Hỗ trợ: xuất hoá đơn GTGT 8%.
Móc khóa mica Tại Xưởng
2.100+ Đã đặt hàng

Móc Khóa Mica & Standee

In Anime, Logo Trường, Lớp Học
MUA 1 TẶNG 1 HÔM NAY
Free Thiết Kế Freeship từ 10c

nghị luận về bài thơ đồng chí của chính hữu Mọi ng giúp nhanh cho mk nha :)) Cả…

nghị luận về bài thơ đồng chí của chính hữu
Mọi ng giúp nhanh cho mk nha :))
Cả…

nghị luận về bài thơ đồng chí của chính hữu
Mọi ng giúp nhanh cho mk nha :))
Cảm ơn nhiều
Hỏi bởi: Nguyễn Ngọc Ánh
3 câu trả lời
▲ 9✔
Chào các em học sinh thân mến!

Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau đi sâu vào phân tích một bài thơ giàu cảm xúc và ý nghĩa, đó là bài “Đồng chí” của Chính Hữu. Đây là một trong những tác phẩm tiêu biểu của thơ ca Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Pháp, thể hiện sâu sắc tình đồng chí, đồng đội, tình cảm gắn bó keo sơn giữa những người lính trong gian khổ.

Để làm tốt bài nghị luận về bài thơ “Đồng chí”, cô trò mình sẽ cùng nhau đi qua các bước chi tiết sau, bám sát kiến thức trong Sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 9 nhé.

Bước 1: Tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm và hoàn cảnh sáng tác.

Trước hết, chúng ta cần nắm vững những thông tin cơ bản này để có nền tảng vững chắc cho bài phân tích.

* Tác giả Chính Hữu:
* Tên thật là Trần Đình Đắc.
* Ông là một nhà thơ quân đội, có nhiều đóng góp cho nền thơ ca cách mạng Việt Nam.
* Thơ của ông thường mang tính chiến đấu, chân thực, giàu cảm xúc và mang đậm dấu ấn của người lính.

* Tác phẩm “Đồng chí”:
* Đây là một bài thơ đặc sắc, ra đời trong giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
* Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh lịch sử nào? (Các em nhớ lại trong Sách giáo khoa đã cung cấp thông tin này nhé). Bài thơ được viết vào đầu năm 1948, tại Việt Bắc, khi Chính Hữu cùng đồng đội tham gia chiến dịch Biên giới. Lúc này, cuộc kháng chiến đang trong giai đoạn gian khổ, ác liệt, nhưng cũng đầy khí thế.

* Hoàn cảnh sáng tác:
* Hoàn cảnh sáng tác gắn liền với những năm tháng chiến đấu gian khổ, thiếu thốn của quân đội ta. Bài thơ là kết quả của những suy ngẫm sâu sắc của tác giả về tình đồng đội, tình quân dân trong những ngày ấy.

Bước 2: Đọc hiểu và cảm thụ nội dung, nghệ thuật của bài thơ.

Đây là bước quan trọng nhất, chúng ta cần đọc thật kỹ bài thơ, cảm nhận từng câu, từng chữ và tìm hiểu ý nghĩa sâu xa mà tác giả muốn gửi gắm.

* Khổ 1: Tình đồng chí được hình thành từ những hoàn cảnh tương đồng.
* “Quê hương anh, nước mặn, đồng chua.”
* “Làng tôi, đất cấy, lúa nếp than.”
* Hai câu thơ đầu giới thiệu về nguồn gốc xuất thân của những người lính. Họ đều là những người nông dân chân chất, rời quê hương lên đường cứu nước. Điểm chung này tạo nên sự đồng cảm, gần gũi ban đầu.
* “Anh với tôi, đôi người xa lạ” – Sự bắt đầu là xa lạ.
* “Tự phương trời, chẳng hẹn quen nhau.” – Không có sự quen biết từ trước.
* Nhưng rồi, “Súng bên súng, đầu sát bên đầu.” – Cái gì đã gắn kết họ lại? Chính là cuộc chiến đấu, là nhiệm vụ thiêng liêng. Họ cùng chung nhiệm vụ, cùng chung lý tưởng.
* “Đêm rét chung chăn, thành đôi Tri kỷ.” – Cái lạnh của đêm mưa rừng, cái gian khổ của chiến tranh đã khiến họ chia sẻ, gắn bó. “Thành đôi tri kỷ” là một hình ảnh ẩn dụ tuyệt vời, nói lên sự thấu hiểu, thân thiết sâu sắc.

