm vốn từ và khả năng cảm thụ văn học của mình nhé. Chúc các em học tốt!
Mùa xuân là một mùa mà được mọi người xung quanh đợi nhất trong năm. Mùa Xuân chính là đề tài thích hợp để các nhà văn, nhà thơ nghĩ và viết ra những dòng chữ sinh động, hấp dẫn, tạo ấn tượng cho người đọc, người nghe. Trong đó, em thích nhất bài “Tiếng mưa” của Tác giả Thu Trang với nội dung nói về cơn mưa mùa xuân. Những dòng chữ đầu tiên của đoạn văn rất nhẹ nhàng, từ tốn, đi vào lòng người. Những hạt mưa đc tác giả sử dụng hình ảnh so sánh để nói lên đc vẻ mềm mại của hạt mưa, và hạt mưa cũng rất thích thú khi đc rơi xuống từ bầu trời xanh làm cho người đọc liên tưởng tới khung cảnh 1 đứa bé đc mẹ đưa đi chơi vào đầu xuân. Những hạt mưa rơi liên tiếp, làm nặng cả xuống cây ổi. Nhờ hạt mưa đã làm thức giấc mặt đất và xua đi cái khô héo của mùa đồng xám xịt và âu yếm đón lấy những hạt mưa mùa xuân như 1 người mẹ âu yếm đứa con của mình. Những câu còn lại của đoạn văn nói lên ý nghĩa đích thực của hạt mưa xuân và sự biết ơn và trả ơn của cảnh vật, cây cối như hành động của 1 con người.