Nêu suy nghĩ của em về hiện tượng đua đòi trong học sinh hiện nay
Trước hết, để có thể đưa ra suy nghĩ của mình, chúng ta cần hiểu rõ bản chất của hiện tượng này.
Bước 1: Tìm hiểu khái niệm “đua đòi”
“Đua đòi” ở đây không chỉ đơn thuần là chạy theo xu hướng, mà nó còn mang hàm ý của sự bắt chước một cách mù quáng, thiếu suy nghĩ, chỉ vì muốn bằng bạn bằng bè, hoặc muốn thể hiện bản thân, mà không xem xét đến hoàn cảnh, khả năng thực tế của mình. Trong môi trường học sinh, biểu hiện của hiện tượng này có thể rất đa dạng, từ việc chạy theo mốt quần áo, giày dép, điện thoại “hot”, đến việc học theo những thói quen, cách hành xử không lành mạnh.
Bước 2: Phân tích nguyên nhân dẫn đến hiện tượng đua đòi
Để hiểu rõ hơn, chúng ta cần đặt mình vào vị trí của các em học sinh và xem xét những yếu tố nào có thể khiến các em rơi vào vòng xoáy này.
* Ảnh hưởng từ môi trường xung quanh: Gia đình, bạn bè, nhà trường, và đặc biệt là mạng xã hội có tác động rất lớn. Khi thấy bạn bè, người nổi tiếng khoe khoang những món đồ đắt tiền, những chuyến đi xa hoa, hay những trào lưu “hot”, các em dễ cảm thấy tò mò, thèm muốn và muốn được như vậy.
* Tâm lý lứa tuổi: Tuổi thiếu niên là giai đoạn nhạy cảm, các em đang trong quá trình định hình bản sắc cá nhân, dễ bị tác động bởi ý kiến của người khác, và có nhu cầu được chấp nhận, được hòa nhập trong tập thể. Sự thiếu tự tin vào bản thân cũng có thể khiến các em cố gắng “bù đắp” bằng cách chạy theo những thứ hào nhoáng bên ngoài.
* Thiếu định hướng đúng đắn: Đôi khi, các em chưa được trang bị đủ kiến thức, kỹ năng để phân biệt cái gì là cần thiết, cái gì là phù phiếm. Các em có thể chưa hiểu rõ giá trị thực sự của việc học tập, rèn luyện bản thân so với việc sở hữu vật chất.
* Áp lực từ gia đình (một số trường hợp): Một số gia đình có điều kiện kinh tế có thể vô tình tạo áp lực cho con cái bằng cách đáp ứng mọi yêu cầu vật chất, khiến các em quen với việc có được mọi thứ một cách dễ dàng và từ đó sinh ra tâm lý đòi hỏi, đua đòi.
Bước 3: Nhận diện những biểu hiện cụ thể của hiện tượng đua đòi ở học sinh
Chúng ta có thể thấy rõ những biểu hiện này qua các khía cạnh:
* Về vật chất: Mua sắm những món đồ thời trang, điện thoại, phụ kiện công nghệ đắt tiền theo “trend”, dù không thực sự cần thiết hoặc vượt quá khả năng tài chính của gia đình.
* Về lối sống, hành vi: Bắt chước cách nói chuyện, ăn mặc, thậm chí là cách “chơi bời” của những thần tượng hay những người được cho là “sành điệu” trên mạng xã hội, mà không có sự chọn lọc.
* Về học tập: Có thể hiểu một cách tiêu cực, là chạy theo điểm số ảo, chạy theo những phương pháp học không hiệu quả chỉ vì thấy người khác làm vậy, thay vì tập trung vào việc hiểu sâu kiến thức và phát triển năng lực bản thân.
Bước 4: Đánh giá tác động của hiện tượng đua đòi
Đây là bước quan trọng để chúng ta thấy được hậu quả của vấn đề này.
* Tác động tiêu cực đến bản thân học sinh:
* Ảnh hưởng đến kinh tế gia đình: Gây gánh nặng tài chính, có thể dẫn đến tình trạng vay mượn, thậm chí là vi phạm pháp luật để có tiền thỏa mãn nhu cầu đua đòi.
* Ảnh hưởng đến kết quả học tập: Sự xao nhãng bởi những thứ vật chất bên ngoài, dành quá nhiều thời gian và tâm trí cho việc chạy theo xu hướng khiến các em không còn tập trung vào việc học.
