Ngô Tử Văn tên là Soạn, người huyện Yên Dũng đất Lạng Giang. Chàng vốn khảng khá…
Đốt đền xong, chàng về nhà, thấy trong mình khó chịu , đầu lảo đảo và bụng run
run, rồi nổi lên một cơn sốt nóng sốt rét. Trong khi sốt, chàng thấy một người khôi
ngô, cao lớn đầu đội mũ trụ đi đến, nói năng và quần áo rất giống người phương Bắc, tự xưng là cư sĩ, đến đòi làm trả lại ngôi đền như cũ và nói:
– Nhà ngươi đã theo nghiệp Nho, đọc sách vở của thánh hiền há không biết cái đức của quỷ thần sao, cớ gì lại dám khinh nhờn hủy tượng, đốt đền khiến cho hương lửa không có chỗ tựa nương, oai linh không có nơi hiển hiện, vậy bảo làm sao bây giờ? Biết điều thì dựng trả ngôi đền như cũ. Nếu không thì, vô cớ hủy đền Lư Sơn, Cố Thiệu sẽ khó lòng tránh khỏi tai vạ.
Tử Văn mặc kệ, vẫn cứ ngồi ngất ngưỡng tự nhiên. Người kia tức giận nói:
– Phong đô không xa xôi gì, ta tuy hèn, há lại không đem nổi nhà ngươi đến đấy. Không nghe lời ta rồi thì sẽ biết.
– Nói rồi phất áo bay đi…
(Ngữ văn 10, tập 2, NXB Giáo dục -2006).
Câu 1. (1.0 điểm) Văn bản được trích từ tác phẩm nào? Tác giả? Thể loại?
Câu 2. (1.0 điểm) Các từ ngữ tức giận, tắm gội sạch sẽ, khấn trời, châm lửa đốt đền đạt hiệu quả nghệ thuật như thế nào trong việc thể hiện tính cách nhân vật Ngô Tử Văn?
Câu 3. (4.0 điểm) Em hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 15-20 dòng) giới thiệu tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của Nguyễn Dữ.
Cô sẽ hướng dẫn các em giải quyết từng câu hỏi một, thật chi tiết và dễ hiểu nhé!
Câu 1. (1.0 điểm) Văn bản được trích từ tác phẩm nào? Tác giả? Thể loại?
Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cần dựa vào thông tin được cung cấp ngay ở cuối đoạn trích. Các em hãy nhìn thật kỹ vào phần chú thích cuối đoạn văn.
* Bước 1: Xác định tác phẩm: Dòng chú thích ghi rõ là “(Ngữ văn 10, tập 2, NXB Giáo dục -2006)”. Thông thường, ở phần này, chúng ta sẽ thấy tên tác phẩm hoặc tên truyện. Dựa vào nội dung đoạn trích nói về Ngô Tử Văn và việc đốt đền, chúng ta có thể suy đoán và liên hệ với các tác phẩm đã học. Tuy nhiên, để chính xác nhất, các em cần nhớ hoặc tra cứu thông tin. Văn bản này được trích từ tác phẩm: Chuyện chức phán sự đền Tản Viên.
* Bước 2: Xác định tác giả: Tác giả của “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” là: Nguyễn Dữ. Nguyễn Dữ là một nhà văn tiêu biểu của thế kỷ XVI, sống ở thời kỳ có nhiều biến động lịch sử.
* Bước 3: Xác định thể loại: “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” là một tác phẩm thuộc thể loại: Truyện truyền kì. Truyện truyền kì là thể loại truyện dân gian, thường có yếu tố hoang đường, kỳ ảo, ca ngợi những tấm gương đạo đức, những con người có tài, có đức, hoặc phản ánh những vấn đề xã hội trong một giai đoạn lịch sử cụ thể.
Trả lời: Văn bản được trích từ tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên, của tác giả Nguyễn Dữ. Thể loại là truyện truyền kì.
Câu 2. (1.0 điểm) Các từ ngữ tức giận, tắm gội sạch sẽ, khấn trời, châm lửa đốt đền đạt hiệu quả nghệ thuật như thế nào trong việc thể hiện tính cách nhân vật Ngô Tử Văn?
