Chào các em học sinh yêu quý!

Hôm nay, cô/thầy rất vui được cùng các em khám phá một chủ đề vô cùng thú vị và quan trọng trong môn Giáo dục công dân của chúng ta: “Sự hợp tác quốc tế của Việt Nam trong xây dựng và phát triển đất nước”. Đây là một minh chứng rõ nét cho chủ trương đối ngoại rộng mở, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế của Đảng và Nhà nước ta, nhằm mục tiêu cao nhất là vì độc lập, tự do, hạnh phúc của nhân dân và sự phồn vinh của đất nước.

I. Mở đầu bài học: Ý nghĩa của hợp tác quốc tế

Các em biết không, trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, không một quốc gia nào có thể phát triển một mình. Hợp tác quốc tế chính là con đường để các nước cùng nhau chia sẻ nguồn lực, kinh nghiệm, công nghệ, cùng nhau giải quyết những thách thức chung và cùng đạt được sự phát triển bền vững. Đối với Việt Nam, hợp tác quốc tế giúp chúng ta:

• Thu hút vốn đầu tư, công nghệ tiên tiến từ các nước bạn.
• Nâng cao năng lực quản lý, trình độ chuyên môn cho cán bộ, kỹ sư, công nhân.
• Khai thác hiệu quả các tiềm năng, thế mạnh của đất nước.
• Góp phần hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
• Cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân.

II. Giải bài tập: 20 công trình tiêu biểu của Việt Nam hợp tác với nước ngoài

Để minh họa rõ hơn cho những ý nghĩa trên, bài tập hôm nay yêu cầu chúng ta kể tên 20 công trình tiêu biểu của Việt Nam được xây dựng hoặc phát triển nhờ sự hợp tác với nước ngoài. Cô/thầy sẽ trình bày chi tiết từng công trình hoặc nhóm công trình để các em dễ hình dung nhé!

Chúng ta sẽ cùng điểm qua các công trình thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, từ hạ tầng giao thông, năng lượng, công nghiệp cho đến giáo dục, y tế, đô thị, chứng tỏ sự hợp tác toàn diện và đa dạng của Việt Nam.

1. Lĩnh vực Giao thông Vận tải:

1. Cầu Mỹ Thuận (Năm hoàn thành 2000): Đây là cây cầu dây văng đầu tiên ở Đồng bằng sông Cửu Long, bắc qua sông Tiền, nối tỉnh Tiền Giang và Vĩnh Long. Dự án được thực hiện với sự hỗ trợ vốn ODA và công nghệ của Chính phủ Úc. Cầu Mỹ Thuận không chỉ giúp rút ngắn thời gian di chuyển, thúc đẩy kinh tế khu vực mà còn là biểu tượng của tình hữu nghị Việt Nam – Úc.
2. Hầm đường bộ Hải Vân (Hoàn thành 2005): Hầm đường bộ dài nhất Đông Nam Á tại thời điểm đó, xuyên qua dãy núi Hải Vân, nối Đà Nẵng và Thừa Thiên Huế. Dự án được xây dựng với sự hỗ trợ vốn ODA từ Nhật Bản. Hầm Hải Vân đã giảm thiểu nguy hiểm, rút ngắn đáng kể thời gian đi lại, góp phần phát triển du lịch và kinh tế vùng.
3. Đường cao tốc TP. Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây (Hoàn thành 2015): Tuyến cao tốc huyết mạch kết nối TP. Hồ Chí Minh với các tỉnh Đông Nam Bộ. Dự án được đầu tư bằng vốn vay của Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA). Đây là một phần quan trọng trong hệ thống đường cao tốc quốc gia.
4. Đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai (Hoàn thành 2014): Tuyến cao tốc dài nhất Việt Nam, kết nối Hà Nội với các tỉnh phía Bắc, đặc biệt là cửa khẩu Lào Cai. Dự án được hỗ trợ vốn từ ADB và Ngân hàng Thế giới (WB). Công trình có vai trò thúc đẩy giao thương, du lịch và phát triển kinh tế vùng Tây Bắc.
5. Dự án Tuyến đường sắt đô thị Cát Linh – Hà Đông (Hoàn thành 2021): Tuyến đường sắt đô thị đầu tiên của Hà Nội, giúp giải quyết vấn đề ùn tắc giao thông đô thị. Dự án sử dụng vốn vay ưu đãi từ Trung Quốc. Đây là bước đi quan trọng trong việc hiện đại hóa hệ thống giao thông công cộng.
6. Dự án Tuyến Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên, TP. Hồ Chí Minh (Đang triển khai): Tuyến metro đầu tiên của TP. Hồ Chí Minh, được đầu tư bởi vốn ODA từ Nhật Bản. Khi hoàn thành, công trình sẽ góp phần thay đổi diện mạo giao thông đô thị TP. Hồ Chí Minh.
7. Dự án cầu Nhật Tân và đường nối sân bay Nội Bài (Hoàn thành 2015): Cầu dây văng lớn nhất Hà Nội và đường kết nối sân bay Nội Bài, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông ra vào thủ đô. Dự án được xây dựng bằng vốn ODA từ Nhật Bản.
8. Cầu Hàm Luông (Hoàn thành 2010): Cầu bắc qua sông Hàm Luông thuộc tỉnh Bến Tre, góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông Đồng bằng sông Cửu Long. Dự án được hỗ trợ bởi Nhật Bản.
9. Các dự án nâng cấp, mở rộng Cảng Cái Mép – Thị Vải (Đang triển khai và đã hoàn thành các giai đoạn): Hệ thống cảng biển nước sâu quan trọng tại Bà Rịa – Vũng Tàu, có khả năng đón các tàu container siêu lớn. Nhiều dự án thành phần được đầu tư và hợp tác với các tập đoàn vận tải biển quốc tế như Đan Mạch, Nhật Bản.
10. Dự án nâng cấp, mở rộng sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất và Nội Bài (Các giai đoạn): Nhiều hạng mục như nhà ga, đường băng được nâng cấp với sự hỗ trợ vốn vay từ Nhật Bản, Pháp và các tổ chức tài chính quốc tế.

