Nghị luận về bảo vệ môi trường học đường
Hôm nay, thầy/cô rất vui được đồng hành cùng các em trong việc giải quyết một dạng bài tập nghị luận vô cùng quen thuộc và quan trọng trong chương trình Ngữ văn lớp 8 của chúng ta: Nghị luận về một vấn đề đời sống. Đề bài hôm nay là: Nghị luận về bảo vệ môi trường học đường.
Để làm tốt bài văn này, chúng ta sẽ cùng nhau đi qua từng bước một cách chi tiết, mạch lạc như một hành trình khám phá tri thức nhé!
Bước 1: Phân tích đề bài và tìm ý
Trước hết, chúng ta cần “giải mã” đề bài.
- Từ khóa chính: “Nghị luận”, “bảo vệ môi trường”, “học đường”.
- Yêu cầu của dạng bài “Nghị luận”: Các em cần trình bày ý kiến, quan điểm của mình về một vấn đề, sau đó dùng các lí lẽ và dẫn chứng để thuyết phục người đọc.
- Vấn đề cần nghị luận: “Bảo vệ môi trường học đường”. Chúng ta cần hiểu “môi trường học đường” ở đây bao gồm những gì?
- Không gian: Lớp học, hành lang, sân trường, nhà vệ sinh, phòng học bộ môn, phòng thí nghiệm…
- Cảnh quan: Cây xanh, bồn hoa, ghế đá…
- Cơ sở vật chất: Bàn ghế, bảng, quạt, đèn, dụng cụ học tập chung…
Vậy “bảo vệ” ở đây có nghĩa là gì? Đó là giữ gìn sự sạch đẹp, trong lành, không làm hư hại, có ý thức vun đắp cho môi trường đó ngày càng tốt đẹp hơn.
Bây giờ, chúng ta hãy cùng nhau tìm những ý chính xoay quanh đề tài này nhé. Các em có thể tự đặt câu hỏi và trả lời:
- Môi trường học đường có quan trọng không? Quan trọng như thế nào?
- Thực trạng môi trường học đường hiện nay ra sao? Có những điểm tốt nào cần phát huy? Còn những điểm nào chưa tốt, cần khắc phục?
- Nếu không bảo vệ môi trường học đường thì sẽ dẫn đến hậu quả gì? (Ảnh hưởng đến ai? Đến việc gì?)
- Vì sao lại có những hành vi làm ô nhiễm, phá hoại môi trường học đường? (Nguyên nhân)
- Chúng ta cần làm gì để bảo vệ môi trường học đường? (Giải pháp)
- Trách nhiệm của cá nhân các em là gì?
Bước 2: Lập dàn ý chi tiết
Một dàn ý chi tiết sẽ giúp bài văn của chúng ta có bố cục rõ ràng, mạch lạc, không bị lạc đề và đầy đủ ý. Dàn ý của một bài văn nghị luận thường bao gồm 3 phần: Mở bài, Thân bài và Kết bài.
A. Mở bài (Khoảng 3-5 câu)
- Cách 1 (Đi từ khái quát đến cụ thể): Nêu vai trò chung của môi trường đối với cuộc sống con người, sau đó thu hẹp lại môi trường học đường và vấn đề bảo vệ môi trường học đường.
- Cách 2 (Đi từ câu chuyện, tình huống): Có thể kể một câu chuyện nhỏ, một hình ảnh về môi trường học đường sạch đẹp hoặc chưa sạch đẹp, từ đó dẫn dắt vào vấn đề nghị luận.
- Nhiệm vụ chính: Giới thiệu trực tiếp vấn đề “bảo vệ môi trường học đường” và khẳng định tầm quan trọng của nó, hoặc nêu lên ý kiến chung của mình về sự cần thiết của việc bảo vệ môi trường học đường.
Ví dụ gợi ý:
“Môi trường là ngôi nhà chung của tất cả sinh vật trên Trái Đất, và một môi trường sống trong lành có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sức khỏe và sự phát triển của mỗi cá nhân. Đối với chúng ta, những người học sinh, trường học không chỉ là nơi học tập, rèn luyện mà còn là ngôi nhà thứ hai. Vì vậy, việc bảo vệ môi trường học đường là một vấn đề thiết yếu, đòi hỏi sự quan tâm và hành động của mỗi chúng ta.”
