Nhìn ra xa ngút ngát Bao sắc màu cỏ hoa Con thác réo ngân nga Đàn dê soi đáy suố…

Bây giờ, chúng ta hãy cùng giải bài tập này.

***

A. Phân tích các biện pháp nghệ thuật và tác dụng:

Để tìm được các biện pháp nghệ thuật, các em hãy đọc kĩ từng câu thơ, xem tác giả đã dùng cách diễn đạt nào đặc biệt để làm cho hình ảnh, sự vật trở nên sinh động và có hồn hơn nhé!

Bước 1: Tìm các biện pháp nghệ thuật chính được học ở lớp 5.

Ở lớp 5, các em thường được học hai biện pháp nghệ thuật phổ biến là: “So sánh” và “Nhân hóa”.

Bước 2: Đọc kĩ từng câu thơ và gạch dưới những từ ngữ thể hiện biện pháp nghệ thuật đó.

• “Con thác réo ngân nga“: Ở đây, tiếng “réo” của dòng thác được miêu tả là “ngân nga”. “Ngân nga” là một âm thanh du dương, thường dùng để tả tiếng hát, tiếng đàn của con người. Việc gán đặc điểm của con người (hát ngân nga) cho dòng thác đã làm cho dòng thác trở nên sống động, có cảm xúc như một người đang hát. Vậy đây là biện pháp Nhân hóa.
• “Đàn dê soi đáy suối“: Hành động “soi” (nhìn vào gương) thường là của con người để ngắm nhìn mình. Đàn dê ở đây như đang tự ngắm mình trong làn nước trong vắt. Điều này làm cho hình ảnh đàn dê và dòng suối trở nên gần gũi, thơ mộng và có hồn hơn. Vậy đây cũng là biện pháp Nhân hóa.
• “Ráng chiều như hơi khói…”: Trong câu này, tác giả dùng từ “như” để nối “Ráng chiều” (ánh nắng cuối ngày) với “hơi khói” (làn khói mỏng, mờ ảo). Đây là cách làm cho hình ảnh ráng chiều trở nên cụ thể, dễ hình dung hơn, gợi vẻ đẹp huyền ảo, lãng đãng. Vậy đây là biện pháp So sánh.

Ngoài ra, đoạn thơ còn sử dụng rất nhiều từ ngữ gợi hình, gợi cảm (gọi là “từ láy”) giúp bức tranh thiên nhiên thêm sinh động như: “ngút ngát”, “ngân nga”, “ngút ngàn”.

Bước 3: Nêu tác dụng của các biện pháp nghệ thuật đã tìm được.

Các biện pháp nghệ thuật và tác dụng:

• Nhân hóa:
  • Từ ngữ thể hiện: “Con thác réo ngân nga“, “Đàn dê soi đáy suối“
  • Tác dụng: Làm cho cảnh vật thiên nhiên (dòng thác, đàn dê, dòng suối) trở nên sống động, có hồn, gần gũi và đáng yêu như con người. Dòng thác không chỉ chảy mà còn “hát”, đàn dê không chỉ uống nước mà còn “ngắm mình”, khiến bức tranh thiên nhiên thêm phần thơ mộng và trữ tình.
• So sánh:
  • Từ ngữ thể hiện: “Ráng chiều như hơi khói“
  • Tác dụng: Giúp người đọc hình dung rõ hơn về vẻ đẹp của ráng chiều. Hình ảnh “hơi khói” gợi tả ráng chiều mờ ảo, nhẹ nhàng, lãng đãng và huyền diệu, làm cho cảnh vật cuối ngày thêm mơ màng, thơ mộng.

***

B. Viết đoạn văn tả vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên:

Để viết đoạn văn này, các em hãy hình dung mình đang đứng giữa cảnh đẹp đó, cảm nhận bằng mắt, tai và cả tâm hồn mình. Chúng ta sẽ “vẽ” lại bức tranh bằng lời văn của mình, làm nổi bật những điểm đẹp nhất mà đoạn thơ đã gợi ra nhé!

Dàn ý đoạn văn (khoảng 7 câu):

1. Câu mở đầu giới thiệu chung về vẻ đẹp.
2. Miêu tả không gian rộng lớn, màu sắc.
3. Miêu tả âm thanh dòng thác.
4. Miêu tả hình ảnh đàn dê bên suối.
5. Miêu tả sự phong phú của cây trái và rừng.
6. Cảm nhận chung về vẻ đẹp như mơ.
7. Miêu tả vẻ đẹp của ráng chiều.

Đoạn văn tham khảo:

Bức tranh thiên nhiên trong đoạn thơ hiện ra thật đẹp đẽ, nên thơ và tràn đầy sức sống. Trước mắt ta mở ra một không gian rộng lớn, bao la với muôn vàn sắc màu tươi tắn của cỏ cây hoa lá. Xa xa, dòng thác trắng xóa tuôn chảy, cất lên tiếng “réo ngân nga” như một bản nhạc rừng du dương. Dưới chân thác, đàn dê thong dong dạo chơi, in bóng mình xuống dòng suối trong vắt như một chiếc gương. Khắp nơi là những hàng cây trái sum suê, trĩu quả cùng cánh rừng nguyên sơ hùng vĩ. Cảnh vật đẹp đến nỗi người đọc cảm thấy như đang lạc vào một giấc mơ thần tiên. Khi hoàng hôn buông xuống, ráng chiều vàng óng lững lờ trôi, mờ ảo và nhẹ nhàng như một làn khói mỏng, tạo nên vẻ đẹp huyền diệu khó quên.