Nói và nghe về một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại
Hôm nay, cô trò mình sẽ cùng nhau đến với một bài học rất thú vị và gần gũi trong phần Nói và Nghe, đó là “Nói và nghe về một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại”.
Để thực hiện tốt bài tập này, chúng ta sẽ cùng nhau đi qua từng bước một, giống như cách chúng ta xây dựng một bài văn hay vậy đó.
Bước 1: Chuẩn bị và Tìm hiểu đề
Trước hết, các em cần hiểu rõ yêu cầu của đề bài: “Nói và nghe về một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại”.
Nghĩa là chúng ta sẽ chọn một thói xấu phổ biến trong cuộc sống ngày nay, sau đó chuẩn bị nội dung để trình bày (nói) và lắng nghe ý kiến của bạn bè, thầy cô (nghe).
Bước 2: Lựa chọn thói xấu
Đây là bước quan trọng để bài nói của chúng ta trở nên sinh động và có ý nghĩa. Trong xã hội hiện đại, có rất nhiều thói xấu mà chúng ta có thể quan sát được. Cô gợi ý một vài thói xấu tiêu biểu để các em tham khảo:
* Sự vô tâm, thờ ơ với người xung quanh.
* Lối sống ích kỷ, chỉ nghĩ đến bản thân.
* Thói quen dán mắt vào điện thoại, mạng xã hội, lãng quên cuộc sống thực tế.
* Sự thiếu kiên nhẫn, dễ nóng giận.
* Thói quen nói dối, nói xấu người khác.
* Lãng phí thời gian, không biết sắp xếp công việc.
* Chỉ chạy theo xu hướng, thiếu chính kiến.
Các em hãy suy nghĩ xem mình quan sát được thói xấu nào nhiều nhất, hoặc thói xấu nào khiến các em trăn trở nhất để chọn làm chủ đề cho bài nói của mình.
Bước 3: Chuẩn bị nội dung bài nói
Sau khi đã chọn được thói xấu, chúng ta cần chuẩn bị nội dung. Một bài nói về thói xấu thường bao gồm các phần sau:
1. Mở đầu:
* Giới thiệu chung về xã hội hiện đại với những mặt tích cực và cả những thách thức.
* Nêu bật thói xấu mà các em sẽ tập trung nói đến.
* Có thể bắt đầu bằng một câu hỏi gợi mở hoặc một tình huống thực tế.
2. Thân bài:
* Giải thích thói xấu: Thói xấu này là gì? Biểu hiện cụ thể của nó ra sao trong cuộc sống hàng ngày?
* Ví dụ: Nếu chọn thói quen dán mắt vào điện thoại, các em có thể nói về việc giới trẻ, thậm chí cả người lớn, luôn cầm điện thoại trên tay, lướt mạng xã hội, chơi game… mà quên đi những người xung quanh, bỏ lỡ những khoảnh khắc đáng nhớ.
* Phân tích nguyên nhân: Vì sao con người lại có thói xấu này? Nguyên nhân có thể đến từ đâu? (Ví dụ: sự phát triển của công nghệ, áp lực cuộc sống, ảnh hưởng từ môi trường xung quanh, thói quen cá nhân…).
* Hậu quả của thói xấu: Thói xấu này gây ra những tác động tiêu cực gì cho bản thân người mắc thói xấu, cho gia đình, bạn bè và xã hội?
* Ví dụ: Thói vô tâm có thể khiến người khác cảm thấy cô đơn, tổn thương. Thói ích kỷ có thể làm rạn nứt các mối quan hệ. Thói lãng phí thời gian có thể khiến chúng ta bỏ lỡ cơ hội phát triển bản thân.
* Giải pháp khắc phục: Làm thế nào để loại bỏ hoặc hạn chế thói xấu này? Đây là phần quan trọng thể hiện sự suy nghĩ chín chắn của các em.
* Các em có thể đề xuất những giải pháp cho cá nhân, cho gia đình, và cho cả cộng đồng. Ví dụ:
* Tăng cường giao tiếp trực tiếp thay vì qua mạng xã hội.
* Tập thói quen đọc sách, tham gia các hoạt động ngoại khóa.
* Nhận thức rõ tác hại của thói xấu và tự răn mình.
* Sự quan tâm, nhắc nhở của gia đình và bạn bè.
* Các hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức của xã hội.
3. Kết bài:
* Tóm tắt lại ý chính của bài nói.
* Khẳng định lại tầm quan trọng của việc loại bỏ thói xấu để xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.