Câu hỏi này yêu cầu chúng ta phân tích cách sử dụng từ ngữ để làm nổi bật tính cách của Ngô Tử Văn. Cô sẽ đi qua từng cụm từ nhé.
* “Tức giận”: Từ này miêu tả trực tiếp thái độ của Ngô Tử Văn trước hành động “làm yêu làm quái trong dân gian” của viên Bách hộ họ Thôi. Sự tức giận này không phải là cơn giận thông thường, mà là sự bức xúc, căm ghét cái tà gian, cái ác. Nó cho thấy bản chất “khảng khái, nóng nảy, thấy sự tà gian thì không thể chịu được” của chàng.
* “Tắm gội sạch sẽ, khấn trời”: Đây là những hành động thể hiện sự trang nghiêm, thành kính và ý thức về việc mình sắp làm.
* “Tắm gội sạch sẽ” cho thấy Tử Văn coi trọng việc hành động của mình, xem như một nghi lễ quan trọng, một sự chuẩn bị chu đáo trước khi đối mặt với cái ác.
* “Khấn trời” cho thấy sự minh bạch, cầu mong sự chứng giám của thần linh cho hành động chính nghĩa của mình. Nó không phải là hành động bốc đồng, tùy tiện, mà có cơ sở, có mục đích cao cả.
* “Châm lửa đốt đền”: Đây là hành động đỉnh điểm, thể hiện rõ nhất sự quyết liệt, dũng cảm và hành động trực diện của Ngô Tử Văn.
* Hành động “đốt đền” là một hành động táo bạo, mạo hiểm, đi ngược lại với số đông (mọi người đều lắc đầu lè lưỡi, lo sợ).
* Nó cho thấy sự căm ghét đến cùng cực của Tử Văn đối với thế lực tà gian, không cho chúng có nơi trú ngụ, làm hại dân lành.
* Việc “châm lửa” cho thấy sự chủ động, quyết đoán, không chần chừ.
* Hiệu quả nghệ thuật chung: Sự kết hợp các từ ngữ trên đã khắc họa thành công hình tượng Ngô Tử Văn là một con người:
* Dũng cảm, cương trực, ghét gian tà: Thể hiện qua sự “tức giận” và hành động “đốt đền”.
* Có ý thức về hành động của mình, coi trọng lẽ phải, chính nghĩa: Thể hiện qua việc “tắm gội sạch sẽ, khấn trời”.
* Quyết liệt, táo bạo, dám đối đầu với cái ác: Thể hiện qua hành động “châm lửa đốt đền” bất chấp sự lo sợ của mọi người.
Trả lời: Các từ ngữ “tức giận”, “tắm gội sạch sẽ”, “khấn trời”, “châm lửa đốt đền” đã đạt hiệu quả nghệ thuật cao trong việc thể hiện tính cách của Ngô Tử Văn. “Tức giận” cho thấy rõ bản chất khảng khái, nóng nảy, không dung thứ cái tà gian. Hành động “tắm gội sạch sẽ, khấn trời” vừa thể hiện sự chuẩn bị chu đáo, trang nghiêm, vừa cho thấy Tử Văn hành động có ý thức, cầu mong sự minh chứng cho việc làm chính nghĩa của mình. Cuối cùng, “châm lửa đốt đền” là hành động đỉnh điểm, thể hiện sự quyết liệt, dũng cảm, táo bạo, dám đối đầu trực diện với thế lực tà gian, bất chấp nguy hiểm và sự dè dè của người đời. Tất cả những từ ngữ này đã góp phần khắc họa nên hình tượng một con người anh hùng, sẵn sàng hy sinh vì lẽ phải.
Câu 3. (4.0 điểm) Em hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 15-20 dòng) giới thiệu tác phẩm Chuyện chức phán sự đền Tản Viên của Nguyễn Dữ.
Đây là một câu hỏi mở, yêu cầu các em vận dụng kiến thức đã học để giới thiệu về tác phẩm. Cô sẽ gợi ý dàn ý và cách viết cho các em nhé.
* Mở đoạn: Giới thiệu tên tác phẩm, tác giả, thể loại và vị trí của tác phẩm trong nền văn học dân gian Việt Nam. Nêu bật ý nghĩa, giá trị của tác phẩm.
