NHÁT ĐINH CỦA BÁC THỢ
Cứ mỗi dịp trở về thăm ngôi nhà nơi tôi ra đời và lớn lên …
Cứ mỗi dịp trở về thăm ngôi nhà nơi tôi ra đời và lớn lên ở đó, tôi lại bồi hồi ngắm chiếc ghế tựa đã cũ lắm, một bên chân đã phải nối và nhớ tới một chuyện xưa…
Trong lúc nô đùa, mấy anh em tôi đã làm bong mặt ghế. Cha tôi phải mời bác thợ vào chữa lại cho khỏi hỏng thêm. Chúng tôi tò mò ngắm bác thợ lụi cụi làm việc. Mỗi khi cúi xuống, ngẩng lên, chiếc kính trắng trên mắt bác lại tụt xuống. Đôi bàn tay có những ngón sần sụi, gân guốc đặt vào đâu, chỗ đó lập tức thay đổi và chiếc ghế dần dần lành lại như mới. Cuối cùng, sau mấy nhát đinh “chát, chát…”, chiếc ghế được đặt ngay ngắn, xong xuôi trước mắt chúng tôi.
Cha tôi trả tiền và cảm ơn bác thợ. Bác thợ xoa xoa tay trên mặt ghế vừa được thay lại như để từ biệt đứa con của mình rồi chào cả cha tôi, lẫn chúng tôi, ra về.
Một lúc sau, trời mưa to. Anh em chúng tôi lại leo lên ghế chơi trò “tàu hỏa” mà quên cả trời mưa. Bỗng có ai gõ cửa. Cha tôi vội bước ra, thì thấy bác thợ đã trở lại, toàn thân ướt đẫm. Nước nhỏ giọt từ trong chiếc hòm đồ nghề của bác. Bố tôi hỏi:
Bác quên gì đấy ạ?
Bác thợ đưa tay vuốt mặt, lắc đầu, nói nhanh:
Tôi không quên gì, nhưng…
Vừa nói bác vừa bước tới chiếc ghế do bác vừa chữa, xoa xoa tay để tìm cái gì. Anh em chúng tôi không hiểu đầu đuôi thế nào nữa, cứ trố mắt ra nhìn. Chợt bác khẽ reo lên:
Đây rồi!
Đoạn, bác mở hòm đồ nghề lấy cái búa ra, đeo kính vào, nheo nheo mắt và bất thần vung búa gõ đánh “chát” một cái. Xong bác ngẩng lên, cười, nói với cha tôi:
– Đi được một quãng xa, tôi chợt nhớ còn cái đinh chưa đóng hết đầu đinh. Để vậy, có người sẽ rách quần áo bác ạ!
Cha tôi cảm động, lấy thêm tiền biếu bác. Bác không nhận và vội vàng chào. Cha con chúng tôi không ai bảo ai, cùng đứng nhìn theo bác thợ vai khoác cái cưa, tay xách hộp gỗ cắm cúi đi trong mưa. Bóng bác nhòa dần trên đường quốc lộ mịt mù gió thốc…
Từ buổi ấy, trong trí nhớ non thơ của tôi không bao giờ phai mờ hình dáng bác thợ và cứ nghe rõ mãi nhát đinh của người thợ tận tụy với công việc, với nghề của mình.
Câu 1: Truyện được kể theo ngôi kể nào ? Bằng lời kể của ai ?
Câu 2: Chi tiết “Đôi bàn tay có những ngón sần sụi, gân guốc đặt vào đâu, chỗ đó lập tức thay đổi và chiếc ghế dần dần lành lại như mới” trong đoạn trích cho em hiểu bác thợ là người thế nào ?
Câu 3: Theo em, điều gì ở bác thợ khiến người cha “cảm động, lấy thêm tiền biếu bác” ? Qua đó em nhận thấy người cha đã dành cho bác thợ những tình cảm nào ?
Câu 4: Chỉ ra một tình huống truyện trong tác phẩm trên và nêu ý nghĩa ?