2. Lĩnh vực Năng lượng và Công nghiệp:

11. Nhà máy Thủy điện Hòa Bình (Hoàn thành 1994): Công trình thủy điện lớn nhất Đông Nam Á tại thời điểm xây dựng, đóng góp sản lượng điện lớn cho cả nước. Dự án được xây dựng với sự hỗ trợ kỹ thuật và vốn từ Liên Xô (nay là Liên bang Nga).
12. Nhà máy Thủy điện Sơn La (Hoàn thành 2012): Công trình thủy điện lớn nhất Đông Nam Á hiện nay, tiếp nối thành công của Hòa Bình. Dù chủ yếu do Việt Nam tự chủ, nhưng trong quá trình triển khai vẫn có sự hợp tác về công nghệ, thiết bị với các đối tác Nga, Pháp, Đức…
13. Liên doanh dầu khí Vietsovpetro (Thành lập 1981): Liên doanh khai thác dầu khí giữa Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam) và Công ty Zarubezhneft (Liên Xô/Nga). Đây là liên doanh khai thác dầu khí lớn và hiệu quả hàng đầu của Việt Nam, đóng góp đáng kể vào ngân sách nhà nước.
14. Dự án Nhiệt điện Vũng Áng 1 (Hoàn thành 2014): Nhà máy nhiệt điện sử dụng công nghệ tiên tiến, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Công trình có sự tham gia của các nhà thầu và công nghệ từ Hàn Quốc, Nhật Bản.
15. Khu công nghiệp VSIP (Vietnam – Singapore Industrial Park) (Bắt đầu từ 1996): Hệ thống các khu công nghiệp trải dài khắp Việt Nam, là biểu tượng thành công của hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và Singapore. Các VSIP thu hút hàng trăm nhà đầu tư nước ngoài, tạo ra hàng triệu việc làm.

3. Lĩnh vực Đô thị và Môi trường:

16. Các dự án cấp thoát nước và vệ sinh môi trường đô thị lớn: Nhiều thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng đã triển khai các dự án cải thiện hệ thống cấp thoát nước, xử lý rác thải và nước thải với sự hỗ trợ vốn ODA từ Nhật Bản, Ngân hàng Thế giới (WB), Cơ quan Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ)…
17. Dự án xây dựng Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hoàn thành 2006): Công trình kiến trúc lớn phục vụ các sự kiện quốc tế và quốc gia. Công trình có sự tham gia của các công ty thiết kế, tư vấn từ Trung Quốc, Pháp.

4. Lĩnh vực Giáo dục và Y tế:

18. Bệnh viện Việt Đức – Dự án nâng cấp, mở rộng và hiện đại hóa: Bệnh viện đầu ngành của Việt Nam được nhận sự hỗ trợ kỹ thuật và trang thiết bị từ Đức, Nhật Bản để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.
19. Trường Đại học Việt – Pháp (USTH) và Đại học Việt – Đức: Hai trường đại học được thành lập trên cơ sở hợp tác giữa Việt Nam với Pháp và Đức, nhằm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao theo chuẩn quốc tế trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ.
20. Chương trình, dự án phát triển nông thôn mới và giảm nghèo bền vững: Nhiều chương trình tổng thể về phát triển nông thôn, hỗ trợ sinh kế cho người dân, xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn được tài trợ và hỗ trợ kỹ thuật bởi các tổ chức quốc tế như Ngân hàng Thế giới (WB), ADB, Quỹ Phát triển Nông nghiệp Quốc tế (IFAD) và các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Liên minh Châu Âu. Mặc dù không phải một “công trình” cụ thể, nhưng tổng thể các dự án này đã tạo nên hàng ngàn công trình nhỏ (đường, trường, trạm xá, hệ thống thủy lợi) tại các địa phương.

III. Kết luận và Liên hệ GDCD

Các em thấy đó, 20 công trình (và nhóm công trình) mà cô/thầy vừa kể trên chỉ là một phần nhỏ trong rất nhiều dự án, chương trình hợp tác quốc tế mà Việt Nam đã và đang triển khai. Mỗi công trình đều mang trong mình câu chuyện về sự nỗ lực của nhân dân ta, cùng với sự giúp đỡ, hợp tác quý báu từ bạn bè quốc tế.

Những thành quả này không chỉ thể hiện khả năng của Việt Nam trong việc tiếp thu, vận dụng khoa học kỹ thuật hiện đại, mà còn là minh chứng cho đường lối đối ngoại đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta: Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Là công dân lớp 8, các em cần hiểu rõ và trân trọng những giá trị mà sự hợp tác quốc tế mang lại. Điều đó cũng đòi hỏi mỗi chúng ta phải nỗ lực học tập, rèn luyện để trở thành những công dân có tri thức, đạo đức, có trách nhiệm, sẵn sàng đóng góp vào sự phát triển của đất nước và vào việc xây dựng một thế giới hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững.

Cô/thầy hy vọng bài học này đã giúp các em hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của hợp tác quốc tế đối với sự phát triển của Việt Nam. Hẹn gặp lại các em trong các bài học tiếp theo nhé!