* Khổ 2: Những gian lao, thử thách trong chiến đấu.
* “Thương nhau, tay nắm lấy bàn tay.” – Biểu hiện của tình cảm chân thành, sự sẻ chia, động viên nhau.
* “Hơi ấm dường như, nảy chồi, nảy lộc.” – Hình ảnh ẩn dụ đầy sức sống, thể hiện sức mạnh tinh thần vượt lên hoàn cảnh.
* “Miệng cười buốt giá,” – Cái cười giữa cái lạnh lẽo, khắc nghiệt. Nụ cười ấy là gì? Là sự lạc quan, yêu đời, là sự bất chấp gian nguy.
* “Chân đi, không ngại, vướng bùn đất, xa xôi.” – Sự kiên cường, bền bỉ.
* “Đầu súng, trăng im.” – Một hình ảnh đẹp và giàu chất thơ. “Đầu súng” tượng trưng cho chiến tranh, cho sự sẵn sàng chiến đấu. “Trăng im” gợi lên không gian yên tĩnh, huyền ảo của đêm khuya nơi chiến trường, đồng thời cũng nói lên sự tĩnh lặng, tập trung cao độ của người lính. Nó đối lập với sự dữ dội của chiến tranh nhưng lại rất hài hòa.

* Khổ 3: Gian khổ, thiếu thốn và ý chí chiến đấu.
* “Bắt rát, bàn tay, bê sờ, gai góc.” – Gợi lên sự thô ráp, chai sạn của đôi bàn tay người lính do lao động và chiến đấu.
* “Áo cháo, bẹ rau, măng, ớt.” – Liệt kê những món ăn vô cùng đạm bạc, thiếu thốn. Nó phản ánh chân thực cuộc sống gian khổ của người lính.
* “Vợ cảm, con sốt,” – Nỗi nhớ nhà, nhớ người thân, những lo toan đời thường lại không thể ngăn bước chân người lính.
* “Ở tuyến, này, khói, 3 tháng, chưa, về, quê” – Thời gian chiến đấu kéo dài, xa nhà, xa quê hương.
* “Trăm dặm, ngùi, thương, nhớ, quê hương.” – Nỗi nhớ quê hương, gia đình dâng trào.

* Khổ 4: Tình đồng chí cao đẹp, vẻ đẹp của người lính cách mạng.
* “Tình đ*ng chí, Vòng khắp, thân, côi,” – Tình đồng chí như một vòng tay sưởi ấm, chở che. “Thân côi” là hoàn cảnh cô đơn, thiếu thốn tình cảm gia đình.
* “Sốt rét, run człowiek, vầng, trán, đẫm, mồ hôi.” – Miêu tả chân thực cơn sốt rét rừng, một thử thách khắc nghiệt.
* “Áo anh, vải, cháo, bẹ, rau, măng, ớt.” – Lặp lại chi tiết về bữa ăn, nhấn mạnh sự thiếu thốn.
* “Tôi, với, anh, đôi, người, xa lạ,” – Lặp lại câu thơ đầu, nhưng giờ đây đã mang một ý nghĩa hoàn toàn khác, khẳng định sự gắn bó keo sơn, sâu nặng.
* “Tự phương, trời, chẳng, hẹn, quen, nhau.”
* “Nay, súng, bên, súng, đầu, sát, bên, đầu.” – Sự gắn bó giờ đây là không thể tách rời.
* “Đêm, rét, chung, chăn, thành, đôi, tri, kỷ.”

Ý nghĩa nhan đề “Đồng chí”:

* Nhan đề “Đồng chí” rất cô đọng, súc tích và chứa đựng toàn bộ chủ đề của bài thơ. Nó không chỉ đơn thuần là sự cùng chung một chí hướng, mà còn thể hiện sự gắn bó, sẻ chia, thấu hiểu sâu sắc về mặt tinh thần giữa những người lính cùng chung lý tưởng chiến đấu.

Nghệ thuật đặc sắc:

* Ngôn ngữ thơ: Giản dị, chân thực, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc.
* Hình ảnh thơ: Mang tính biểu tượng, giàu sức gợi.
* “Đầu súng, trăng im”: Gợi không khí chiến trường đêm khuya, sự tĩnh lặng mà vẫn tiềm ẩn sự sẵn sàng.
* “Hơi ấm nảy chồi nảy lộc”: Hình ảnh ẩn dụ về sức sống tinh thần.
* “Miệng cười buốt giá”: Biểu hiện lạc quan, yêu đời.
* Biện pháp nghệ thuật:
* So sánh: “Hơi ấm dường như, nảy chồi, nảy lộc.”
* Ẩn dụ: “Đầu súng, trăng im.”
* Điệp ngữ: Lặp lại một số câu thơ để nhấn mạnh ý nghĩa.
* Tương phản: “Miệng cười buốt giá” – sự đối lập giữa nụ cười và cái lạnh lẽo.
* Cấu tứ bài thơ: Bài thơ được xây dựng theo một mạch logic chặt chẽ, từ hoàn cảnh chung đến những gian lao, thử thách, rồi đến vẻ đẹp và ý nghĩa của tình đồng chí.

Bước 3: Lập dàn ý chi tiết cho bài nghị luận.

