Chúng ta sẽ đi vào từng câu hỏi một.

a. Phân tích cấu tạo cụm từ sau và cho biết các cụm từ đó thuộc cụm từ nào đã học: một gian nhà lụp xụp, tranh công

Để phân tích cấu tạo cụm từ, chúng ta cần xác định xem đâu là từ trung tâm và đâu là các từ bổ sung ý nghĩa cho từ trung tâm đó.

Phân tích cụm từ: “một gian nhà lụp xụp”

* Bước 1: Xác định từ trung tâm.
Trong cụm từ này, “nhà” là từ chỉ sự vật, là trung tâm của cụm từ.

* Bước 2: Xác định các từ bổ sung ý nghĩa.
– “gian” bổ sung ý nghĩa về số lượng, phạm vi cho “nhà”. “Gian” ở đây có thể hiểu là một không gian, một căn phòng.
– “một” là số từ, chỉ số lượng cụ thể, bổ sung ý nghĩa cho “gian nhà”.
– “lụp xụp” là tính từ, miêu tả đặc điểm, hình dáng của “gian nhà”.

* Bước 3: Xác định loại cụm từ.
Cụm từ “một gian nhà lụp xụp” có danh từ “nhà” làm trung tâm, được bổ sung bởi các từ hạn định (“một”, “gian”) và tính từ (“lụp xụp”). Đây chính là cụm danh từ.

Phân tích cụm từ: “tranh công”

* Bước 1: Xác định từ trung tâm.
“Tranh” là động từ, chỉ hành động. “Công” là danh từ, chỉ thành quả lao động, sự đóng góp.

* Bước 2: Xác định mối quan hệ giữa các từ.
Trong cụm từ này, “tranh” là động từ hoạt động, “công” là đối tượng bị tác động của hành động “tranh”.

* Bước 3: Xác định loại cụm từ.
Cụm từ “tranh công” có động từ “tranh” làm trung tâm, kết hợp với danh từ “công” làm thành phần bổ nghĩa. Đây là cụm động từ.

Như vậy, chúng ta đã phân tích xong cấu tạo của hai cụm từ và xác định chúng thuộc loại cụm danh từ và cụm động từ đã học.

b. Trong cách phân chia tài sản của người anh và thái độ của người em, tính cách nào của hai anh em đã được thể hiện?

Chúng ta sẽ lần lượt xem xét cách phân chia tài sản của người anh và thái độ của người em để rút ra tính cách của họ nhé.

1. Cách phân chia tài sản của người anh:

* Quan sát hành động: Người anh đã “chia cho em được một gian nhà lụp xụp ở trước cửa có một cây khế ngọt. Còn người anh có bao nhiêu ruộng cho làm rẽ và ngồi hưởng sung sướng với vợ.”

* Nhận xét:
– Người anh giữ lại phần đất đai rộng lớn, màu mỡ để tự mình hưởng thụ (“có bao nhiêu ruộng cho làm rẽ và ngồi hưởng sung sướng”).
– Người em chỉ nhận được một “gian nhà lụp xụp”, một nơi ở tồi tàn. Cây khế ngọt tuy có giá trị nhưng lại nằm ở “trước cửa”, có thể là một phần của ngôi nhà nhỏ đó, không phải là tài sản lớn lao gì so với ruộng đất.
– Quyết định này cho thấy sự bất công, thiên vị rõ rệt. Người anh tính toán thiệt hơn cho bản thân, muốn mình được lợi nhiều nhất.

* Rút ra tính cách: Qua cách phân chia tài sản này, chúng ta thấy người anh là người ích kỷ, tham lam, không công bằng và có phần độc ác. Anh ta không nghĩ đến tình nghĩa anh em mà chỉ lo cho bản thân.

2. Thái độ của người em:

* Quan sát hành động và lời nói (hoặc sự thiếu vắng lời nói): Đoạn trích ghi “Thấy em không ta thán, lại cho là đần độn và không đi lại với em nữa.”
– “không ta thán”: Có nghĩa là người em không kêu ca, không phàn nàn, không trách móc gì về cách chia tài sản bất công đó.
– Người anh lại suy diễn thái độ này của em là “đần độn”.

* Nhận xét:
– Dù bị chia cho tài sản ít ỏi, tồi tàn, người em vẫn giữ im lặng, không tỏ thái độ bất mãn hay đòi hỏi.
– Thái độ này, trong mắt người anh, là sự ngu ngốc. Nhưng qua cách kể của tác giả, chúng ta thấy đó có thể là sự nhẫn nhịn, hiền lành, hoặc vì quá buồn bã mà không biết nói gì. Tuy nhiên, việc không ta thán cho thấy người em không có tính tranh chấp, hơn thua.

* Rút ra tính cách: Qua thái độ này, chúng ta thấy người em là người hiền lành, có phần nhu mì, có lẽ là không có tính tranh giành, hơn thua.

Như vậy, qua cách phân chia tài sản của người anh và thái độ của người em, chúng ta đã thấy rõ hai tính cách đối lập: người anh ích kỷ, tham lam, còn người em thì hiền lành, nhẫn nhịn.

Các em có câu hỏi nào về bài tập này không? Nếu không, chúng ta sẽ chuyển sang phần tiếp theo nhé! Cô khen cả lớp đã chú ý lắng nghe!