B. Thân bài (Đây là phần quan trọng nhất, cần triển khai các luận điểm một cách rõ ràng, có lí lẽ và dẫn chứng)
- Luận điểm 1: Giải thích và biểu hiện của môi trường học đường (Nên có, để người đọc hiểu rõ hơn về vấn đề).
- Môi trường học đường là gì? (Như đã phân tích ở Bước 1).
- Biểu hiện của môi trường học đường sạch – đẹp – an toàn: Lớp học gọn gàng, sân trường xanh mát, nhà vệ sinh sạch sẽ, không có rác thải, tài sản được giữ gìn.
- Luận điểm 2: Tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường học đường
- Ảnh hưởng đến sức khỏe: Môi trường bẩn sẽ gây bệnh tật, ảnh hưởng đến thể chất.
- Ảnh hưởng đến tinh thần và việc học tập: Không gian sạch sẽ, thoáng mát giúp học sinh thoải mái, tập trung hơn, tiếp thu bài tốt hơn. Môi trường dơ bẩn gây khó chịu, mất hứng thú học tập.
- Thể hiện nếp sống văn minh, ý thức cộng đồng: Ngôi trường sạch đẹp cũng là niềm tự hào, là bộ mặt của nhà trường.
- Tạo dựng thói quen tốt: Giúp hình thành ý thức bảo vệ môi trường ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
- Luận điểm 3: Thực trạng về môi trường học đường hiện nay (nêu cả mặt tích cực và tiêu cực)
- Mặt tích cực:
- Nhiều trường học đã rất chú trọng xây dựng cảnh quan xanh – sạch – đẹp.
- Nhiều học sinh có ý thức tốt, thường xuyên dọn dẹp, giữ gìn vệ sinh chung.
- Các phong trào “Ngày Chủ nhật xanh”, “Trường học thân thiện – Học sinh tích cực” được phát động rộng rãi.
- Mặt tiêu cực (Những vấn đề cần phê phán):
- Tình trạng vứt rác bừa bãi (giấy vụn, vỏ bánh kẹo, chai nhựa…) ở lớp học, sân trường, hành lang.
- Vẽ bậy lên bàn ghế, tường lớp học, nhà vệ sinh.
- Phá hoại cây xanh, bồn hoa, cơ sở vật chất (làm hỏng bàn ghế, quạt, đèn…).
- Không giữ vệ sinh chung ở nhà vệ sinh.
- Dẫn chứng: Các em có thể lấy ví dụ cụ thể ngay trong trường mình, lớp mình (ví dụ: “chúng ta vẫn thấy đâu đó những vỏ bánh kẹo rơi vãi dưới gầm bàn”, “có bạn còn nghịch ngợm khắc tên lên mặt bàn”…).
- Mặt tích cực:
- Luận điểm 4: Nguyên nhân của những hành vi tiêu cực
- Do thiếu ý thức, thiếu trách nhiệm cá nhân.
- Do sự lười biếng, thói quen sống thiếu văn minh.
- Do tâm lí “có người khác dọn” hoặc “chuyện của chung không phải của riêng mình”.
- Đôi khi do thiếu sự nhắc nhở, xử lí kịp thời.
- Luận điểm 5: Giải pháp và trách nhiệm
- Đối với mỗi học sinh:
- Nâng cao ý thức cá nhân: Xem trường lớp là ngôi nhà thứ hai của mình.
- Hành động cụ thể: Vứt rác đúng nơi quy định, không vẽ bậy, giữ gìn tài sản chung, tiết kiệm điện nước, chủ động tham gia các hoạt động dọn dẹp vệ sinh.
- Nhắc nhở, phê bình những hành vi chưa đẹp của bạn bè.
- Trồng và chăm sóc cây xanh ở khuôn viên trường, lớp.
- Đối với nhà trường và thầy cô:
- Tăng cường giáo dục, tuyên truyền về bảo vệ môi trường.
- Có biện pháp khen thưởng, động viên những tập thể, cá nhân làm tốt; phê bình, nhắc nhở những trường hợp vi phạm.
- Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, phong trào “Xanh – Sạch – Đẹp”.