Sau khi đã tìm hiểu kỹ nội dung và nghệ thuật, chúng ta sẽ phác thảo dàn ý cho bài viết của mình.

* Mở bài:
* Giới thiệu chung về tác giả Chính Hữu và bài thơ “Đồng chí”.
* Nêu vị trí, tầm quan trọng của bài thơ trong nền văn học kháng chiến.
* Nêu ý kiến nhận định khái quát về chủ đề chính của bài thơ (tình đồng chí, đồng đội).

* Thân bài:
* Đoạn 1: Tình đồng chí được hình thành từ hoàn cảnh tương đồng.
* Giới thiệu xuất thân của người lính (quê hương, cuộc sống).
* Sự gặp gỡ ban đầu (“đôi người xa lạ”).
* Sự gắn kết từ “súng bên súng, đầu sát bên đầu”, “đêm rét chung chăn, thành đôi tri kỷ”. Phân tích ý nghĩa của những hình ảnh này.
* Đoạn 2: Những gian lao, thử thách trong chiến đấu và tình đồng chí được thử lửa.
* Phân tích những khó khăn, gian khổ mà người lính phải trải qua (thời tiết, đường sá, thiếu thốn).
* Phân tích biểu hiện của tình đồng chí trong hoàn cảnh này: “thương nhau, tay nắm lấy bàn tay”, “miệng cười buốt giá”, “chân đi không ngại”.
* Phân tích hình ảnh “đầu súng, trăng im” và ý nghĩa của nó.
* Đoạn 3: Cuộc sống sinh hoạt đạm bạc và nỗi nhớ quê hương, gia đình.
* Miêu tả chi tiết những bữa ăn thiếu thốn: “áo cháo, bẹ rau, măng, ớt”.
* Nêu lên nỗi nhớ nhà, nhớ con, vợ ốm của người lính, nhưng họ vẫn vững vàng nơi chiến tuyến.
* Nhấn mạnh sự hy sinh, tình nguyện của người lính.
* Đoạn 4: Vẻ đẹp và ý nghĩa cao cả của tình đồng chí.
* Khẳng định tình đồng chí là sức mạnh tinh thần to lớn giúp người lính vượt qua mọi khó khăn.
* Phân tích sự đối lập và ý nghĩa của việc lặp lại câu thơ đầu: từ “xa lạ” đến “tri kỷ”.
* Tổng kết về vẻ đẹp của người lính cách mạng qua tình cảm này.
* Đoạn 5 (Nếu cần): Phân tích nghệ thuật đặc sắc.
* Ngôn ngữ thơ.
* Các hình ảnh thơ tiêu biểu và ý nghĩa.
* Các biện pháp tu từ được sử dụng hiệu quả.

* Kết bài:
* Khái quát lại giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ.
* Khẳng định ý nghĩa sâu sắc, lâu dài của bài thơ về tình đồng chí, đồng đội.
* Liên hệ, rút ra bài học cho bản thân (tầm quan trọng của tình bạn, tình đoàn kết trong cuộc sống).

Bước 4: Viết bài nghị luận hoàn chỉnh.

Sau khi có dàn ý chi tiết, các em sẽ tiến hành viết bài. Lưu ý sử dụng ngôn ngữ văn mạch lạc, diễn đạt rõ ràng, có cảm xúc.

Dàn ý mẫu (để các em tham khảo cách triển khai từng phần):

Mở bài:

Chính Hữu, một nhà thơ gắn bó với quân đội, đã khắc họa sâu đậm hình ảnh người lính và những tình cảm thiêng liêng trong thời kỳ kháng chiến. Bài thơ “Đồng chí” là một minh chứng tiêu biểu, một bức tranh chân thực và cảm động về tình đồng chí, đồng đội, một nét đẹp văn hóa và tinh thần của quân đội nhân dân Việt Nam. Bài thơ đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc bởi sự giản dị, chân thành và giàu ý nghĩa.

Thân bài:

1. Hoàn cảnh chung và sự gắn bó ban đầu:
Bài thơ mở đầu bằng những câu thơ giới thiệu về nguồn gốc xuất thân của những người lính: “Quê hương anh, nước mặn, đồng chua. Làng tôi, đất cấy, lúa nếp than.” Ngay từ những dòng thơ đầu, ta đã thấy sự tương đồng về hoàn cảnh, họ đều là những người con của đất nước, mang trong mình nỗi niềm của quê hương. Ban đầu, họ là “đôi người xa lạ”, “tự phương trời, chẳng hẹn quen nhau.” Thế nhưng, chính cuộc chiến đấu đã gắn kết họ lại. “Súng bên súng, đầu sát bên đầu,” nhịp điệu khẩn trương, sự san sẻ, đoàn kết hiện hữu trong từng khoảnh khắc. Đặc biệt, “Đêm rét chung chăn, thành đôi tri kỷ,” là một hình ảnh đắt giá, cho thấy sự sẻ chia, hơi ấm tình người đã xua tan cái lạnh giá của đêm, sưởi ấm tâm hồn và biến những người xa lạ thành những người bạn tri kỷ, thấu hiểu nhau.

