—

Phần 1: Đọc hiểu (6 điểm)

Câu 1 (1,0 điểm). Xác định thể loại và phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.

Các em ạ, khi đọc một văn bản, việc đầu tiên chúng ta cần làm là xác định xem văn bản đó thuộc loại hình nào và tác giả muốn truyền tải thông điệp bằng cách nào. Với văn bản này:

• Thể loại: Đây là một văn bản nghị luận (hoặc có thể nói là một bài báo/bài viết mang tính chất thời sự, xã luận). Bởi vì tác giả đã trình bày một vấn đề, đưa ra nhận định, đánh giá và lập luận để thuyết phục người đọc về một thực trạng xã hội.
• Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận. Tác giả không chỉ kể chuyện hay miêu tả, mà chủ yếu là phân tích, đánh giá, đưa ra quan điểm cá nhân về thực trạng tiêu cực của lễ hội và tín ngưỡng, đồng thời mong muốn thay đổi nhận thức của người đọc.

Điểm: 1,0 điểm

—

Câu 2 (1,0 điểm). Nêu nội dung chính của văn bản?

Để tìm nội dung chính, chúng ta cần xem xét toàn bộ văn bản nói về điều gì và thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm là gì. Nội dung chính của văn bản này là:

Văn bản phản ánh thực trạng đáng buồn, những hành vi tiêu cực, phản văn hóa đang diễn ra tại các lễ hội dân gian và các địa điểm thờ tự ở Việt Nam, làm biến tướng ý nghĩa tốt đẹp ban đầu của tín ngưỡng và lễ hội, chủ yếu do lòng tham và sự thiếu ý thức của con người.

Điểm: 1,0 điểm

—

Câu 3 (1,0 điểm). Theo em, căn cứ vào đâu tác giả cho rằng: “tín ngưỡng của người dân Việt Nam đang bị “bán đứng” bởi lòng tham của chính con người”?

Câu nói này là một nhận định rất mạnh mẽ của tác giả. Để hiểu tại sao tác giả lại nói như vậy, chúng ta cần tìm các dẫn chứng cụ thể trong văn bản. Tác giả đã căn cứ vào:

1. Thực trạng người dân chen chúc, xô đẩy, tranh cướp lộc, thậm chí ẩu đả, đánh nhau tại lễ hội (ví dụ: lễ hội phết Hiền Quan khiến nhiều người ngất xỉu). Đây là những hành vi bạo lực, thiếu văn hóa, thể hiện sự tranh giành cá nhân thay vì sự hòa hợp cộng đồng.
2. Hành vi “mua thần, bán thánh”, đua nhau chà, xát, gài, ném tiền vào các pho tượng, chuông, khánh tại chùa Đồng (Yên Tử) để cầu lộc, cầu tài, cầu duyên một cách thái quá. Những hành động này không chỉ làm hao mòn di tích mà còn biến mục đích thờ cúng tâm linh thành sự trao đổi vật chất, thực dụng.
3. Tác giả kết luận rằng “sẽ không có phúc lành, bình an ở những nơi mà con người ứng xử với nhau bằng những nắm đấm, bằng bạo lực, bằng những hành động mua thần bán thánh hay bằng những cơ hội kiếm chác mất nhân tính”. Tất cả những hành vi trên đều xuất phát từ lòng tham (tham lộc, tham tài, tham duyên, tham lợi lộc) của con người, làm mất đi giá trị thiêng liêng, ý nghĩa nhân văn của tín ngưỡng.

Điểm: 1,0 điểm

—

Câu 4 (1,0 điểm). Trước thực trạng trên tác giả có thái độ như thế nào? Vì sao?

Các em có thể thấy rõ thái độ của tác giả qua cách dùng từ ngữ và những nhận xét trong bài. Thái độ của tác giả là:

• Thái độ: Tác giả thể hiện sự phê phán, lo lắng, thất vọng và trăn trở sâu sắc trước những hành vi tiêu cực, phản văn hóa đang diễn ra tại các lễ hội và nơi thờ tự.
• Vì sao:
  • Tác giả sử dụng các cụm từ mạnh như “biến tướng thành tệ nạn”, “phản văn hóa”, “ẩu đả”, “mua thần bán thánh”, “kiếm chác mất nhân tính”, “bán đứng” để lên án gay gắt những hành vi sai trái.
  • Tác giả chỉ ra sự đối lập giữa ý nghĩa tốt đẹp ban đầu của lễ hội (tưởng nhớ, tri ân, sức mạnh cộng đồng, cầu phúc, cầu an) với thực trạng đáng buồn, suy đồi hiện tại.
  • Câu kết đoạn thể hiện rõ sự bức xúc và cảnh báo về hậu quả nghiêm trọng khi tín ngưỡng bị lòng tham làm biến chất: “chắc chắn sẽ không có phúc lành, bình an…”.

Điểm: 1,0 điểm

—

Câu 5 (2,0 điểm). Em hãy viết một đoạn văn nêu ít nhất 2 giải pháp khắc phục hiện tượng được đề cập đến trong văn bản trên. Yêu cầu: Trình bày chi tiết, dùng HTML cơ bản (<p>, <br>, <b>). Không dùng markdown (). Toán học thì bọc trong \( và \).**

Thực trạng đáng buồn mà văn bản trên đề cập đòi hỏi chúng ta phải có những giải pháp kịp thời và hiệu quả. Dưới đây là hai giải pháp quan trọng mà em cho rằng có thể khắc phục được những hiện tượng tiêu cực này:

Giải pháp thứ nhất là nâng cao nhận thức và giáo dục ý thức cộng đồng về ý nghĩa chân chính của lễ hội và tín ngưỡng. Các cơ quan chức năng, nhà trường và gia đình cần đẩy mạnh tuyên truyền thông qua các phương tiện truyền thông, các buổi nói chuyện, ngoại khóa để mọi người hiểu rõ rằng lễ hội là để tưởng nhớ, tri ân, cầu an chứ không phải là nơi để tranh giành, bạo lực hay trục lợi. Khi mỗi cá nhân ý thức được giá trị văn hóa và tâm linh đích thực, họ sẽ tự giác điều chỉnh hành vi, sống văn minh, tôn trọng không gian thiêng liêng và những người xung quanh.

Giải pháp thứ hai là tăng cường công tác quản lý và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm. Ban tổ chức các lễ hội cần có kế hoạch cụ thể để kiểm soát và điều tiết đám đông, bố trí đủ lực lượng an ninh để can thiệp kịp thời khi xảy ra tình trạng xô đẩy, tranh cướp, hoặc ẩu đả. Đồng thời, tại các địa điểm thờ tự, cần có biển báo rõ ràng và nhân viên giám sát để nhắc nhở, ngăn chặn hành vi vứt tiền bừa bãi, chà xát di vật. Đối với những trường hợp cố tình vi phạm gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh trật tự và mỹ quan di tích, cần có hình thức xử phạt thích đáng để tạo tính răn đe. Chỉ khi kết hợp được cả hai yếu tố là ý thức từ bên trong và sự quản lý chặt chẽ từ bên ngoài, chúng ta mới có thể gìn giữ được vẻ đẹp văn hóa của lễ hội và tín ngưỡng Việt Nam.

Điểm: 2,0 điểm

—

Thầy/cô mong rằng những lời giải đáp này sẽ giúp các em hiểu bài sâu sắc hơn và có thêm những suy nghĩ, cảm nhận riêng về các vấn đề xã hội. Chúc các em học tốt!