Câu 5: Xét về cấu tạo, câu sau thuộc kiểu câu nào ? “Mỗi khi cúi xuống, ngẩng lên, chiếc kính trắng trên mắt bác lại tụt xuống”. Phân tích cấu trúc của câu đó ?
Câu 6: Hai thông điệp sâu sắc nhất mà em rút ra từ tác phẩm ?
Câu 1: Truyện được kể theo ngôi kể nào? Bằng lời kể của ai?
Các em quan sát cách người kể chuyện xưng hô trong bài. Chúng ta thấy xuất hiện các từ “tôi”, “anh em tôi”, “cha tôi”. Điều này cho thấy truyện được kể theo ngôi thứ nhất.
Lời kể là của nhân vật “tôi”, tức là người con, người đã từng sống trong ngôi nhà đó và chứng kiến câu chuyện.
Câu 2: Chi tiết “Đôi bàn tay có những ngón sần sụi, gân guốc đặt vào đâu, chỗ đó lập tức thay đổi và chiếc ghế dần dần lành lại như mới” trong đoạn trích cho em hiểu bác thợ là người thế nào?
Chi tiết này gợi cho chúng ta thấy hình ảnh đôi bàn tay của bác thợ. Đôi bàn tay ấy không chỉ là đôi bàn tay lao động bình thường, mà nó là biểu tượng cho sự khéo léo, tài hoa và kinh nghiệm của bác. Dù “sần sùi, gân guốc” vì làm việc vất vả, nhưng khi đặt vào đâu thì “chỗ đó lập tức thay đổi và chiếc ghế dần dần lành lại như mới”. Điều này cho thấy bác thợ là một người rất giỏi giang, có kỹ năng cao trong nghề mộc. Bác làm việc bằng cả tâm huyết, khiến những vật dụng tưởng chừng như bỏ đi cũng có thể hồi sinh dưới bàn tay tài hoa của mình.
Câu 3: Theo em, điều gì ở bác thợ khiến người cha “cảm động, lấy thêm tiền biếu bác”? Qua đó em nhận thấy người cha đã dành cho bác thợ những tình cảm gì?
Điều khiến người cha “cảm động, lấy thêm tiền biếu bác” chính là sự tận tâm, trách nhiệm và lương thiện của bác thợ. Dù đã nhận đủ tiền công, dù trời đã mưa to, bác vẫn quay trở lại chỉ vì còn một cái đinh chưa đóng hết đầu. Bác lo lắng rằng nếu để vậy, người khác sẽ bị rách quần áo. Đây là một hành động xuất phát từ cái tâm của người làm nghề, muốn công việc của mình được hoàn hảo nhất và không gây phiền toái cho người khác.
Qua hành động này, chúng ta nhận thấy người cha đã dành cho bác thợ những tình cảm:
- Sự trân trọng: Người cha hiểu được giá trị và tâm huyết mà bác thợ đã bỏ ra.
- Sự cảm kích: Người cha xúc động trước tấm lòng cao đẹp và sự chuyên nghiệp của bác.
- Sự tôn trọng: Người cha đối xử với bác thợ bằng tất cả sự chân thành và quý mến.
Câu 4: Chỉ ra một tình huống truyện trong tác phẩm trên và nêu ý nghĩa?
Một tình huống truyện đặc sắc trong tác phẩm là bác thợ quay trở lại nhà vào lúc trời mưa to để đóng nốt cái đinh còn sót lại.
Ý nghĩa của tình huống này:
- Tô đậm phẩm chất của bác thợ: Tình huống này làm nổi bật lên tính cách tận tụy, có trách nhiệm với nghề nghiệp và luôn đặt lợi ích của người khác lên trên hết của bác thợ.
- Tạo cao trào cảm xúc: Hành động bất ngờ của bác thợ đã gây xúc động mạnh cho người cha và độc giả, làm tăng giá trị nhân văn của câu chuyện.