2. Gian lao, thử thách và sự động viên nhau:
Cuộc sống chiến đấu vốn đầy rẫy gian khổ. “Thương nhau, tay nắm lấy bàn tay,” hành động giản dị ấy nói lên sự đồng cảm, sự động viên, sẻ chia sâu sắc. “Hơi ấm dường như, nảy chồi, nảy lộc,” biện pháp so sánh đầy sáng tạo đã thổi bùng sức sống vào cái lạnh lẽo, khắc nghiệt của chiến tranh. Cái “miệng cười buốt giá” là biểu tượng cho tinh thần lạc quan, yêu đời, bất chấp khó khăn của người lính. Dù “chân đi, không ngại, vướng bùn đất, xa xôi,” họ vẫn vững bước tiến về phía trước. Hình ảnh “đầu súng, trăng im” là một tuyệt bút, nó vừa gợi lên không khí yên tĩnh, tĩnh mịch của chiến trường về đêm, vừa nói lên sự tập trung cao độ, sẵn sàng chiến đấu của người lính. Sự im lặng của thiên nhiên tương phản với sự căng thẳng của chiến tranh, làm nổi bật vẻ đẹp bình tĩnh, kiên cường của người chiến sĩ.

3. Cuộc sống đạm bạc và nỗi nhớ quê hương:
Bài thơ khắc họa chân thực cuộc sống thiếu thốn của người lính. Những bữa cơm chỉ có “áo cháo, bẹ rau, măng, ớt” đã nói lên sự đạm bạc, thiếu thốn đến cùng cực. Giữa bộn bề chiến trường, người lính vẫn không quên những lo toan đời thường: “vợ cảm, con sốt,”. Nỗi nhớ quê hương, nhớ gia đình dâng trào, nhưng họ vẫn “ở tuyến, này, khói, 3 tháng, chưa, về, quê”. “Trăm dặm, ngùi, thương, nhớ, quê hương,” câu thơ thể hiện nỗi nhớ da diết, mãnh liệt, nhưng tuyệt nhiên không hề bi lụy hay yếu đuối.

4. Vẻ đẹp và ý nghĩa của tình đồng chí:
Chính tình đồng chí là sợi dây kết nối, là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn giúp người lính vượt qua mọi gian lao. “Tình đ*ng chí, Vòng khắp, thân, côi,” tình cảm ấy như một vòng tay ấm áp, che chở, sưởi ấm những tâm hồn cô đơn nơi chiến trường. Dù trải qua những cơn “sốt rét, run człowiek, vầng, trán, đẫm, mồ hôi,” sự gắn bó, sẻ chia giữa những người đồng chí vẫn vẹn nguyên. Bài thơ kết thúc bằng sự lặp lại hai câu thơ mở đầu, nhưng với một ý nghĩa hoàn toàn mới: “Tôi, với, anh, đôi, người, xa lạ… Nay, súng, bên, súng, đầu, sát, bên, đầu.” Sự đối lập giữa “xa lạ” và “tri kỷ” khẳng định sức mạnh của tình đồng chí, làm cho tình cảm ấy càng thêm sâu sắc và bền chặt.

Kết bài:

Bài thơ “Đồng chí” của Chính Hữu không chỉ là một tác phẩm văn học xuất sắc mà còn là một lời khẳng định về giá trị vĩnh cửu của tình đồng chí, đồng đội. Bằng ngôn ngữ giản dị, chân thực, những hình ảnh thơ độc đáo và giàu sức gợi, tác giả đã khắc họa thành công vẻ đẹp tâm hồn cao cả, ý chí kiên cường của người lính cách mạng. Tình đồng chí ấy không chỉ là nét đẹp trong quá khứ mà còn là bài học quý báu cho các thế hệ mai sau về sự đoàn kết, sẻ chia, cùng nhau vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống.

—

Các em thấy đó, khi phân tích một bài thơ, chúng ta cần đi từng bước, từ khái quát đến chi tiết, từ nội dung đến nghệ thuật. Quan trọng nhất là sự cảm nhận chân thành và diễn đạt ý kiến của mình một cách mạch lạc.

Các em hãy tập viết bài nghị luận này theo dàn ý cô đã hướng dẫn nhé. Nếu có chỗ nào chưa rõ, các em cứ mạnh dạn hỏi cô. Chúc các em học tốt!

Trả lời bởi: Giáo viên Chuyên Môn
▲ 4

1. Mở bài:

 Giới thiệu nhà thơ Chính Hữu và bài thơ Đồng chí.