* Thân đoạn:
* Nội dung chính của truyện: Kể về ai? Chuyện gì xảy ra? (Gợi ý: Ngô Tử Văn, sự kiện đốt đền, cuộc chiến đấu với ma quỷ, sự phán xét của Diêm vương).
* Nhân vật chính: Ngô Tử Văn – phẩm chất, hành động tiêu biểu.
* Yếu tố kỳ ảo: Sự xuất hiện của ma quỷ, Diêm vương, sự phán xử ở âm phủ.
* Ý nghĩa, bài học rút ra: Ca ngợi những người chính trực, có tài, có đức; lên án cái ác, cái xấu xa. Bài học về lòng tin vào công lý, vào sức mạnh của cái thiện.
* Giá trị nghệ thuật: Ngôn ngữ, cách xây dựng tình huống, yếu tố kỳ ảo.
* Kết đoạn: Khẳng định lại giá trị và ý nghĩa của tác phẩm.
Dàn ý chi tiết cho đoạn văn:
1. Mở đầu:
* Giới thiệu: “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” là một tác phẩm tiêu biểu của thể loại truyện truyền kì Việt Nam.
* Tác giả: Nguyễn Dữ.
* Nội dung sơ lược: Kể về hành trình trừ gian diệt ác và được thăng chức ở cõi âm của nhân vật Ngô Tử Văn.
* Giá trị: Tác phẩm mang giá trị tư tưởng và nghệ thuật sâu sắc.
2. Phát triển:
* Giới thiệu nhân vật Ngô Tử Văn: Là một trang Nho sinh trẻ tuổi, có tài, có khí phách, ghét gian tà, dám đấu tranh cho lẽ phải.
* Tóm tắt cốt truyện: Sự kiện Ngô Tử Văn đốt đền hoang để trừ yêu quái, sau đó bị ma quỷ bắt xuống âm phủ. Tại đây, chàng đã dũng cảm đối chất và vạch tội gian thần, được Diêm vương minh xét, ban thưởng.
* Phân tích ý nghĩa:
* Ca ngợi những con người có tài, có đức, sống ngay thẳng, dám đứng lên chống lại cái ác, cái gian tà, ngay cả khi đối mặt với thế lực siêu nhiên.
* Khẳng định niềm tin vào công lý, vào sự thắng lợi cuối cùng của cái thiện trước cái ác.
* Phản ánh những vấn đề xã hội đương thời thông qua những nhân vật ở cả cõi âm.
* Nêu bật giá trị nghệ thuật:
* Yếu tố kỳ ảo được sử dụng tài tình, làm tăng thêm tính hấp dẫn và ý nghĩa của câu chuyện.
* Ngôn ngữ kể chuyện sinh động, giàu hình ảnh.
* Cách xây dựng nhân vật điển hình.
3. Kết thúc:
* Khẳng định lại: “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” không chỉ là một câu chuyện hấp dẫn mà còn là lời răn đe đối với kẻ gian tà và là bài học quý báu về lẽ sống cho các thế hệ mai sau.
Đoạn văn mẫu:
“Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” là một áng văn truyền kì đặc sắc của nhà văn Nguyễn Dữ, sống ở thế kỷ XVI. Tác phẩm này không chỉ là một câu chuyện hấp dẫn với yếu tố kỳ ảo phong phú mà còn chứa đựng những bài học sâu sắc về lẽ sống, về đạo đức con người. Câu chuyện xoay quanh nhân vật Ngô Tử Văn, một trang Nho sinh trẻ tuổi với khí phách hiên ngang, ghét gian tà, quyết không dung thứ cho cái ác. Khi phát hiện ngôi đền hoang là nơi yêu quái lộng hành, Tử Văn đã không ngần ngại đốt sạch ngôi đền, thể hiện sự dũng cảm và tinh thần trừ gian diệt ác mãnh liệt. Tuy nhiên, hành động này đã khiến chàng bị ma quỷ bắt xuống âm phủ. Tại nơi phán xử của Diêm vương, Ngô Tử Văn đã bằng tài trí và sự cương trực của mình, vạch trần những tội ác của gian thần, minh oan cho người vô tội và giành được sự công bằng. Qua đó, tác phẩm khẳng định niềm tin mãnh liệt vào sức mạnh của cái thiện, vào sự thắng lợi cuối cùng của công lý. Nó ca ngợi những con người chính trực, dũng cảm, dám đấu tranh cho lẽ phải, đồng thời là lời cảnh tỉnh cho những kẻ gian tà, tham nhũng. Với cốt truyện ly kỳ, cách xây dựng nhân vật điển hình và ngôn ngữ kể chuyện sinh động, “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” đã trở thành một tác phẩm có giá trị to lớn trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam.