* Ảnh hưởng đến tâm lý: Dẫn đến sự tự ti, mặc cảm nếu không chạy theo kịp, hoặc sự ảo tưởng, kiêu ngạo nếu được đáp ứng, làm méo mó nhận thức về giá trị bản thân.
* Mất đi tính cá nhân, bản sắc riêng: Trở thành một bản sao của người khác, không phát huy được những điểm mạnh, cá tính độc đáo của mình.
* Tác động đến môi trường học đường và xã hội:
* Tạo ra sự phân hóa giàu nghèo trong học sinh: Gây ra sự chênh lệch, đố kỵ, ảnh hưởng đến tình đoàn kết bạn bè.
* Góp phần hình thành lối sống thực dụng, chạy theo vật chất: Lâu dài sẽ ảnh hưởng đến các giá trị đạo đức của thế hệ trẻ.
Bước 5: Đề xuất giải pháp để khắc phục hiện tượng đua đòi
Chúng ta không chỉ nhận diện vấn đề mà còn phải tìm cách giải quyết.
* Đối với bản thân học sinh:
* Nâng cao nhận thức: Tự trang bị kiến thức, suy nghĩ chín chắn về giá trị của bản thân, giá trị của cuộc sống, phân biệt được đâu là cái cần và cái không cần.
* Rèn luyện sự tự tin: Tập trung vào việc học tập, rèn luyện kỹ năng, phát huy những điểm mạnh của bản thân thay vì chạy theo những thứ hào nhoáng bên ngoài.
* Biết đủ và biết trân trọng: Nhận thức rõ hoàn cảnh của gia đình, biết ơn những gì mình đang có và không chạy theo những nhu cầu không chính đáng.
* Có lập trường vững vàng: Không dễ bị lung lay bởi ý kiến của số đông, mà có suy nghĩ và quyết định của riêng mình.
* Đối với gia đình:
* Giáo dục con cái về giá trị sống: Dạy con hiểu về lao động, về sự tiết kiệm, về giá trị của tình thân, trí tuệ thay vì chỉ chạy theo vật chất.
* Lắng nghe và chia sẻ: Tạo không gian để con cái bày tỏ tâm tư, nguyện vọng, giúp đỡ con giải tỏa những khúc mắc, áp lực.
* Làm gương: Cha mẹ là tấm gương tốt nhất cho con cái noi theo.
* Đối với nhà trường và xã hội:
* Tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống: Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, các buổi nói chuyện chuyên đề về xây dựng nhân cách, lối sống lành mạnh.
* Định hướng nghề nghiệp, tương lai: Giúp học sinh thấy được mục tiêu phấn đấu, thấy được ý nghĩa của việc học tập để xây dựng tương lai.
* Vai trò của truyền thông: Cần có những định hướng tích cực, tránh những nội dung chạy theo trào lưu, khoe khoang vật chất một cách phản cảm.
Như vậy, hiện tượng đua đòi ở học sinh hiện nay là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự chung tay của cả bản thân các em, gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Là những chủ nhân tương lai của đất nước, các em hãy luôn là những người trẻ thông thái, có bản lĩnh, biết sống đẹp và sống có ý nghĩa nhé!
Cô hy vọng qua buổi phân tích hôm nay, các em đã có cái nhìn sâu sắc hơn về vấn đề này và có thể tự rút ra bài học cho chính mình. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào, các em cứ mạnh dạn đặt ra để chúng ta cùng trao đổi.
Đất nước ta đang theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, mọi thứ đều hiện đại, đều hội nhập. Con người ngày càng có nhiều cơ hội giao lưu và học hỏi nhau hơn. Bên cạnh những điều tốt đẹp tiếp thu, thì là những điều không hay, nhất là giới trẻ vì muốn mình được như người ta mà đua đòi, không cần biết đến hậu quả.
Thói đua đòi là lối sống phung phí, dùng tiền của vào mục đích ăn diện và chơi bời để theo kịp thời thế và không thua kém ai. Đó là cách sống a dua, thiếu lập trường, bắt chước trong việc phô trương về hình thức. Chỉ thích theo kiểu này kiểu kia, chạy theo những cái mới mẻ, thích thay đổi bản thân đến mức chẳng giống ai. Hay những người muốn bản thân nổi trội hơn người bằng vẻ ngoài bóng loáng hay quái dị.