- Đối với mỗi học sinh:
C. Kết bài (Khoảng 3-4 câu)
- Nhiệm vụ chính: Khẳng định lại một lần nữa tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường học đường.
- Đưa ra lời kêu gọi hành động hoặc lời nhắn nhủ, hi vọng.
- Liên hệ với tương lai: Một môi trường học đường tốt sẽ tạo nên những thế hệ học sinh có ý thức và đóng góp cho xã hội.
Ví dụ gợi ý:
“Tóm lại, bảo vệ môi trường học đường không chỉ là trách nhiệm của riêng ai mà là của tất cả chúng ta – những người đang học tập và làm việc dưới mái trường này. Hãy cùng nhau hành động ngay từ những việc nhỏ nhất, để mỗi ngày đến trường là một ngày vui, để trường học của chúng ta mãi là một không gian xanh – sạch – đẹp, nơi ươm mầm tri thức và nhân cách cao đẹp. Vì một môi trường học đường thân thiện, vì tương lai của chính chúng ta!”
Bước 3: Viết bài hoàn chỉnh
Sau khi đã có dàn ý chi tiết, các em hãy bắt tay vào viết bài.
- Nối các ý: Sử dụng các từ ngữ liên kết (tuy nhiên, bên cạnh đó, không những thế, vì vậy, tóm lại…) để các đoạn văn, các câu văn được nối kết chặt chẽ, tạo thành một chỉnh thể thống nhất.
- Diễn đạt: Viết câu rõ ràng, mạch lạc, tránh dùng từ ngữ sáo rỗng, khuôn sáo. Nên dùng câu ghép, câu phức để tăng tính lập luận.
- Cảm xúc: Bài văn nghị luận vẫn cần có cảm xúc. Hãy thể hiện sự trăn trở, lo lắng khi môi trường bị phá hoại và sự quyết tâm, tin tưởng vào những hành động bảo vệ môi trường.
- Dẫn chứng: Khi nêu thực trạng, giải pháp, nếu có thể, hãy đưa ra những ví dụ cụ thể, gần gũi từ chính ngôi trường của mình để bài văn thêm thuyết phục và sinh động.
Bước 4: Đọc lại và sửa chữa
Đây là bước cuối cùng nhưng cực kỳ quan trọng, quyết định chất lượng của bài viết.
- Kiểm tra bố cục: Đảm bảo bài viết có đủ 3 phần Mở bài, Thân bài, Kết bài; các luận điểm trong Thân bài được sắp xếp hợp lí.
- Kiểm tra nội dung: Các em đã trình bày đủ các ý trong dàn ý chưa? Các lí lẽ và dẫn chứng đã thuyết phục chưa? Có bị lạc đề không?
- Kiểm tra lỗi: Lỗi chính tả, ngữ pháp, dùng từ, đặt câu. Gạch bỏ những từ ngữ thừa, lặp lại.
- Đọc to: Đôi khi việc đọc to sẽ giúp các em phát hiện ra những câu văn còn lủng củng, khó hiểu.
Thầy/cô tin rằng, với sự hướng dẫn chi tiết này và cùng với sự nỗ lực, sáng tạo của bản thân, các em sẽ viết được một bài văn nghị luận thật hay, thật thuyết phục về vấn đề bảo vệ môi trường học đường.
Chúc các em học tốt và thành công!
Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của tất cả mọi người. Tuy nhiên trong bài luận văn nhỏ này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chủ yếu về học sinh với việc bảo vệ môi trường.