(Đoạn văn trên khoảng 17 dòng, đáp ứng yêu cầu về độ dài).
Cô hy vọng với những hướng dẫn chi tiết này, các em đã nắm vững cách giải các câu hỏi. Hãy ôn tập thật tốt để chúng ta cùng nhau chinh phục những thử thách tiếp theo nhé!
Trong các tác phẩm mà em đã từng được học,có lẽ,tác phẩm để lại cho em nhiều ấn tượng sâu sắc với nhiều cách nhìn nhất,có lẽ chính là tác phẩm Chuyện Chức Phán Sự đền Tản Viên của tác giả Nguyễn Dữ.Với nhân vật Ngô Tử Văn – một hình ảnh tiêu biểu cho những người vIệt Nam trí thức ngày xưa.Toàn bộ câu chuyện đề cao tinh thần chính nghĩa ,dám đứng lên đấu tranh chống lại cái xấu,cái ác ,để trừ hại cho dân cũng như thể hiện niềm tin và ước vọng của nhân dân ra về một xã hội công bằng,hướng đến cái thiện .Và một chân lý bất biến dù có đi theo dòng thời gian trôi đến đâu.Đó là cái thiện rồi cuối cũng sẽ chiến thắng cái ác,cái tốt sẽ đánh bại cái xấu.Mà qua tác phẩm,tác giả còn phê phán sự lộng hành của xã hội phong kiến đương thời cũng như là bài ca cất lên những bất công và khổ cực,trái ngang mà nhân dân phải chịu vì xã hội đó.Với cách kể tự nhiên nhưng không kém phần lôi cuốn ,hấp dẫn đồng thời với cách dẫn dắt chuyện giàu kịch tính cộng thêm những yếu tố tưởng tượng kì ảo ,hoang đường làm cho chuyện có sức cuốn hút và thú vị .Có thể nói đây chính là tác phẩm tiêu biểu và đầy ấn tượng của tác giả Nguyễn Dữ.Và đồng thời cũng là một viên ngọc quý trong chuỗi ngọc trai đẹp đẽ của nền văn học Trung Đại của Việt Nam.
C1 : Văn bản trích từ tác phẩm “Chuyện chức Phán sự đền Tản Viên” của tác giả Nguyễn Dữ, thể loại truyền kì
C2: Các từ ngữ tức giận, tắm gội sạch sẽ, khấn trời, châm lửa đốt đền đạt hiệu quả
nghệ thuật trong việc thể hiện tính cách của nhân vật Ngô Tử Văn :
– Lòng dũng cảm, cương trực của con người vì dân vì nước.
– Tinh thần dân tộc bất khuất: tiêu diệt hồn của tên tướng giặc, lúc sống hại dân ta
mà lúc chết cũng hại dân ta ; bảo vệ người có công với đất nước: Thổ công từng giúp Lí
Nam Đế chống ngoại xâm.
C3:
Văn hóa của dân tộc ta bị ảnh hưởng rất nhiều từ nền Nho học của Trung Quốc. Vậy nên văn học thời kì trung đại thường mang dấu ấn khá đậm nét của văn học Trung Hoa. Văn học thời kì này thường mang chút yếu tố kì ảo, huyền bí. Trong các tác phẩm, tác giả nổi tiếng ở thời kì này, ta không thể không kể đến Nguyễn Dữ cùng “Truyền kì mạn lục” của ông. Tập truyện này đã thể hiện rõ tư tưởng cũng như tinh thần sống của Nguyễn Dữ, đặc biệt là qua tác phẩm “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên”.