* Lời kêu gọi, nhắn nhủ chân thành đến mọi người.
Bước 4: Luyện tập và Chuẩn bị cho phần nghe
Sau khi đã chuẩn bị xong nội dung, các em hãy tập nói thử.
* Nói to, rõ ràng, mạch lạc.
* Thể hiện cảm xúc của mình qua giọng nói, cử chỉ.
* Nếu có thể, các em hãy tập nói trước gương hoặc nhờ người thân nghe thử và góp ý.
Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần chuẩn bị cho phần “nghe”. Khi nghe bạn bè trình bày, các em cần:
* Lắng nghe chăm chú, tập trung vào nội dung bài nói.
* Ghi chép lại những ý chính, những điểm các em thấy hay hoặc chưa rõ.
* Chuẩn bị những câu hỏi hoặc nhận xét mang tính xây dựng để trao đổi sau khi bạn nói xong.
Bước 5: Thực hành nói và nghe
Đây là lúc chúng ta sẽ thực hiện bài tập.
* Khi đến lượt mình, hãy tự tin trình bày bài nói đã chuẩn bị.
* Sau khi các bạn trình bày, hãy tích cực tham gia vào phần trao đổi, nhận xét.
* Lắng nghe và tôn trọng ý kiến của bạn bè. Đừng ngại đặt câu hỏi nếu có điều gì chưa hiểu.
* Sẵn sàng tiếp nhận những góp ý mang tính xây dựng để hoàn thiện bản thân.
Các em thấy đấy, việc nói và nghe về một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại không chỉ giúp chúng ta bày tỏ quan điểm cá nhân mà còn là cơ hội để học hỏi lẫn nhau, để cùng nhau xây dựng một cộng đồng văn minh và tốt đẹp hơn.
Chúc các em có một buổi học thật hiệu quả và thú vị!
BÀI LÀM
Có một thực tế không thể phủ nhận trong xã hội hiện nay, đó là cùng với mức sống ngày càng cao, lớp trẻ dễ dàng bị cuốn vào những thói quen, lối sống không tốt. Trong đó, thói ăn chơi đua đòi của giới trẻ hiện nay rất đáng chú ý.
Vậy thói ăn chơi đua đòi là gì? “Thói” là lối, cách sống hay hoạt động có chiều hướng tiêu cực, được lặp đi lặp lại, lâu ngày thành quen khó bỏ. “Ăn chơi đua đòi” chỉ hành động a dua, tụ tập thành một đám đông để làm gì đó theo ý muốn, sở thích cá nhân. Thói ăn chơi đua đòi là lối sống có xu hướng bắt chước, học theo, đua theo người khác và thể hiện nó một cách tự tin thái quá. Thói ăn chơi đua đòi trái ngược với sống giản dị, hài hòa.
Thói ăn chơi đua đòi là tình trạng phổ biến trong xã hội, có ở tất cả các quốc gia trên thế giới nhưng thường nghiêm trọng hơn ở các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Hiện nay, một bộ phận không nhỏ các bạn trẻ nước ta mắc phải “căn bệnh” này. Nó biểu hiện ở việc đua nhau mặc “mốt” mới, học nhau xài đồ hiệu, hút thuốc lá cho thật “ngầu”, xăm trổ thật “nghệ thuật”, phì phèo điếu shisha nhả làn khói trắng cho “đúng điệu”… rồi khoe khoang, đo xem ai “hoàng gia” hơn. Đa phần những thói quen đó không chỉ tiêu tốn nhiều tiền của mà còn tạo nên những “phong cách” vô cùng dị hợm, quái thai, kệch cỡm và mất đi thuần phong mỹ tục của con người Việt Nam.
Nguyên nhân đầu tiên dẫn tới thói xấu này là do cám dỗ. Trong mỗi con người luôn tồn tại hai bộ mặt: thiên thần và ác quỷ. Chính mặt ác quỷ khiến cho con người luôn bị cái xấu hấp dẫn, cám dỗ. Trong khi đó tuổi trẻ luôn tò mò, ham thú cái mới, cái lạ, lòng tự trọng cao luôn muốn khẳng định bản thân. Cùng với đó là một nền giáo dục chưa đủ sát sao trong vấn đề trang bị kiến thức, kĩ năng sống cần thiết cho học sinh, sinh viên. Do đó, giới trẻ rất dễ rơi vào vòng xoáy của những thói quen xấu. Phụ huynh học sinh phải chịu một phần trách nhiệm khi không có sự quan tâm đúng mức, chỉ lo làm ra thật nhiều tiền rồi về cho con vài đồng tiêu “vặt”. Nói là tiêu vặt nhưng số tiền đó không hề ít một chút nào. Tuy nhiên, tôi tin rằng, bản thân mỗi người vẫn là nguyên nhân chính. Bởi bộ phận nhóm trẻ không hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập, không tự rèn luyện lối sống hợp lí cho bản thân cũng là nhóm mắc phải thói ăn chơi đua đòi.