- Bài học về sự chuyên nghiệp: Tình huống này dạy chúng ta về giá trị của sự tỉ mỉ, chỉn chu trong mọi công việc, dù là nhỏ nhất.
Câu 5: Xét về cấu tạo, câu sau thuộc kiểu câu nào? “Mỗi khi cúi xuống, ngẩng lên, chiếc kính trắng trên mắt bác lại tụt xuống”. Phân tích cấu trúc của câu đó?
Xét về cấu tạo, câu trên thuộc kiểu câu ghép.
Phân tích cấu trúc của câu:
- Vế 1: “Mỗi khi cúi xuống, ngẩng lên” – Đây là một vế câu chỉ thời gian, mang tính trạng ngữ, bổ sung cho hành động trong vế câu thứ hai. Trong vế này, có sự liên kết về hành động “cúi xuống” và “ngẩng lên”, diễn ra liên tục và có quy luật.
- Vế 2: “chiếc kính trắng trên mắt bác lại tụt xuống” – Đây là vế câu chính, nêu lên sự việc xảy ra.
Hai vế câu này được nối với nhau bằng quan hệ từ chỉ thời gian “mỗi khi” và có sự liên kết về ngữ nghĩa. Vế thứ nhất nêu lên hoàn cảnh, điều kiện, vế thứ hai nêu lên kết quả. Quan hệ giữa hai vế câu là quan hệ thời gian, điều kiện.
Câu 6: Hai thông điệp sâu sắc nhất mà em rút ra từ tác phẩm?
Sau khi tìm hiểu bài “Nhát đinh của bác thợ”, cô tin rằng mỗi em đều có những suy ngẫm riêng. Tuy nhiên, cô muốn chia sẻ hai thông điệp sâu sắc nhất mà cô rút ra:
- Thông điệp về sự tận tâm và trách nhiệm trong công việc:
Bác thợ trong câu chuyện là một tấm gương sáng về lòng yêu nghề, sự tận tụy và tinh thần trách nhiệm cao. Dù chỉ là một chi tiết nhỏ như cái đinh chưa đóng hết đầu, bác vẫn không nề hà, quay trở lại để sửa chữa. Điều này dạy chúng ta rằng, dù làm bất kỳ công việc gì, dù lớn hay nhỏ, chúng ta cũng cần phải làm hết sức mình, tỉ mỉ, chu đáo và có trách nhiệm đến cùng. Sự tận tâm đó không chỉ mang lại kết quả tốt đẹp cho công việc mà còn tạo nên giá trị và sự kính trọng cho bản thân người lao động.
- Thông điệp về lương thiện và lòng tự trọng nghề nghiệp:
Bác thợ không chỉ giỏi giang mà còn rất lương thiện. Bác không vì chút lợi lộc hay e ngại mưa gió mà bỏ qua lỗi lầm của mình. Bác chọn cách quay lại sửa chữa để đảm bảo sự an toàn và tiện lợi cho người khác. Điều này cho thấy bác có một lòng tự trọng nghề nghiệp rất cao. Bác không chỉ làm cho xong việc mà còn làm cho tốt đẹp, cho đúng với lương tâm của một người thợ. Thông điệp này nhắc nhở chúng ta rằng, trong cuộc sống, sự lương thiện và giữ gìn phẩm giá của mình quan trọng hơn bất cứ điều gì.
Các em thấy đó, chỉ từ một câu chuyện nhỏ về một nhát đinh, chúng ta đã học được bao bài học quý giá. Cô hy vọng các em sẽ ghi nhớ và thực hành những bài học này trong cuộc sống của mình nhé!
Câu 1:
\(-\) Ngôi kể: ngôi thứ nhất.
\(-\) Lời kể: nhân vật “tôi” – người con trong gia đình.
Câu 2: Chi tiết trên cho thấy bác thợ là người làm nghề rất giỏi, có kinh nghiệm và khéo tay.
Câu 3: Theo em, người cha cảm động vì bác thợ quay lại giữa trời mưa chỉ để đóng nốt cái đinh cho tử tế, sợ người khác bị rách đồ. Qua đó, em thấy được người cha rất trân trọng, quý mến và cảm phục sự tận tụy của bác thợ.