2. Thần bài:

a. Cơ sở hình thành tình đồng chí (7  câu đầu)

+Chung cảnh ngộ

+CHung giai cấp

+CHung nhiệm vụ

b. Những biểu hiện của tình đồng chí (10 câu tiếp)

+Thông cảm những tâm tư, tình cảm, nỗi lòng của nhau.

+Sẻ chia gian khó, thiếu thốn.

c. Bức tranh đẹp về tình đồng chí (khổ cuối).

+Hình ảnh “đầu súng trăng treo”.

3. Kết bài;

Tổng kết nội dung, nghệ thuật của bài.

Bài làm

Một trong những thi phẩm xuất sắc nhất của văn học thời kì kháng chiến chống Pháp chính là Đồng chí của Chính Hữu. Bài thơ được viết vào năm 1948, thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp gian khổ. Trong bức tranh bài Đồng chí, ta thấy được tinh thần gắn bó giữa những người lính cách mạng giữa gian khổ chiến tranh.

Bảy câu thơ đầu của bài đã nói cho bạn đọc biết rõ về cơ sở của tình đồng chí sẻ chia, gắn bó. Trước hết, giữa họ là những người có chung nguồn gốc xuất thân: 

“Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá”

Họ đều là người  nông dân chân lấm tay bùn. Nhà thơ đã mô tả rất chân thực, giản dị khi nói đến xuất thân nông dân của những anh lính.  Họ đều là  người con của vùng quê nghèo khó, nơi thì “nước mặn đồng chua”, nơi thì “đất cày lên sỏi đá”. Cuộc sống nơi quê nhà còn nhiều khó khăn, đói nghèo nhưng tiếng gọi  của Tổ quốc đã thúc giục họ cống hiến, vẫy gọi họ ra đi vì nợ nước, thù nhà.  Từ nhữn người xa lạ, họ trở nên gắn bó, thân thiết khi đứng trong hàng ngũ anh bộ đội cụ Hồ:

“Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau”

Họ là những người xa lạ của nhau nhưng họ đã về đây đứng chung hàng ngũ, cùng chung lí tưởng lớn lao. Cách nói anh tôi nghe sao mà ân tình, ân nghĩa. Tfnh đồng chí đã nảy nở từ những cái tôi chung gắn bó, sẻ chia của anh bộ đội cụ Hồ: 

“Súng bên súng đầu sát bên đầu
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ”

CHỉ một hình ảnh chiếc súng kia đã đủ gợi nhắc cho ta hiểu về chiến tranh khắc nghiệt, gian khổ. Hoàn cảnh chiến đấu với cái lạnh, cái rét đến thấu xương là những trở lực làm khó người lính. Vậy mà chính trong muôn trùng gian khó ta thấy hiện lên thật đẹp hình ảnh người lính gắn kết bên nhau. Cũng là một anh lính trải qua muôn vàn thách thức nơi chiến trường, Chính Hữu hiểu hơn ai hết khắc nghiệt của đời lính nên ông vô cùng cảm thông, sẻ chia. 

Và rồi hai câu thơ cuối đã cất lên tuyệt đẹp như thế! Chỉ 2 tiếng đơn giản “Đồng chí”  ngắn gọn nhưng thiêng liêng vô cùng vô tận. Đồng chí không chỉ là chung chí hướng,  mục đích mà hơn hết đó là quan hệ bạn bè tri kỉ  gắn kết được tôi luyện trong gian khổ, khó khăn nơi chiến địa.

Biểu hiện của tình đồng chí được nhà thơ làm rõ vô cùng trong những câu sau. Đồng chí là sự cảm thông sâu sác tâm tư, nỗi niềm của nhau. Nói về bạn mà như nói về tôi trong muôn vàn khổ nhọc:

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày

Gian nhà không mặc kệ gió lung lay.

Ta thấy được ở đây là  biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí. Họ thủ thỉ kể cho nhau nghe những tâm tư, tình cảm. Khó khăn nơi chiến trường đã giúp các anh thấu hiểu lẫn nhau và có được sự cảm thông về hoàn cảnh gia đình, về quê hương nơi tiễn đưa các anh lên đường. Người  nông dân xưa nay luôn gắn bó  với căn nhà, thửa ruộng- những tài sản lớn nhất đời họ. Vậy nhưng khi tổ quốc cần, các anh sẵn sàng từ bỏ những gì thân thuộc nhất để ra đi làm nhiệm vụ. Từ “mặc kệ” ở đây không phải là thái độ thờ ơ vô tâm của con người mà là sự quyết tâm của người lính khi lên đường vì lí tưởng. Sau thẳm trong tâm hồn các anh, quê hương vẫn đẹp, vẫn vẹn tròn trong nỗi nhớ thân thương: “giếng nước gốc đa nhớ người ra lính”. H oán dụ cùng nhân hóa khiến hình ảnh thơ hiện lên thật đẹp.  Nơi quê nhà là những mỏi mòn chờ mong người lính trở về sau khi cống hiến hết mình cho độc lập của Tổ quốc. 