Thân bài Nghị luận về bảo vệ môi trường
Đầu tiên chúng ta cần hiểu, môi trường là gì? Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên. Môi trường chính là ngôi nhà lớn mà chúng ta sẽ sống trong đó cả cuộc đời. Môi trường còn có vai trò đặc biệt quan trọng. Môi trường là nơi chứa đựng và cung cấp tài nguyên cho đời sống sản xuất của con người chúng ta.Cùng với sự phát triển của con người thì nhu cầu khai thác tài nguyên ngày càng tăng cao, môi trường là nơi cung cấp rất nhiều tài nguyên. Rừng núi là nơi cung cấp nước với đa dạng sinh học và độ phì nhiêu cho đất đai,nguồn gỗ và phục vụ cho đời sống,dược liệu…vv cải thiện điều kiện sinh thái. Các ao hồ sông ngòi cung cấp nước dinh dưỡng là nơi tồn tại phát triển cho thủy sản. Các động thực vật cung cấp nguồn lương thực,thực phẩm thiết yếu cho con người. Nhiệt độ,không khí,năng lượng mặt trời nước gió có chức năng duy trì trao đổi chất. Các quặng dầu mỏ cung cấp nguyên liệu cho hoạt động sản xuất của con người. Bên cạnh đó, môi trường còn là nơi lưu trữ cung cấp thông tin cho con người
Môi trường là nơi ghi chép lưu giữ lịch sử tiến hóa phát triển của con người trên trái đất. Cung cấp các tín hiệu báo hiệu hiểm họa sớm cho con người và sinh vật sống trước những thảm họa từ thiên nhiên. Là nơi gìn giữ các giá trị thẩm mỹ,tôn giáo,văn hóa của con người. Môi trường còn bảo vệ con người và sinh vật trước những tác động từ bên ngoài. Như vậy vai trò của môi trường là vô cùng to lớn, quyết định sự tồn tại và phát triển của con người.
Thế nhưng hiện nay việc bảo vệ môi trường vẫn chưa được đảm bảo, thực trạng môi trường đang bị ô nhiễm nghiêm trọng. Bảo vệ môi trường là những hoạt động giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp, cải thiện môi trường,đảm bảo cân bằng sinh thái, ngăn chặn, khắc phục các hậu quả xấu do con người và thiên nhiên gây ra cho môi trường, khai thác, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên. Tuy nhiên, hiện nay con người đang đi ngược lại với việc bảo vệ môi trường. Việc xả thải bừa bãi khói bụi, rác ra ngoài môi trường, chặt phá rừng bừa bãi, sử dụng không hợp lí các nguồn tài nguyên gây lãng phí… Đây là những hành động đặc biệt cần lên án và sớm ngăn chặn để bảo vệ một môi trường trong lành. Đứng trước thực trạng nêu trên, học sinh cần làm gì để góp phần bảo vệ môi trường?
Là một lực lượng chiếm khá đông trong dân số, bắt đầu có những suy nghĩ và hành động thì có lẽ học sinh nên là những người có ý thức cao nhất trong việc bảo vệ môi trường. Vẫn còn nhiều học sinh thiếu ý thức đối với việc bảo vệ môi trường khi còn không vứt rác đúng nơi quy định, xả rác bừa bãi ở nơi công cộng, không có ý thức giữ gìn vệ sinh chung….Để môi trường sống được trong lành, đảm bảo sự phát triển tốt nhất cho con người. Chúng ta hãy có ý thức bảo vệ môi trường bằng những hành động như: vứt rác đúng nơi quy định, tham gia trồng cây gây rừng, thu gom giấy vụn lam kế hoạch nhỏ, thu gom rác thải vào đúng nơi quy định, kêu gọi những người xung quanh cùng tham gia bảo vệ môi trường, tố cáo những hành vi sai trái gây ô nhiễm môi trường….Và các bạn học sinh luôn cần nâng cao ý thức giữ gìn vệ sinh của mình, hiểu rõ tầm quan trọng của môi trường từ đó giúp học sinh có cái nhìn và hành động đúng đắn, thiết thưc bảo vệ môi trường.
Kết luận Nghị luận về bảo vệ môi trường
Việt Nam là một đất nước có thiên nhiên phong phú, môi trường đa dạng “rừng vàng biển bạc” vậy nên mỗi học sinh hãy nâng cao ý thức của bản thân với việc bảo vệ môi trường, giữ gìn môi trường ngày càng xanh-sạch-đẹp.
Môi trường là không gian sống của con người và các loại sinh vật trên trái đất. Môi trường không chỉ giúp chúng ta tồn tại, phát triển mà còn mang đến những tài nguyên quý giá để phục vụ cho đời sống. Thế nhưng chúng ta lại chỉ biết lấy đi mà không bù đắp vào, ngược lại còn làm tổn thương đến môi trường tự nhiên. Cho đến giờ phút này vấn đề bảo vệ môi trường vẫn luôn là vấn đề nóng, được đặt lên hàng đầu trong các vấn đề cấp bách của toàn thế giới.