Câu 4:
\(-\) Tình huống: bác thợ đã đi rồi nhưng quay lại vì nhớ còn một cái đinh chưa đóng hết.
\(-\) Ý nghĩa: làm nổi bật tinh thần trách nhiệm, làm việc đến nơi đến chốn, từ đó gửi gắm bài học về sự tận tâm trong công việc.
Câu 5:
\(-\) Kiểu câu đơn.
\(-\) Cấu trúc:
\(+\) Trạng ngữ: Mỗi khi cúi xuống, ngẩng lên (trạng ngữ chỉ thời gian)
\(+\) Chủ ngữ: chiếc kính trắng trên mắt bác
\(+\) Vị ngữ: lại tụt xuống.
Câu 6: Hai thông điệp sâu sắc em rút ra được từ tác phẩm trên là khi làm bất cứ việc gì cũng phải có trách nhiệm, làm cho trọn vẹn, không làm cho có. Và cần biết tôn trọng cũng như quý trọng những người lao động, dù công việc của họ nhỏ hay lớn.
\(color{lightblue}{#Thucute2008!}\)
Câu \(1 :\)
\(-\) Ngôi thứ nhất.
\(-\) Người kể là hân vật ” tôi ” ( người con trong gia đình, nay đã trưởng thành và nhớ lại chuyện xưa )
Câu \(2 :\)
\(-\) Chi tiết cho thấy bác thợ là người
\(+\) Tay nghề rất cao, có khả năng phục hồi đồ vật cũ hỏng một cách kì diệu.
\(+\) Hình ảnh ngón tay ” sần sụi, gân guốc ” là dấu ấn của sự lao động vất vả, gắn bó lâu năm với nghề mộc.
Câu \(3 :\)
\(-\) Lý do
\(+\) Bác thợ dù đã đi xa, trời lại mưa to, nhưng vẫn lặn lội quay lại chỉ để đóng nốt một đầu đinh chưa sát vì sợ “có người sẽ rách quần áo “
\(->\) Thể hiện sự tận tâm, trách nhiệm tuyệt đối và lòng trắc ẩn của bác
\(-\) Tình cảm
\(+\) Sự trân trọng, nể phục trước đạo đức nghề nghiệp của bác thợ.
\(+\) Sự biết ơn chân thành thể hiện qua hành động biếu thêm tiền
Câu \(4 :\)
\(-\) Bác thợ đã xong việc và ra về, nhưng khi trời đang mưa to, bác bất ngờ quay lại chỉ để đóng một cái đinh chưa hoàn hảo.
\(+\) Làm bộc lộ rõ nét tính cách, phẩm chất của nhân vật bác thợ ( trung thực, trách nhiệm )
\(+\) Tạo nút thắt và sự bất ngờ, giúp câu chuyện giàu sức biểu cảm và gây xúc động cho người đọc.
Câu \(5 :\)
\(-\) “Mỗi khi cúi xuống, ngẩng lên, chiếc kính trắng trên mắt bác lại tụt xuống.”
\(+\) Kiểu câu đơn ( xét về cấu tạo ngữ pháp cơ bản )
\(->\) Trạng ngữ \(:\) Mỗi khi cúi xuống, ngẩng lên ( Chỉ thời gian/tình huống )
\(->\) Chủ ngữ \(:\) chiếc kính trắng trên mắt bác.
\(->\) Vị ngữ \(:\) lại tụt xuống.
Câu \(6 :\)
\(-\) Thông điệp
\(+\) Dù là việc nhỏ nhất, nếu làm với tất cả trách nhiệm và cái tâm, bạn sẽ nhận được sự kính trọng của mọi người.
\(+\) Giá trị của một con người không nằm ở những điều lớn lao, mà ở việc biết lo lắng cho sự an toàn, tiện lợi của người khác từ những chi tiết nhỏ nhặt