Để giải quyết yêu cầu này, chúng ta sẽ đi theo từng bước một, giống như cách chúng ta xây dựng một công trình kiến trúc hay nuôi dưỡng một con ong vậy.

Bước 1: Đọc kỹ và cảm nhận đoạn trích.
Trước hết, các em hãy cùng cô đọc lại đoạn trích một cách thật chậm rãi và chú ý đến từng hình ảnh, từng câu chữ mà tác giả đã gửi gắm.

“Tại một công trường làm đường Tây Bắc, 1966.
Tôi nhìn ra cái tàu lăn nghiến đá mặt đường mới, nhìn ra những kíp thợ xây dựng mở đường, nhìn ra một tổ ong của anh chị em làm đường vừa mang được ong chúa về. Cửa sổ buồng tôi viết, lúc nào cũng nhộn nhịp cánh tay người và những cánh ong quen dần với tổ mới. Ong bay trên trang sổ tay tôi. Ong tua tròn trên trang giấy chữ nhật trắng, như là tàu bay đảo nhiều vòng, chờ lệnh hạ cánh xuống. Buồng bên có người bị ong đốt. Bởi vì người đó hoảng hốt vừa giết ong một cách không cần thiết, và ngửi thấy mùi máu, bọn ong cùng tổ xông tới đốt. Rồi ong cũng lăn ra chết, linh hồn xuất theo luôn với nọc đốt. Con ong bé cũng như con voi to, vốn tính lành nhưng khiêu khích chúng thì chúng đánh lại ngay, dẫu rằng có phải lấy bổn mạng ra mà trả lời. Anh cán bộ địa chất liền cho tôi mượn một số tạp chí khoa học có mấy trang về nuôi ong. Giờ tôi mới biết rằng đó là một thế giới đầy sinh thú. Đời sống con ong để lại cho người đọc nó là một bài học về tính kiên nhẫn, cần lao, về tích lũy, về chế tạo và sáng tạo. Người ta đã đánh dấu con ong, theo dõi nó, và thấy rằng cái giọt mật làm ra đó, là kết quả của 2.700.000 chuyến (bay) đi, đi từ tổ nó đến khắp các nơi có hoa trong vùng. Và trong nửa lít mật ong đóng chai, phân chất ra được 5 vạn thứ hoa. Tính ra thành bước chân người thì tổng cộng đường bay của con ong đó là 8.000.000 cây số.
Giữa rừng Tây Bắc đầy hoa, đầy bướm, đầy ong, cái tôi thấy say say trong chính mình là mặc dầu không được một chuyến đi bằng một đời ong, mình cũng là một con sinh vật đang nung một thứ mật gì. Sự tích luỹ ở mình cũng ngày càng có giọt ra mà phần nào đem thơm thảo vào sự sống. Đối hoa xuân, lắng ong mật mà thêm ngẫm tới đàn bướm tốt mã chấp chới bay, lộng lẫy những sắc phấn của sáo ngữ ồn ào. Bước phù phiếm cũng bay vào hoa, nhưng cặp cánh hào nhoáng chẳng để lại gì. Từ ngày lịch sử tiến hoá loài người, chưa ai nói đến mật bướm
Người ta hay nhắc đến mang nặng đẻ đau. Có những quá trình không phải là hoài thai, không đẻ gì (theo nghĩa hẹp và theo nghĩa đen sinh học) nhưng rất khổ đau và nặng nhọc đèo bòng. Ngọc trai nguyên chỉ là một hạt cát, một hạt bụi biển xâm lăng vào vỏ trai, lòng trai. Cái bụi bặm khách quan nơi rốn bể lẻn vào cửa trai. Trai xót lòng. Máu trai liền tiết ra một thứ nước rãi bọc lấy cái hạt buốt sắc. Có những cơ thể trai đã chết ngay vì hạt cát từ đầu bên ngoài gieo vào giữa lòng mình (và vì trai chết nên cát bụi kia vẫn chỉ là hạt cát). Nhưng có những cơ thể trai vẫn sống, sống lấy máu, lấy rãi mình ra mà bao phủ lấy cái hạt đau xót. Tới một thời gian nào đó, hạt cát khối tình con, cộng với nước mắt hạch trai đã trở thành lõi sáng của của một hạt ngọc tròn trặn ánh ngời.
Buổi ban đầu vào nghề viết cách đây vài chục năm, khi nhìn chuỗi ngọc trên cổ người con hát một thời Thăng Long tôi mới chỉ liên hệ nhân cát ngọc với máy bụi cát kiếp người nơi thập điều Kinh Thánh. Cho tới gần đây tôi mới biết rõ thân thể của ngọc trai. Biết nhìn nó không phải chỉ ở chặng thành tựu chót cùng nơi cổ nơi ngón con người ta, mà là nhìn thấy được nó ở một quá trình lâu dài, đầu kia quá trình là một vết thương lòng và đầu này là quá trình là một niềm vui. Đầu kia quá trình là một cơn giận dữ tự vệ, đầu này quá trình là một giọt tài nguyên Tổ quốc ta bao la cát bãi.
Tôi đã lấy cách nhìn hạt ngọc mà nhìn vào sự biểu dương một công tác, một công trạng, một công trình. Cũng bằng cái cách đó mà hiểu được bước sinh trưởng của một đoá hoa thơm, trước khi nó được làm cái nụ đầu thai vào vườn người. Nhìn ngọn hoa sáng chói công khai giữa bầu giời mà không khỏi không bận lòng vì lũ rễ cái, rễ con trong bóng tối lòng đất kín: rễ trong kia chỉ liên lạc được với hoa ngoài đây bằng con đường nhựa đắng duy nhất của ruột mình. Nhìn bông hoa nở tập kết nơi đất Bắc (1963) càng thấy bồi hồi vì cái rễ máu mình đang thọc sâu rừng Tây Nguyên, rừng U Minh, thọc sâu và đội lên cả gạch đá phố Sài Gòn.”