Nói về Nguyễn Dữ, người ta thường nhắc về một thi sĩ ở ẩn với những hiểu biết sâu rộng về cuộc đời. Ông sống vào thế kỉ XVI, hiện thời chưa xác định rõ được năm sinh năm mất, chỉ biết ông sống ở thời Hậu Lê. Quê quán của ông thuộc xã Đỗ Tùng, huyện Trường Tân, nay là huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương. Tương truyền, ông là học trò của Tuyết Giang Phu Tử Nguyễn Bỉnh Khiêm. Ông là người có tài cao, trí lớn, học rộng hiểu nhiều, đã từng đỗ đạt và làm quan dưới triều Lê. Thế nhưng, nội chiến phân tranh liên miên giữa nhà Mạc, Lê, Trịnh đã khiến ông chán nản. Vậy nên, chỉ sau một năm làm quan, ông đã cáo quan về ở ẩn cùng mẹ già và viết sách, sống ẩn dật như nhiều trí thức đương thời khác.
Cuộc đời làm quan của ông tuy ngắn ngủi, nhưng với tầm hiểu biết của mình, ông đã để lại cho hậu thế những tác phẩm mang đầy tư tưởng lớn lao. Ông viết sách rất nhiều vào những năm sau khi cáo quan, thế nhưng tác phẩm để lại ấn tượng sâu sắc nhất của ông chính là “Truyền kì mạn lục”. Tác phẩm đồ sộ với tư tưởng lớn này của ông đã giúp ông ghi lại dấu ấn của mình vào nền thi ca trung đại Việt Nam.
Nói về tác phẩm “truyền kì mạn lục” có nhiều ý kiến, nhưng đa số đều cho rằng đó là một “thiên cổ kì bút” của tác giả Nguyễn Dữ mà qua đó ta thấy được quan điểm sống và tấm lòng của ông với cuộc đời.
“Truyền kì mạn lục” (ghi chép tản mạn những chuyện kì lạ được lưu truyền) là một tập truyện gồm hai mươi tác phẩm được viết bằng chữ Hán, được viết vào đầu thế kỉ XVI. Nếu như “truyền kì” chỉ là những áng văn xuôi trung đại ghi lại những câu chuyện mang đầy tính hoang đường, quỷ dị, nơi mà yếu tố tâm linh, con người giao thoa với nhau, thì ở “truyền kì mạn lục”, Nguyễn Dữ đã phát triển áng văn này lên một tầm cao mới. Cốt truyện trong những câu chuỵện ở “Truyền kì mạn lục” vẫn là những câu chuyện tương truyền trong dân gian nhưng nó đã được Nguyễn Dữ khéo léo lồng vào trong đó hiện thực của xã hội phong kiến thời bấy giờ. Những câu chuyện này thường lấy chủ đề là người phụ nữ yếu đuối hoặc là những người trí thức đương thời bất mãn với cuộc sống hiện tại. Tất cả họ muốn thoát ly khỏi sự đày ải để đến với một cuộc sống mới, tốt đẹp hơn.
Qua từng tác phẩm, chúng ta thấy được số phận nhỏ bé, hẩm hiu trong xã hội, những bi kịch tình yêu của những người phụ nữ khao khát tình yêu, khao khát hạnh phúc gia đình. Thế nhưng họ lại bị những thế lực tàn bạo, những lễ giáo nghiệt ngã xô đẩy vào bước đường cùng của xã hội. Bên cạnh đó, Nguyễn Dữ cũng khai thác những nhân vật trí thức, có tâm huyết nhưng bất mãn với cuộc đời đồng thời cũng lồng vào trong đó tinh thần yêu nước, niềm tự hào văn hóa dân tộc, nhân tài đất Việt, ca ngợi lòng thủy chung, đạo đức và sự nhân hậu.
“Truyền kì mạn lục” cũng mang ý nghĩa hiện thực và nhân đạo rất rõ ràng. Hiện thực ở chỗ nó phản ánh thực tại của xã hội phong kiến đang dần đẩy con người vào trong những bước đường cùng đau khổ, vạch trần, phê phán những tệ trạng tồn tại trong đó. Còn ý nghĩa nhân đạo ở đây chính là tấm lòng thương cảm, đồng cảm sâu sắc của tác giả gửi đến thông qua từng lời nói của nhân vật, thương xót số phận con người trong xã hội cũ.