Biểu hiện của nó là việc không có tiền nhưng vẫn mua quần áo, túi xách, giày dép hàng hiệu. Thấy bạn có xe mới là bắt bố mẹ mua cho mình, chỉ để sĩ diện cái tôi to lớn mà đó không phải là tiền của mình. Cái gì cũng muốn bằng bạn bằng bè, nhưng khả năng không có. Nhiều người nghĩ, đua đòi là lối sống của người giàu có, tiền tiêu không hết. Nhưng nó rất phổ biến ở những người nghèo không có tiền. Toàn đi nhà hàng cao cấp, có khi lừa lọc, ăn cắp của cha mẹ hay của những người xung quanh.
Nguyên nhân của việc ăn chơi là do các bạn thích thể hiện bản thân, đẳng cấp của riêng mình. Đầu tiên nó chỉ là sự thay đổi bề ngoài của bản thân, nhưng dần dần do tính thích ganh đua cho hơn người khác nên nó đã bị biến chất và thành thói đua đòi. Do sự nhạy cảm của lứa tuổi học sinh, sinh viên thấy bạn bè như thế nên cũng cố gắng cho bằng bạn bằng bè. Các bạn nghĩ thế là đúng do không được giáo dục về việc tiết kiệm và không hiểu nỗi khổ của những người khác. Có những bạn do thiếu tình cảm của cha mẹ, nên dùng việc đó để lấp đi nỗi lòng của mình, không muốn ai nhìn thấu, muốn khẳng định mình đã lớn. Và có lí do vì gia đình giàu có, từ bé đồng tiền không có nhiều ý nghĩa quan trọng nữa, chỉ biết tiêu hoang phí.
Chính vì như vậy, đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tương lai của các bạn trẻ. Thói đua đòi khiến cho bản thân các bạn trẻ không có ý thức học tập, không tìm thấy ước mơ, hoài bão, không có thời gian cho học tập và đánh mất đi tương lai tươi sáng phía trước. Sống đua đòi sẽ làm mất đi niềm tin của mình với người khác, mọi người xung quanh không ai còn tin tưởng mình nữa, hay thậm trí là coi thường mình. Người ăn chơi đua đòi tiếp xúc toàn người có nhân cách không tốt vì vậy rất có thể cũng nhiễm tính cách xấu đó từ những người chơi xung quanh. Nếu việc ăn chơi không có điểm dừng, tiền tiêu hết mà không có phụ trợ thêm, chắc chắn họ sẽ nghĩ ra những trò ma quái, những việc làm vô đạo đức, phạm pháp để kiếm ra tiền.
Có biết bao gia đình nhà tan cửa nát vì đứa con phá của, làm lụng vất vả cả một đời rồi đứa con tiêu tiền như rác. Vay nặng lãi rồi van xin bố mẹ trả nợ, hạnh phúc gia đình tan nát, cha mẹ không được một ngày vui. Người ăn chơi đua đòi là gánh nặng của xã hội làm xa hội đi xuống. Một người ăn chơi, kéo theo một dây truyền ăn chơi đua đòi gây hại cho xã hội. Ăn chơi đua đòi của mức dễ sa ngã vào các tệ nạn xã hội như ma tuý, hút chích, mai dâm…
Để tránh những điều đáng tiếc có thể xảy ra thì nhà trường cần xây dựng các tiết học ngoại khóa về việc tiết kiệm, tổ chức các buổi hoạt động tập thể giao lưu cho các em học sinh gần nhau hơn. Gia đình dành thời gian hỏi han, quan tâm, chăm sóc con mình tranh việc chúng nghĩ lung tung. Cho giới trẻ hiểu được giá trị của đồng tiền và cha mẹ họ phải vất vả như thế nào, có rất nhiều người cần sự tiền đó. Đua đòi là một lối sống có hại. Là học sinh cần ngồi trên ghế nhà trường chúng ta cần rèn luyện đức tính chịu khó học hành, sống có ước mơ, không sa ngã vào những cám dỗ của cuộc đời để đánh mất đi hạnh phúc của tương lai. Ngoài ra, ta cần phải thức tỉnh những con người đang sống đua đòi để họ thấy được cái sai và sớm sửa đổi, không nên chỉ biết chê trách.