Bước 2: Xác định những hình ảnh, biểu tượng trung tâm.
Trong đoạn trích này, tác giả Nguyễn Tuân đã sử dụng những hình ảnh nào để làm nổi bật ý tưởng của mình?
– Ong và quá trình làm mật: Tác giả miêu tả rất chi tiết về sự cần lao, kiên nhẫn, tích lũy của con ong để tạo ra giọt mật quý giá. Số liệu về số chuyến bay, quãng đường bay và số lượng loại hoa được đưa ra để nhấn mạnh công sức khổng lồ này.
– Ngọc trai và quá trình hình thành: Hạt cát ban đầu, sự “xót lòng” của con trai, máu và nước mắt để bao bọc lấy hạt cát, cuối cùng tạo nên hạt ngọc trai quý giá. Đây là một quá trình đau đớn nhưng mang lại thành quả đẹp đẽ.
– Con người và sự nghiệp: Tác giả liên hệ từ ong, ngọc trai đến chính bản thân mình và công việc của con người. Cụm từ “nung một thứ mật gì”, “sự tích lũy ở mình cũng ngày càng có giọt ra” cho thấy sự lao động miệt mài, tích lũy kiến thức, kinh nghiệm để cống hiến cho cuộc đời.

Bước 3: Tìm hiểu ý nghĩa của các hình ảnh, biểu tượng.
– Ong: Biểu tượng cho sự lao động kiên trì, bền bỉ, có mục đích, không ngại khó khăn, gian khổ để tạo ra giá trị.
– Ngọc trai: Biểu tượng cho những thành quả đẹp đẽ, quý giá được tạo nên từ quá trình gian khổ, đau đớn, là kết quả của sự hy sinh, nỗ lực.
– Con người lao động: Tác giả muốn khẳng định giá trị của con người thông qua lao động, sự tích lũy, cống hiến. Ngay cả những con ong bé nhỏ cũng có “linh hồn” và đấu tranh đến cùng, con người cũng vậy, cần có ý thức về sự đóng góp của mình.

Bước 4: Tổng hợp ý chính để xác định chủ đề.
Khi kết hợp ý nghĩa của các hình ảnh trên, chúng ta thấy điều gì được tác giả muốn nói đến?
Tác giả không chỉ miêu tả những hình ảnh đẹp đẽ, mà còn lồng ghép suy ngẫm, chiêm nghiệm sâu sắc về giá trị của lao động, sự cống hiến và quá trình tạo nên những giá trị bền vững. Đó là quá trình đòi hỏi sự kiên nhẫn, bền bỉ, thậm chí có cả sự đau đớn, hy sinh, nhưng cuối cùng lại mang đến những thành quả ý nghĩa. Tác giả đề cao những giá trị chân chính, bền vững, trái ngược với những thứ “phù phiếm” như “mật bướm”.

Bước 5: Phát biểu chủ đề một cách rõ ràng và mạch lạc.
Dựa trên những phân tích trên, chúng ta có thể phát biểu chủ đề của đoạn trích “Tờ Hoa” như sau:

Chủ đề của đoạn trích “Tờ Hoa” là ca ngợi giá trị của lao động chân chính, sự kiên trì, bền bỉ và quá trình tích lũy để tạo nên những thành quả có ý nghĩa, đồng thời khẳng định sự lớn lao, thiêng liêng của những giá trị bền vững trong cuộc sống, đối lập với những hào nhoáng phù phiếm.

Cô tin rằng với cách phân tích từng bước như vậy, các em đã hiểu rõ hơn về ý nghĩa sâu sắc mà Nguyễn Tuân muốn truyền tải qua đoạn trích này. Hãy luôn ghi nhớ bài học về sự nỗ lực và cống hiến, các em nhé!