Phần lớn chúng ta đều trải qua mọi quá trình sinh hoạt tại chính môi trường nhưng lại không quan tâm đến môi trường bao gồm những gì, hiện tại môi trường ra sao. Mà con người chỉ cố gắng lấy đi, tận dụng tối đa những thứ của môi trường phục vụ cho mục đích của mình. Môi trường là toàn bộ vật chất, yếu tố tự nhiên và nhân tạo bao quanh tác động trực tiếp đến cuộc sống của con người (đất, nước, không khí, sinh vật, cơ sở hạ tầng kỹ thuật). Môi trường rất đa dạng, phong phú nhưng tài nguyên trong mỗi môi trường là có hạn và khả năng tái tạo hay nói cách khác là “chữa lành vết thương” do con người gây ra cũng rất hạn chế.
Một thực trạng đáng buồn đang xảy ra là chúng ta đang khai thác quá mức, xâm hại nghiêm trọng đến an toàn của môi trường, làm biến môi trường tự nhiên và gây ô nhiễm môi trường vô cùng nghiêm trọng. Môi trường đất, nước, không khí đều đang bị ô nhiễm. Cụ thể như việc bón phân hóa học, phun thuốc trừ sâu, xả túi nilon, xói mòn đất khiến môi trường đất bị ô nhiễm. Các ống xả thải của các nhà máy chưa qua xử lý xả thẳng ra sông hồ, kênh rạch làm ô nhiễm nguồn nước. Những cột khói khổng lồ từ nhà máy, từ đốt rừng, ống xả của xe máy, ô tô, máy bay khiến môi trường không khí ô nhiễm nghiêm trọng.
Môi trường bị ô nhiễm là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng biến đổi khí hậu toàn cầu, điển hình nhất là hiện tượng nóng lên toàn cầu, băng tan nhanh ở hai cực Nam, Bắc. Chính vì thế cần thiết phải bảo vệ môi trường, trước khi môi trường cạn kiệt tài nguyên, kiệt quệ không đủ sức “nuôi” con người tồn tại và phát triển, đến lúc đó chúng ta sẽ chết trước. Môi trường có thể không cần sự có mặt của con người nhưng con người thì không thể sống nếu không có đất, nước, không khí.
Vì vậy xét trên phương diện con người, bảo vệ môi trường là bảo vệ cuộc sống của chính mình. Môi trường không khí ô nhiễm, không có oxy làm sao con người sống được, con người cũng không thể sống nếu không có nước và đất. Không có sức khỏe, con người cũng không thể phát triển kinh tế, nếu không bảo vệ môi trường con người cũng không thể đảm bảo và bảo vệ được tính mạng của mình. Các loài động vật trong tự nhiên đều chọn cách sống thuận tự nhiên, thích nghi với môi trường, thật đáng buồn là con người là sinh vật cấp cao nhất nhưng lại chọn cách khai thác triệt để, xả rác thải ra môi trường để hủy hoại chính nơi sống của mình.
Bảo vệ môi trường không khó, chúng ta hãy bắt tay vào từ những việc đơn giản nhất như ngừng sử dụng túi nilon, tái chế sử dụng các sản phẩm từ nhựa và phân loại rác, không xả rác bừa bãi ra môi trường. Xa hơn, chúng ta nên khai thác đi đôi với bảo vệ, khai thác tài nguyên để phát triển nhưng cũng không quên gìn giữ tài nguyên để bảo vệ môi trường. Sử dụng tài nguyên nước hợp lý, tránh lãng phí, cải tạo để chữa lành vết thương do chính mình gây ra cho môi trường. Cần thiết phải giáo dục và tuyên truyền sâu rộng về vai trò, ý nghĩa của môi trường cũng như tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ môi trường.
Nếu chúng ta không thể trả lại cho môi trường những thứ đã lấy đi thì phải cố gắng bảo vệ môi trường để môi trường tự chữa lành bản thân. Muốn được sống và tồn tại, phát triển bền vững trên Trái đất này, việc quan trọng nhất chính là phải bảo vệ môi trường. Hãy là một đứa con ngoan của người mẹ thiên nhiên để được mẹ thiên nhiên ưu ái, vỗ về, bao bọc và nuôi dưỡng ,được sống trong môi trường trong lành.