Không chỉ thấu hiểu, cảm thông, họ còn cùng chia sẻ bao nỗi niềm trong đời lính: 

“Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Rét run người vầng trán ướt mồ hôi
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”

Hình ảnh trong toàn bộ đoạn thơ là hiện thực đắng cay. Những  “anh – tôi”, “áo anh – quần tôi” tạo  gắn kết của những người đồng chí. Họ là đôi tri kỉ giữa chiến trường khắc nghiệt và luôn kề vai sát cánh.  Trong thiếu thốn, các anh đã cùng đồng hành phút ốm đau bệnh tật,  trải qua  cơn sốt rét rừng. Những thiếu thốn về vật chất luôn hiện hữu nhưng sớm bị cảm hóa bằng tình yêu thương qua cử chỉ nghĩa tình của người lính cách mạng.  Hình ảnh “miệng cười buốt giá” cùn cử chỉ nghĩa tình “tay nắm lấy bàn tay” đã xua tan đi sự khắc nghiệt của chiến trường và cái lạnh của ngày đông. Thật ấm áp và thật đẹp hình ảnh những anh bộ đội cụ Hồ trong kháng chiến chống Pháp.

Và kết bài thơ là ba câu thơ ngắn gọn mà xúc cảm:

“Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo.”

Có lạnh , có giá, có khó khăn đấy nhưng các anh vẫn mãi đứng đấy làm nhiemj phục kích chủ động chờ giặc. Thời gian đêm nay được nói đến để xác định một khoảng thời gian cụ thể của đêm nhưng đêm nay cũng như bao đêm khác mà người lính trải qua. Chỉ với một từ “chờ” ta đã thấy được  tư thế chủ động của người lính. Đó cũng là tinh thần của quân và dân ta. Chính trong hiện thực khắc nghiệt, ta bắt gặp một hình ảnh thật đẹp:

“Đầu súng trăng treo”.

 Súng các anh vác trên vai chĩa lên trời và khiến ánh trăng trên đầu súng như trăng đang treo trên lơ lửng. Nếu  “súng” là biểu tượng của cuộc chiến đấu  gian khổ, hy sinh thì vầng trăng sáng lãng mạn kia là biểu tượng của cuộc sống hòa bình.  “Súng” là biểu tượng của người chiến sĩ trong chiến tranh khói lửa, trăng là biểu tượng của thi sĩ như bao vần thơ của Bác, của nhà thơ thời kì này. “Súng – trăng” lgắn với cả thực tại đau thương và mơ mộng trữ tình. Ánh trăng ngập tràn  núi rừng làm sáng, làm đẹp những vần thơ. 

Ngôn ngữ thơ cô đọng cùng hình ảnh thơ giàu sức gợi, những hình ảnh ẩn dụ, hoán dụ đã thành công khắc họa tình cảm gắn bó giữa người lính cách mạng. CHân dung họ tiêu biểu cho chân dung anh bộ đội cụ Hồ thời kì kháng chiến chống Pháp. Người lính với tình bạn tri kỉ, tình cảm gắn bó đã tạo nên một câu chuyện thật đẹp về tình Đồng Chí đậm sâu trong lòng mỗi bạn đọc hôm nay. 

Trả lời bởi:
▲ 0

Phải chăng chất lính đã thấm dần vào chất thi ca, tạo nên dư vị tuyệt vời cho tình Đồng chí. Nói đến thơ trước hết là nói đến cảm xúc và sự chân thành. Không có cảm xúc, thơ sẽ không thể có sức lay động hồn người, không có sự chân thành chút hồn của thơ cũng chìm vào quên lãng. Một chút chân thành, một chút lãng mạn, một chút âm vang mà Chính Hữu đã gieo vào lòng người những cảm xúc khó quên. Bài thơ Đồng chí với nhịp điệu trầm lắng mà như ấm áp tươi vui; với ngôn ngữ bình dị dường như đã trở thành những vần thơ của niềm tin yêu, sự hi vọng, lòng cảm thông sâu sắc của một nhà thơ cách mạng.

Phải chăng, chất lính đã thấm dần vào chất thơ, sự mộc mạc đã hòa dần vào cái thi vị của thơ ca tạo nên những vần thơ nhẹ nhàng và đầy cảm xúc?

Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp gian lao, lẽ đương nhiên, hình ảnh những người lính, những anh bộ đội sẽ trở thành linh hồn của cuộc kháng chiến, trở thành niềm tin yêu và hi vọng của cả dân tộc. Mở đầu bài thơ Đồng chí, Chính Hữu đã nhìn nhận, đã đi sâu vào cả xuất thân của những người lính:

Quê hương anh đất mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá

Sinh ra ở một đất nước vốn có truyền thống nông nghiệp, họ vốn là những người nông dân mặc áo lính theo bước chân anh hùng của những nghĩa sĩ Cần Giuộc năm xưa. Đất nước bị kẻ thù xâm lược, Tổ quốc và nhân dân đứng dưới một tròng áp bức. Anh và tôi, hai người bạn mới quen, đều xuất thân từ những vùng quê nghèo khó. hai câu thơ vừa như đối nhau, vừa như song hành, thể hiện tình cảm của những người lính. Từ những vùng quê nghèo khổ ấy, họ tạm biệt người thân, tạm biệt xóm làng, tạm biệt những bãi mía, bờ dâu, những thảm cỏ xanh mướt màu, họ ra đi chiến đấu để tìm lại, giành lại linh hồn cho Tố quốc. Những khó khăn ấy dường như không thể làm cho những người lính chùn bước:

Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau
Súng bên súng, đầu sát bên đầu
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ

Họ đến với cách mạng cũng vì lí tưởng muốn dâng hiến cho đời. Sổng là cho đâu chỉ nhận riêng mình. Chung một khát vọng, chung một lí tưởng, chung một niềm tin và khi chiến đấu, họ lại kề vai sát cánh chung một chiến hào… Dường như tình đồng đội cũng xuất phát từ những cái chung nhỏ bé ấy. Lời thơ như nhanh hơn, nhịp thơ dồn dập hơn, câu thơ cũng trở nên gần gũi hơn:

Súng bên súng đầu sát bên đầu
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
Đồng chí!…

Một loạt từ ngữ liệt kê với nghệ thuật điệp ngữ tài tình, nhà thơ không chỉ đưa bài thơ lên tận cùng của tình cảm mà sự ngắt nhịp đột ngột, âm điệu hơi trầm và cái âm vang lạ lùng cũng làm cho tình đồng chí đẹp hơn, cao quý hơn. Câu thơ chỉ có hai tiếng nhưng âm điệu lạ lùng đã tạo nên một nốt nhạc trầm ấm, thân thương trong lòng người đọc. Trong muôn vàn nốt nhạc của tình cảm con người phải chăng tình đồng chí là cái cung bậc cao đẹp nhất, lí tưởng nhất, nhịp thở của bài thơ như nhẹ nhàng hơn, hơi thơ của bài thơ cũng như mảnh mai hơn. Dường như Chính Hữu đã thổi vào linh hồn của bài thơ tình đồng chí keo sơn, gắn bó và một âm vang bất diệt làm cho bài thơ mãi trở thành một phần đẹp nhất trong thơ Chính Hữu. Hồi ức của những người lính, những kỉ niệm riêng tư quả là bất tận:

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay

Cái chất nông dân thuần phác của những anh lính mới đáng quý làm sao! Đối với những người nông dân, ruộng nương, nhà cửa những thứ quý giá nhất. Họ sống nhờ vào đồng ruộng, họ lớn lên theo câu hát ầu ơ của bà của mẹ. Họ lớn lên trong những gian nhà không mặc kệ gió lung lay. Tuy thế, họ vẫn yêu, yêu lắm chứ những mảnh đất thân quen, những mái nhà thân thuộc…. Nhưng… họ đã vượt qua chân trời của cái tôi bé nhỏ để đến với chân trời của tất cả. Đi theo con đường ấy là đi theo khát vọng, đi theo tiếng gọi yêu thương của trái tim yêu nước. Bỏ lại sau lưng tất cả những bóng hình của quê hương vẫn trở thành nỗi nhớ khôn nguôi của mỗi người lính. Dầu rằng mặc kệ nhưng trong lòng họ vị trí của quê hương vẫn bao trùm như muốn ôm ấp tất cả mọi kỉ niệm. Không liệt kê, cũng chẳng phải lối đảo ngữ thường thấy trong thơ văn, nhưng hai câu thơ cũng đủ sức lay động hồn thơ, hồn người:

Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính

Sự nhớ mong chờ đợi của quê hương với những chàng trai ra đi tạo cho hồn quê có sức sống mãnh liệt hơn. Nhà thơ nhân hóa giếng nước gốc đa cũng có nỗi nhớ khôn nguôi với những người lính. Nhưng không kể những vật vô tri, tác giả còn sử dụng nghệ thuật hoán dụ để nói lên nỗi nhớ của những người ở nhà, nỗi ngóng trông của người mẹ đối với con, những người vợ đối với chồng và những đôi trai gái yêu nhau… Bỏ lại nỗi nhớ, niềm thương, rời xa quê hương những người lính chiến đấu trong gian khổ:

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vầng trán đầm mồ hôi
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày

Câu thơ chầm chậm vang lên nhưng lại đứt quãng, phái chăng sự khó khăn vất vả thiếu thốn của những người lính đã làm cho nhịp thơ Chính Hữu sâu lắng hơn. Đất nước ta còn nghèo, những người lính còn thiếu thốn quân trang, quân dụng, phải đối mặt với sốt rét rừng, cái lạnh giá của màn đêm… Chỉ đôi mảnh quần vá, cái áo rách vai, người lính vẫn vững lòng theo kháng chiến, mặc dù nụ cười ấy là nụ cười giá buốt, lặng câm. Tình đồng đội quả thật càng trong gian khổ lại càng tỏa sáng, nó gần gũi mà chân thực, không giả dối, cao xa… Tình cảm ấy lan tỏa trong lòng của tất cá những người lính. Tình đồng chí:

Là hớp nước uống chung, nắm cơm bẻ nửa,
Là chia nhau một trưa nắng, một chiều mưa,
Chia khắp anh em một mẩu tin nhà,
Chia nhau đứng trong chiến hào chật hẹp
Chia nhau cuộc đời, chia nhau cái chết

(Nhớ – Hồng Nguyên)

Một nụ cười lạc quan, một niềm tin tất thắng, một tình cảm chân thành đã được Chính Hữu cô lại chỉ với nụ cười – biểu tượng của người lính khi chiến đấu, trong hòa bình cũng như khi xây dựng Tố quốc, một nụ cười ngạo nghễ yêu thương, một nụ cười lạc quan chiến thắng…

Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới

Nhịp thơ đều đều 2/2/2 – 2/2/3 cô đọng tất cả nét đẹp của những người lính. Đó cũng chính là vẻ đẹp ngời sáng trong gian khổ của người lính. Vượt lên trên tất cả, tình đồng đội, đồng chí như được sưởi ấm bằng những trái tim người lính đầy nhiệt huyết, vẫn đứng canh giữ cho bầu trời Việt Nam dù đêm đầy khuya, sương đã xuống, màn đêm cũng chìm vào quên lãng. Hình ảnh người lính bỗng trở nên đẹp hơn, thơ mộng hơn. Đứng cạnh bên nhau sẵn sàng chiến đấu. Xem vào cái chân thực của cả bài thơ, câu thơ cuối cùng vẫn trở nên rất nên thơ:

Đầu súng trăng treo
Ánh trăng gần như gắn liền với người lính:
Chiến tranh ở rừng Trăng thành tri kỉ

(Ánh trăng – Nguyễn Duy)

Một hình ảnh nên thơ, lãng mạn nhưng cũng đậm chất chân thực, trữ tình. Một sự quyện hòa giữa không gian, thời gian, ánh trăng và người lính. Cái thực đan xen vào cái mộng, cái dũng khí chiến đấu đan xen vào tình yêu làm cho biểu tượng người lính không những chân thực mà còn rực rỡ đến lạ kì. Chất lính hòa vào chất thơ, chất trữ tình hòa vào chất Cách mạng, chất thép hòa vào chất thi ca. Độ rung động và xao xuyến của cả bài thơ có lẽ chỉ nhờ vào hình ảnh ánh trăng này. Tình đồng chí cũng thế, lan tỏa trong không gian, xoa dịu nỗi nhớ, làm vơi đi cái giá lạnh của màn đêm. Nụ cười chiến sĩ như cất cao tiếng hát ngợi ca tình đồng chí. Thiêng liêng biết nhường nào, hình ảnh những người lính, những anh bộ đội cụ Hồ sát cạnh vai nhau kề vai sát cánh cùng chiến hào đấu tranh giành độc lập.

Quả thật, một bài thơ là một xúc cảm thiêng liêng, là một tình yêu rộng lớn, trong cái lớn lao nhất của đời người. Gặp nhau trên cùng một con đường Cách mạng, tình đồng chí như được thắt chặt hơn bằng một sợi dây yêu thương vô hình.

Bài thơ Đồng chí với ngôn ngữ chân thực, hình ảnh lãng mạn, nụ cười ngạo nghễ của các chiến sĩ đã lay động biết bao trái tim con người. Tình đồng chí ấy có lẽ sẽ sống mãi với quê hương, với Tổ quốc, với thế hệ hôm nay, ngày mai hay mãi mãi về sau.

Trả lời bởi:

Viết một bình luận

Cam kết từ xưởng
Cam kết giải quyết 100% sự cố và có test màu, test mẫu
Test màu Test mẫu
Đơn hàng gặp vấn đề (tracking, hàng lỗi, in sai, thiếu sót)? Chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ bạn!
Hỗ trợ qua Zalo ngay
Test màu
Kiểm tra màu trước khi in hàng loạt, tránh lệch so với thiết kế.
Test mẫu
Duyệt mẫu thực tế trước khi sản xuất số lượng lớn.
Đổi trả & hoàn tiền
Hàng lỗi hoặc in sai được xử lý theo chính sách rõ ràng.
Hỗ trợ tracking
Đơn chậm hoặc thiếu mã vận đơn, nhắn Zalo để được kiểm tra ngay.
WhatsApp
Facebook
Chat Zalo
Zalo
097.538.4646
Zalo
Giới Thiệu Xưởng In