Nghệ thuật được Nguyễn Dữ sử dụng trong “Truyền kì mạn lục” là chất liệu văn xuôi, là loại truyện được ưa chuộng thời kì trung đại. Nhưng ở đây, Nguyễn Dữ đã khéo léo thêm vào đó yếu tố kì ảo kì diệu khiến người đọc vừa đọc vừa suy ngẫm để tìm ra ý nghĩa, tư tưởng, tình cảm mà tác giả gửi gắm qua từng chi tiết đó. Ông cũng đã tổng hòa trong các tác phẩm của mình các yếu tố như nhân hóa, ẩn dụ, so sánh, bố cục truyện từng lớp mở ra dần dần khiến cho tính cách nhân vật càng bộc lộ rõ ràng vào cuối truyện.
Tóm lại, Nguyễn Dữ đã dựng lên một “truyền kì mạn lục” xứng đáng là một “thiên cổ kì bút” trong nền văn học trung đại Việt Nam. Trong các tác phẩm xuất sắc nhất nằm trong “Truyền kì mạn lục”, người ta thường nhắc tới “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên”. Câu chuyện xoay quanh nhân vật Ngô Tử Văn, là một người ngay thẳng, chính trực nhưng nóng nảy. Khi chứng kiến một ngôi đền thờ Thổ công vốn là một Ngự sử đời Lý Nam Đế bị một hồn ma họ Thôi chiếm giữ, ông đã ra tay phóng hóa đốt đền. Nhưng tên tướng họ Thôi kia đã dâng sớ tấu bày với Diêm Vương, dọa chàng Tử Văn phải dựng lại đền cho hắn. Nhưng với tính tình ngay thẳng của mình, chàng đã cự tuyệt và bị bắt xuống Minh ti hỏi tội. Được Thổ công bày cách từ trước nên tại Minh Ti điện, chàng đã vạch trần tội danh của kẻ gian tà khiến hắn bị bắt, bỏ ngục Cửu U, còn chàng được trở lại dương gian. Thấy Tử Văn tính ngay thẳng, cương trực, Thổ công đã tiến cử chàng chức Phán sự đền Tản Viên, chàng vui vẻ nhận lời và “không bệnh mà mất”. Sau này, chàng đi mây về gió, làm phận sự giúp ích cho đời.
Chỉ qua nhân vật Tử Văn, chúng ta thấy được tư tưởng mà tác giả muốn gửi gắm trong truyện. Bằng những lời giới thiệu về tên tuổi, tự, danh hiệu, tính tình,… con người Tử Văn hiện lên rõ ràng và phẩm chất của chàng càng được bộc lộ rõ qua hành động đốt đền. Hồn ma họ Thôi nổi lòng tà, thậm chí định qua mắt cả Diêm Vương. Thế nhưng, hắn vẫn bị vạch trần, bắt tội. Qua đây, có thể thấy rằng Nguyễn Dữ đang muốn nói rằng thời đại của ông với đầy rẫy những tệ phong, cái xấu, cái tà đang nổi lên ngày một nhiều. Thế nhưng cái tà sẽ không bao giờ thắng được chính, tức khắc sẽ bị tiêu diệt. Tên hộ Thôi đại diện cho cái xấu bị tiêu diệt còn chàng Tử Văn chính trực được thăng quan, tiếp tục giúp đời.
Đọc tác phẩm, ta cũng thấy được ý nghĩa hiện thực và nhân đạo mà Nguyễn Dữ muốn gửi gắm. Đó là hiện thực về một xã hội đang bị những điều xấu xa thao túng. Nhưng con người “kẻ sĩ” phải luôn có bản lĩnh, cương trực thì tất sẽ giành được chiến thắng. “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên” cũng được viết theo lối văn xuôi kết hợp yếu tố kì ảo. Đồng thời nó cũng được kết hợp các biện pháp nghệ thuật khác, làm câu chuyện trở nên hấp dẫn, tình tiết câu chuyện công phu, tỉ mỉ, khắc họa rõ nét nhân vật.
Tóm lại, Nguyễn Dữ – con người tài năng, học rộng hiểu nhiều đã để lại cho đời một tác phẩm “thiên cổ kì bút” cực kì xuất sắc “truyền kì mạn lục” đặc biệt là “Chuyện chức phán sự đền Tản Viên”. Ông xứng đáng là một người học trò xuất sắc của trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.