Và hậu quả mà thói xấu này không hề nhỏ. Thói ăn chơi đua đòi làm suy đồi thuần phong mỹ tục tốt đẹp của Việt Nam, làm tha hóa bản chất giản dị, thanh cao của người Việt, khiến chúng ta trở nên xấu xí, tầm thường, thảm hại trong con mắt của bạn bè quốc tế. Thậm chí, nó không chỉ còn là vấn đề đạo đức, văn hóa đơn thuần mà còn vấn đề về tính mạng của con người. Thói đua xe là một thí dụ điển hình. Không ít những vụ tai nạn thương tâm xảy ra dẫn tới cái chết của bản thân những thanh niên tham gia và cả thương vong không đáng có của những người đi đường.
Thí dụ trên là lời cảnh tỉnh với các bạn trẻ hãy thực hiện nghĩa vụ học tập thật tốt, trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng sống cần thiết để luôn tỉnh táo và cẩn trọng trước mọi điều trong cuộc sống. Tri thức mới là sức mạnh thực sự chứ không phải ở điện thoại “xin” trên tay hay chiếc xe “sang” bạn ngồi mỗi sáng đến trường.
Tóm lại, ăn chơi đua là một hiện tượng xấu cần loại bỏ trong xã hội. Mặc dù nó thuộc về bộ phận nhỏ song không ngăn chặn sớm nó sẽ thành “bệnh dịch” lây lan ra toàn xã hội. Câu hỏi đặt ra là bản thân giới trẻ cũng như các phụ huynh, nhà trường và Nhà nước cần làm gì để ngăn chặn và loại bỏ căn bệnh đó mà thôi. Câu trả lời có ở tự thân mỗi người.
Bên cạnh thói quen tốt, con người có khá nhiều thói quen xấu Một trong số đó có thể kể đến hay đổ lỗi cho người khác – một thói hư tật xấu cần tránh.
Trước tiên, đổ lỗi là hành vi cố tình bỏ qua lỗi lầm, hoặc viện ra lí do khách quan để che đậy lỗi lầm của bản thân hoặc đổ cho người khác lỗi lầm đó. Việc đổ lỗi xuất hiện trong cuộc sống khá phổ biến.
Nguyên nhân xuất phát từ sự lười nhác, không chịu cống hiến mà chỉ muốn hưởng thụ của nhiều người. Khi nhìn thấy sai lầm của người khác hoặc bản thân gây ra sai lầm, họ thờ ơ, không chịu khắc phục hay thay đổi. Cùng với đó, nhiều người có cách sống hèn nhát, ích kỷ và thiếu trách nhiệm, chỉ muốn đùn đẩy phần khó khăn cho người khác. Có người lại chỉ biết đến lợi ích của bản thân mình, không quan tâm đến người khác. Khi sai lầm xảy ra, họ chỉ cố sức bảo vệ mình, bỏ mặc người khác dù hậu quả có thế nào đi chăng nữa.
Việc đổ lỗi gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng. Trong một tập thể, việc đổ lỗi sẽ gây mất đoàn kết. Đối với mỗi người, đổ lỗi không giúp khắc phục hậu quả gây ra, mà trái lại càng làm việc khắc phục hậu quả thêm trì trệ, khiến hậu quả càng nghiêm trọng. Con người dần trở nên thiếu trách nhiệm, sống ích kỉ và ngày càng xấu xí hơn nếu chỉ biết đổ lỗi, không dám nhận lỗi về bản thân để sửa đổi.
Mỗi người cần phải rèn luyện bản thân, tránh tâm lí đổ lỗi cho mọi người xung quanh. Trước mỗi vấn đề xảy ra, chúng ta cần tự nhìn nhận lại bản thân – “tiên trách kỉ, hậu trách nhân”. Bản thân nhìn nhận ra hạn chế để thay đổi, không nên đổ lỗi cho khách quan hay mọi người xung quanh. Có như vậy, chúng ta mới tự hoàn thiện chính mình, trở nên hoàn hảo hơn.